वानर आणि पाचर (The Monkey and the Wedge)

एका नगरात एक अतिशय श्रीमंत व्यापारी राहत होता. त्याने आपल्या बागेत एक भव्य आणि सुंदर मंदिर बांधण्याचा संकल्प केला. मंदिराच्या बांधकामासाठी त्याने दूरवरून कुशल कारागीर आणि सुतार बोलावले होते. मंदिरासाठी मोठमोठे लाकडी ओंडके आणले गेले होते. सुतार दररोज सकाळी कामाला लागायचे आणि लाकूड कापण्याचे काम करायचे. उन्हाळ्याचे दिवस होते, त्यामुळे दुपारी कडक ऊन पडायचे. दुपारी जेवणाच्या वेळी सर्व सुतार आपले काम थांबवून विश्रांतीसाठी आणि जेवणासाठी घरी जात असत. एके दिवशी, सुतार एका मोठ्या ओंडक्याला मध्यभागी चिरत होते. तो ओंडका अर्धा चिरून झाला होता. जेवणाची वेळ झाल्यामुळे सुतारांनी कामात खंड पाडला, पण ओंडका पुन्हा जुळू नये म्हणून त्यांनी त्या अर्धवट चिरलेल्या भेगेमध्ये एक मोठी लाकडी पाचर (Wedge) ठोकून ठेवली आणि ते निघून गेले. काही वेळातच, जवळच्या जंगलातून वानरांचा एक कळप तिथे आला. ते वानर तिथे पडलेल्या लाकडाच्या ढिगाऱ्यांवर उड्या मारू लागले आणि खेळू लागले. त्या कळपात एक तरुण वानर होता, जो खूपच चंचल आणि जिज्ञासू होता. त्याला नको त्या गोष्टींमध्ये नाक खुपसण्याची सवय होती. खेळता खेळता त्याचे लक्ष त्या अर्धवट चिरलेल्या ओंडक्याकडे गेले. तो त्या ओंडक्यावर जाऊन बसला. त्याला ती लाकडी पाचर पाहून खूप कुतूहल वाटले. 'ही पाचर इथे का लावली असेल? ती काढली तर काय होईल?' असा विचार त्याच्या मनात आला. कळपातील एका अनुभवी आणि म्हाताऱ्या वानराने त्याला बजावले, 'अरे, तू तिथे काय करतोयस? सुतारांच्या कामात पडू नकोस. आपल्याला या गोष्टींची माहिती नाही, त्यामुळे तिथे जाणे धोक्याचे आहे.' पण त्या चंचल वानराने म्हाताऱ्या वानराचे शब्द ऐकले नाहीत. तो त्या पाचरीला हलवू लागला. त्याने ती पाचर जोराने खेचण्यास सुरुवात केली. त्याचे पाय आणि शेपटी त्या ओंडक्याच्या भेगेच्या अगदी जवळ होते. जसजशी पाचर सैल होऊ लागली, तसतशी त्याची उत्सुकता वाढत गेली. शेवटी, त्याने पूर्ण ताकद लावून ती पाचर बाहेर खेचली. पाचर बाहेर निघताच, तो प्रचंड ओंडका मोठ्या आवाजात एकत्र जुळला. दुर्दैवाने, त्या वानराचे पाय आणि शेपटी त्या भेगेत अडकली गेली. त्याला असह्य वेदना होऊ लागल्या. त्याने विनाकारण अशा कामात हस्तक्षेप केला होता, ज्याचा त्याच्याशी कोणताही संबंध नव्हता. स्वतःच्या मूर्खपणामुळे आणि अतिउत्साहामुळे तो संकटात सापडला होता.