तेनाली रामा आणि लाल मोराचे रहस्य

विजयनगरचे साम्राज्य आपल्या वैभवशाली संस्कृतीसाठी आणि राजा कृष्णदेवरायांच्या रसिकतेसाठी प्रसिद्ध होते. राजाला दुर्मिळ आणि विलक्षण वस्तूंचा संग्रह करण्याची मोठी आवड होती. एके दिवशी, चतुर पंडित नावाचा एक दरबारी, जो नेहमी तेनाली रामाच्या लोकप्रियतेचा हेवा करायचा, दरबारात एक मोठा पिंजरा घेऊन आला. तो पिंजरा मखमली कापडाने झाकलेला होता. मोठ्या थाटामाटात त्याने कापड बाजूला केले आणि संपूर्ण दरबार आश्चर्याने थक्क झाला. पिंजऱ्यात एक अत्यंत सुंदर आणि दुर्मिळ 'लाल मोर' होता. त्याचे पंख अग्नीसारखे तेजस्वी लाल होते. चतुर पंडिताने असा दावा केला की, त्याने हा मोर हिमालयातील एका गुप्त आणि दुर्गम खोऱ्यातून मोठ्या कष्टाने पकडून आणला आहे. त्याने या मोराच्या बदल्यात पाच हजार सुवर्णमुद्रांची मागणी केली. राजा मोराच्या सौंदर्याने इतका मोहित झाला की त्याने लगेच खजिनदाराला सुवर्णमुद्रा देण्याची आज्ञा दिली. मात्र, तेनाली रामाचे लक्ष काही वेगळ्याच गोष्टींकडे गेले. त्याला त्या मोराच्या जवळून तेलाचा आणि रंगाचा पुसटसा वास आला. तसेच, तो मोर खूप अस्वस्थ आणि आजारी वाटत होता. तेनालीने राजाला विनंती केली की, महाराज, मला दोन आठवड्यांचा वेळ द्या, मी आपल्यासाठी असे आणखी दहा मोर शोधून आणतो. राजाने संमती दिली. या काळात तेनालीने गुप्तहेरांच्या मदतीने शहरातील सर्वोत्तम चित्रकारांचा शोध घेतला. त्याला समजले की एका चित्रकाराने नुकतीच मोठ्या प्रमाणात लाल रंगाची खरेदी केली होती. तेनालीने त्या चित्रकाराला गाठले आणि खरी हकीकत जाणून घेतली. चतुर पंडिताने त्याला धमकावून सामान्य मोरांना लाल रंगाने रंगवून घेण्यास भाग पाडले होते. दोन आठवड्यांनंतर, तेनालीने दरबारात त्या चित्रकाराला आणि पाण्याचे हंडे आणले. त्याने सर्वांसमोर त्या लाल मोरावर पाणी ओतले. हळूहळू तो लाल रंग वाहून गेला आणि सर्वांना एक साधा हिरवा मोर दिसला. चतुर पंडिताचे पितळ उघडे पडले. राजाने त्याला कठोर शिक्षा दिली आणि तेनालीच्या कुशाग्र बुद्धिमत्तेचे कौतुक केले.