तेनाली राम आणि हवेतील राजवाडा

विजयनगरचे महाराज कृष्णदेवराय हे त्यांच्या कलाप्रेमासाठी आणि अधूनमधून येणाऱ्या लहरी कल्पनांसाठी प्रसिद्ध होते. एके रात्री महाराजांना एक अतिशय सुंदर स्वप्न पडले. त्यांनी पाहिले की आकाशात ढगांच्या वर एक भव्य राजवाडा तरंगत आहे. तो राजवाडा मौल्यवान रत्नांनी जडवलेला होता, त्याला सोन्याचे खांब होते आणि तो हवेत कोणत्याही आधाराशिवाय तरंगत होता. सकाळी उठल्यावर महाराज त्या स्वप्नाने इतके प्रभावित झाले की त्यांनी तात्काळ दरबारात घोषणा केली की, जो कोणी त्यांना असा तरंगता राजवाडा बांधून देईल, त्याला एक लाख सुवर्णमुद्रा बक्षीस दिले जातील. दरबारी आणि मंत्री अवाक झाले. हवेत राजवाडा बांधणे हे विज्ञानाच्या आणि निसर्गाच्या नियमांच्या विरुद्ध होते. मात्र, महाराजांचा राग ओळखून कोणीही उघडपणे विरोध करण्याचे धाडस केले नाही. आठवडे उलटले, पण कोणीही पुढे आले नाही. महाराज अस्वस्थ झाले आणि त्यांनी मंत्र्यांना धमकी दिली की जर लवकरच काम सुरू झाले नाही, तर सर्वांना दंड केला जाईल. घाबरलेले मंत्री शेवटी तेनाली रामाकडे गेले आणि त्यांना मदतीची विनंती केली. काही दिवसांनंतर, एक वृद्ध माणूस रडत रडत दरबारात आला. त्याचे कपडे फाटलेले होते आणि तो खूप घाबरलेला दिसत होता. महाराजांनी त्याला विचारले, 'काय झाले? तू असा का रडतो आहेस?' वृद्ध माणसाने उत्तर दिले, 'महाराज, काल रात्री मला एक स्वप्न पडले. त्या स्वप्नात आपण आणि आपले मंत्री माझ्या घरी आलात, माझी सर्व आयुष्यभराची कमाई लुटली आणि माझे घर जाळून टाकले.' महाराज रागाने लाल झाले आणि ओरडले, 'मूर्खा! स्वप्न हे कधी खरे असते का? स्वप्नात घडलेल्या गोष्टीसाठी तू माझ्यावर आणि मंत्र्यांवर आरोप कसा करू शकतोस? स्वप्न हे केवळ मनाचे खेळ असतात, त्यांना वास्तवात काही आधार नसतो.' हे ऐकताच तो वृद्ध माणूस हसले आणि त्यांनी आपली दाढी काढली. तो दुसरा कोणी नसून तेनाली राम होता. तेनाली म्हणाला, 'महाराज, जर स्वप्नातील चोरी खरी असू शकत नाही, तर स्वप्नातील तरंगता राजवाडा वास्तवात कसा असू शकतो?' महाराजांना आपली चूक उमजली. त्यांना समजले की आपण एका अशक्य गोष्टीचा हट्ट धरला होता. त्यांनी तेनाली रामाच्या बुद्धिमत्तेचे कौतुक केले आणि आपला हट्ट मागे घेतला.