← 🦁 पंचतंत्र

दोन तोंडांचा पक्षी

🎓 intermediate ⏱️ 2 min read

फार पूर्वी एका मोठ्या सरोवराच्या काठी एका झाडावर 'भारुंड' नावाचा एक अद्भुत पक्षी राहत होता. या पक्ष्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याला दोन तोंडे होती, पण त्याचे शरीर आणि पोट मात्र एकच होते. दोन्ही तोंडे स्वतंत्रपणे विचार करू शकत होती आणि वेगवेगळे बोलू शकत होती. एके दिवशी, या पक्ष्याच्या एका तोंडाला झाडावर फिरताना एक अतिशय मधुर आणि रसाळ फळ दिसले. त्या तोंडाने ते फळ खायला सुरुवात केली. फळ इतके चविष्ट होते की ते तोंड आनंदाने गाऊ लागले. हे पाहून दुसऱ्या तोंडाने विचारले, "मित्रा, हे फळ खूपच छान दिसतेय, मलाही त्याची चव घेऊ दे ना?" पण पहिल्या तोंडाने स्वार्थीपणे उत्तर दिले, "नाही, आपलं पोट तर एकच आहे. मी खाल्लं काय किंवा तू खाल्लं काय, भूक तर दोघांचीच मिटणार आहे. मग तुला वेगळं देण्याची काय गरज?" हे ऐकून दुसऱ्या तोंडाला खूप वाईट वाटले आणि रागही आला. त्याने मनात विचार केला, "याने माझा अपमान केला आहे, मी याचा बदला नक्की घेईन." काही दिवसांनंतर, दुसऱ्या तोंडाला एका झाडावर एक विषारी फळ दिसले. त्याने ते फळ तोडले आणि पहिल्या तोंडाला धमकावले, "तू मला त्या दिवशी गोड फळ दिले नव्हतेस ना? आता बघ, मी हे विषारी फळ खाणार आहे. यामुळे तू मरशील." पहिल्या तोंडाने खूप विनवणी केली, "अरे वेड्या, असे करू नकोस! आपण दोघे एकाच शरीराचे भाग आहोत. जर तू विष खाल्लेस, तर मीच नाही, तू सुद्धा मरशील. आपल्या दोघांचा जीव एकाच पोटात आहे." पण रागाच्या भरात असलेल्या दुसऱ्या तोंडाने कोणाचेही ऐकले नाही. त्याने ते विषारी फळ खाल्ले. थोड्याच वेळात विष संपूर्ण शरीरात पसरले आणि त्या एका चुकीच्या निर्णयामुळे त्या विचित्र पक्ष्याचा मृत्यू झाला.

💡 बोधवाक्य

आपसातील कलह आणि सूडबुद्धी विनाशाला कारणीभूत ठरते.

📝 स्पष्टीकरण (Explanation)

भारुंड पक्षाची गोष्ट आपल्याला शिकवते की जेव्हा एकाच कुटुंबातील किंवा गटातील सदस्य एकमेकांशी लढतात, तेव्हा ते शेवटी स्वतःचाच नाश करतात. अस्तित्वासाठी एकता आवश्यक आहे.

🤔 Discussion Questions

Q1 दुसऱ्या तोंडाला पहिल्या तोंडाचा राग का आला?
Ans: दुसऱ्या तोंडाला राग आला कारण पहिल्या तोंडाने त्याला गोड फळ देण्यास नकार दिला आणि त्याचा अपमान केला.
Q2 या गोष्टीतून आपण संघकार्याबद्दल (Teamwork) कोणता धडा शिकतो?
Ans: या गोष्टीतून आपण शिकतो की आपण आपल्याच लोकांच्या विरोधात काम केले तर सर्वांचेच नुकसान होते.