← 🦁 पंचतंत्र

रंगलेला कोल्हा आणि लपलेले सत्य

🎓 advanced ⏱️ 3 min read

एका घनदाट अरण्यात चंड्रव नावाचा एक कोल्हा राहत होता. तो अत्यंत धूर्त आणि चपळ होता, परंतु एकदा अन्नाच्या शोधात भटकत असताना तो चुकून मानवी वस्तीत शिरला. रात्रीची वेळ होती आणि गावातील कुत्रे त्याच्या मागे लागले. आपला जीव वाचवण्यासाठी चंड्रव सैरावैरा धावू लागला. धावता धावता तो एका धोब्याच्या घराबाहेर असलेल्या निळीच्या पिंपात पडला. तो पिंप निळीच्या रंगाने काठोकाठ भरलेला होता. चंड्रव पूर्णपणे त्या निळ्या रंगात भिजला. काही वेळाने जेव्हा कुत्रे निघून गेले, तेव्हा तो पिंपातून बाहेर पडला. त्याने स्वतःला पाहिले तर तो नखशिखांत निळा झाला होता. सुरुवातीला तो घाबरला, पण नंतर त्याच्या धूर्त डोक्यात एक कल्पना आली. तो तसाच जंगलात परतला. जंगलातील इतर प्राणी त्याला पाहून घाबरले. त्यांनी असा विचित्र प्राणी कधीच पाहिला नव्हता. चंड्रवने याचा फायदा घेण्याचे ठरवले. त्याने गंभीर आवाजात घोषणा केली, 'अहो वनवासी प्राण्यांनो, घाबरू नका! प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवाने मला आज रात्री स्वप्नात दर्शन दिले आणि सांगितले की, पृथ्वीवरील प्राण्यांचे रक्षण करण्यासाठी आणि त्यांच्यावर राज्य करण्यासाठी मी तुला पाठवत आहे. आजपासून मी तुमचा राजा आहे आणि माझे नाव 'ककुद्रुम' आहे.' प्राण्यांना वाटले की हा खरोखरच देवाचा दूत असावा. सिंह, वाघ, हत्ती आणि बिबट्या यांसारखे शक्तिशाली प्राणी देखील त्याच्यासमोर नतमस्तक झाले. चंड्रवने वाघाला आपला अंगरक्षक, सिंहाला मंत्री आणि हत्तीला द्वारपाल बनवले. मात्र, त्याने स्वतःच्या जातीच्या कोल्ह्यांना दरबारातून हाकलून दिले, कारण त्याला भीती होती की ते त्याला ओळखतील. अनेक दिवस हे नाटक चालले. चंड्रव आता आरामात राजवैभवाचा उपभोग घेत होता. त्याला शिकार करण्याची गरज उरली नव्हती, कारण इतर प्राणी त्याच्यासाठी अन्न आणत असत. पण एक दिवस संध्याकाळी, जंगलातील कोल्ह्यांचा एक कळप जवळून जात होता. त्या कळपाने नेहमीप्रमाणे सामूहिक रडणे (हुई-हुई करणे) सुरू केले. कोल्ह्यांचा तो आवाज ऐकताच चंड्रव आपला राजा असल्याचा आव विसरला. त्याच्या रक्तातील उपजत स्वभाव जागृत झाला. आनंदाच्या भरात त्यानेही तोंड वर करून मोठ्याने ओरडायला सुरुवात केली. सिंहाला आणि इतर प्राण्यांना लगेच समजले की हा कोणताही देवाचा दूत नसून एक साधा कोल्हा आहे. फसवणूक झाल्याचे लक्षात येताच सर्व प्राणी संतापले आणि त्यांनी चंड्रववर हल्ला केला. अशा प्रकारे, आपल्या खोटेपणामुळे चंड्रवला आपला जीव गमवावा लागला.

💡 बोधवाक्य

खोटेपणा आणि ढोंगीपणा जास्त काळ लपून राहत नाही; मूळ स्वभाव कधी ना कधी बाहेर येतोच.

📝 स्पष्टीकरण (Explanation)

ही गोष्ट स्पष्ट करते की बाह्य बदल एखाद्याचा मूळ स्वभाव बदलू शकत नाहीत आणि खोटेपणा शेवटी विनाशाकडे नेतो.

🤔 Discussion Questions

Q1 कोल्ह्याने इतर प्राण्यांना तो राजा असल्याचे कसे पटवून दिले?
Ans: कोल्हा निळीच्या पिंपात पडला आणि त्याचा रंग निळा झाला, या घटनेचा त्याने राजा बनण्यासाठी फायदा घेतला.
Q2 कोल्ह्याचे खरे रूप कशामुळे उघड झाले?
Ans: जेव्हा त्याने कोल्ह्यांचा ओरडण्याचा आवाज ऐकला, तेव्हा तो स्वतःचा उपजत स्वभाव रोखू शकला नाही आणि ओरडू लागला, ज्यामुळे त्याचे सत्य उघड झाले.