🔍 परिपाठ शोध
शोध परिणाम
संस्कृत सुभाषित
म्हणोनि तूं अर्जुना । पाहीं या विज्ञाना । जेणें अंतःकरणीं या भावना । थारा न लाहे ॥ २१८ ॥
💬 अर्थ: इसलिए हे अर्जुन, तुम उस विज्ञान (अनुभवात्मक ज्ञान) को देखो, जिससे तुम्हारे अंतःकरण में इन विकारों को कोई स्थान न मिल सके।
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ । पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥
💬 अर्थ: इसलिए हे अर्जुन, तुम सबसे पहले अपनी इंद्रियों को वश में करो और ज्ञान का नाश करने वाली इस वासना का अंत करो।
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ । पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥
💬 अर्थ: इसलिए हे अर्जुन, तुम सबसे पहले अपनी इंद्रियों को वश में करो। ऐसा करने से यह पापरूपी महान काम (वासना) अपने आप ही नष्ट हो जाएगा।
दिन विशेष
परसेव्हरन्स रोव्हरचे प्रक्षेपण (2020)
...रावे शोधण्यासाठी 'परसेव्हरन्स' रोव्हरचे यशस्वी प्रक्षेपण केले. हे अभियान अंतराळ विज्ञानातील एक मोठी झेप मानली जाते.
प्रा. यशपाल यांचे निधन (2017)
प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ. त्यांनी विज्ञानाचा प्रसार करण्यात आणि भारतीय शिक्षण पद्धतीत सुधारणा करण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
स्पेसएक्स ड्रॅगन प्रक्षेपण (2012)
...तराळ स्थानकाकडे पहिले व्यावसायिक अंतराळ यान 'ड्रॅगन' प्रक्षेपित केले. हा अंतराळ विज्ञानातील खाजगी क्षेत्राचा मोठा टप्पा होता.
यशपाल स्मृतीदिन (2008)
प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ डॉ. यशपाल यांचे निधन झाले. त्यांनी विज्ञान प्रसारात आणि दूरदर्शनवरील 'टर्निंग पॉइंट' कार्यक्रमाद्वारे विज्ञानाला घरा...
शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कारांची घोषणा (1994)
विज्ञानातील उत्कृष्ट योगदानासाठी दिला जाणारा भारतातील प्रतिष्ठित 'शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार' दरवर्षी सी.एस.आय.आर. च्या स्थापना दिनाच्या निमित्ताने जाहीर केला...
मे जेमिसन - अंतराळातील पहिली कृष्णवर्णीय महिला (1992)
...व्हरमधून प्रवास करून मे जेमिसन अंतराळात जाणारी पहिली कृष्णवर्णीय महिला ठरली. हे विज्ञान आणि मानवी हक्क इतिहासातील महत्त्वाचे पाऊल होते.
रॉबर्ट ए. हेनलेन स्मृतीदिन (1988)
प्रसिद्ध अमेरिकन विज्ञान-कथा लेखक रॉबर्ट ए. हेनलेन यांचे निधन झाले. त्यांनी विज्ञानावर आधारित अनेक दर्जेदार पुस्तके लिहिली आहेत.
ई.टी. (E.T.) चित्रपट प्रदर्शित (1982)
स्टीव्हन स्पीलबर्ग यांचा जगप्रसिद्ध विज्ञानपट 'ई.टी. द एक्स्ट्रा-टेरेस्ट्रियल' अमेरिकेत प्रदर्शित झाला. हा चित्रपट जगभरातील चित्रपट इतिहासात सर्वाधिक कमाई करणाऱ...
जगातील पहिल्या 'टेस्ट ट्यूब बेबी'चा जन्म (1978)
...स ब्राउन हिचा जन्म इंग्लंडमध्ये झाला. यामुळे वंध्यत्व निवारण क्षेत्रात वैद्यकीय विज्ञानाने मोठी क्रांती घडवली.
भारतातील पहिल्या टेस्ट ट्यूब बेबीचा 'दुर्गा'चा जन्म (1978)
...ा मुलीचे नाव 'दुर्गा' (कनुप्रिया अग्रवाल) ठेवण्यात आले. ही घटना भारतीय वैद्यकीय विज्ञानातील एक मोठी क्रांती होती.
स्टार वॉर्स चित्रपटाचे प्रदर्शन (1977)
जॉर्ज लुकास यांचा पहिला 'स्टार वॉर्स' चित्रपट अमेरिकेत प्रदर्शित झाला, ज्याने विज्ञान कल्पनारम्य (Sci-Fi) चित्रपटांचा इतिहास बदलला.
आर्क्टिका जहाज उत्तर ध्रुवावर पोहोचले (1977)
...ेंद्रित जहाज 'आर्क्टिका' हे उत्तर ध्रुवावर पोहोचणारे जगातील पहिले जहाज ठरले. ही विज्ञानातील मोठी कामगिरी होती.
व्हायकिंग १ अंतराळयान मंगळावर उतरले (1976)
...या पृष्ठभागावर सुरक्षितपणे उतरले आणि तिथून माहिती पाठवू लागले. या घटनेने अंतराळ विज्ञानात नवीन दालने उघडली.
'स्टार ट्रेक'चा पहिला भाग प्रसारित (1966)
प्रसिद्ध विज्ञान कल्पित मालिका 'स्टार ट्रेक'चा पहिला भाग अमेरिकेत प्रसारित झाला, ज्याने मनोरंजन क्षेत्रात क्रांती घडवली.
पहिल्या लेझरचे यशस्वी प्रात्यक्षिक (1960)
...जेस रिसर्च लॅबोरेटरीजमध्ये जगातील पहिल्या लेझरचे यशस्वी प्रात्यक्षिक दाखवले. हे विज्ञानातील क्रांतिकारी पाऊल ठरले.
लुना-२ चंद्रावर पोहोचले (1959)
...ंतराळयान चंद्राच्या पृष्ठभागावर पोहोचणारे पहिले मानवनिर्मित यान ठरले. हे जागतिक विज्ञान आणि अवकाश संशोधनातील एक ऐतिहासिक पाऊल होते.
यूएसएस नॉटिलस उत्तर ध्रुवावर पोहोचले (1958)
...सएस नॉटिलस' पाण्याखालून प्रवास करत उत्तर ध्रुवावर पोहोचणारी पहिली नौका बनली. हा विज्ञानातील एक मैलाचा दगड मानला जातो.
टी. जयरामन यांची जयंती (1953)
एक ख्यातनाम भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ, जे हवामान बदलाच्या विज्ञानातील त्यांच्या योगदानासाठी ओळखले जातात.
सॅली राइड यांचा जन्म (1951)
...काशात जाणारी पहिली अमेरिकन महिला अंतराळवीर सॅली राइड यांचा जन्म. त्यांनी अंतराळ विज्ञानामध्ये महत्त्वाचे योगदान दिले आहे.
राष्ट्रीय वैज्ञानिक संशोधन गती (1950)
स्वातंत्र्यानंतरच्या सुरुवातीच्या काळात भारताने विज्ञानाच्या क्षेत्रात आत्मनिर्भर होण्यासाठी अनेक संशोधन संस्थांना या दिवशी प्रशासकीय बळ देण्याचे धोरण निश्चित क...
सिद्धार्थ कला व विज्ञान महाविद्यालयाची स्थापना (1946)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी मुंबईत 'पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी'च्या माध्यमातून सिद्धार्थ महाविद्यालयाची स्थापना केली.
डॉ. प्रफुल्लचंद्र राय यांचे निधन (1944)
...आणि 'बेंगॉल केमिकल्स'चे संस्थापक डॉ. प्रफुल्लचंद्र राय यांचे निधन झाले. त्यांनी विज्ञानाच्या प्रसारात मोठे योगदान दिले.
पहिल्या V-2 रॉकेटचा हल्ला (1944)
...ल्यांदाच V-2 या लांब पल्ल्याच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्राचा हल्ला केला. हे रॉकेट विज्ञानातील एक महत्त्वाचा पण घातक शोध होता.
पहिल्या व्ही-२ रॉकेटचे यशस्वी प्रक्षेपण (1942)
...्रक्षेपण केले. अंतराळात पोहोचणारी ही पहिली मानवशून्य वस्तू ठरली, ज्यामुळे रॉकेट विज्ञानाचा पाया रचला गेला.
डॉ. जयंत नारळीकर यांचा वाढदिवस (1938)
जागतिक कीर्तीचे खगोलशास्त्रज्ञ आणि मराठी विज्ञान कथा लेखक जयंत विष्णू नारळीकर यांचा कोल्हापूर येथे जन्म झाला. त्यांनी हॉईल-नारळीकर सिद्धांत मांडला.
शिकागो जागतिक मेळाव्याचे उद्घाटन (1933)
...ग्रेस' या संकल्पनेवर आधारित जागतिक प्रदर्शनाचे उद्घाटन करण्यात आले. हे प्रदर्शन विज्ञानातील प्रगती दाखवण्यासाठी आयोजित केले होते.
उर्सुला के. ले ग्विन यांचा जन्म (1929)
विज्ञान कल्पनारम्य आणि फँटसी साहित्यातील दिग्गज लेखिका उर्सुला के. ले ग्विन यांचा जन्म झाला. त्यांच्या लेखनाने या साहित्यप्रकाराला नवी उंची दिली.
एम. जी. के. मेनन यांचा जन्म (1928)
... माजी अध्यक्ष मंबाळ्ळीकलथील गोविंद कुमार मेनन यांचा जन्म झाला. त्यांनी भारतातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण निश्चित करण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
स्टॅनिस्लाव लेम जन्म (1921)
प्रसिद्ध पोलिश विज्ञान कथा लेखक स्टॅनिस्लाव लेम यांचा जन्म झाला. त्यांची 'सोलारिस' ही कादंबरी जागतिक साहित्यात अत्यंत प्रसिद्ध आहे.
रे ब्रॅडबरी यांचा जन्म (1920)
प्रसिद्ध विज्ञान कथा लेखक रे ब्रॅडबरी यांचा जन्म झाला. त्यांच्या 'फॅरेनहाइट ४५१' आणि 'द मार्शियन क्रॉनिकल्स' यांसारख्या कथांनी जागतिक साहित्यावर मोठा प्रभाव पाड...
गीते व प्रार्थना
🎶 [गीत] नव्या युगाचे गाणे
नव्या युगाचे गाणे गाऊ, नव्या युगाचे गाणे प्रगतीची ही पाऊले पडती, विज्ञानाचे गाणे अंधाराला दूर सारुनी, प्रकाश सर्वत्र पसरवू एकीचे बळ दावूनी आम्ही, देश महान बनवू
🎶 [गीत] हे राष्ट्र देवतांचे
...सुखाचे आचद्रसूर्य नांदो स्वातंत्र्य भारताचे नाना कळा, कलांनी संपन्न देश व्हावा विज्ञानाचा जगाला संदेश येथुनी जावा नव्या युगाचे गाणे, गातील पुत्र साचे आचद्रसूर्...
🎶 [गीत] नवा भारत घडवूया
नवा भारत घडवूया\nविज्ञानाची कास धरूया\nभेदभाव सारे मिटवूया\nएकजुटीने पुढे जाऊया\nश्रमशक्तीचा मंत्र जपूनी\nउज्वल भविष्य पाहूया
🎶 [गीत] आम्ही भारताचे भाग्यविधाते
...वा इतिहास ज्ञानाच्या या प्रकाशवाटा, दाविती आम्हाला ध्यास श्रमशक्तीने देश उजळू, विज्ञानाची कास धरू जातीभेद हे नष्ट करून, एकतेचा मंत्र स्मरू
🙏 [प्रार्थना] नममि भारतमातला
...मची भक्ती मोठी, हीच आमची प्रार्थना हिमालयाचे शिखर शोभते, गंगा यमुना वाहते ज्ञान विज्ञानाचा प्रकाश, येथुनि चोहीकडे पसरते विविधता ही संस्कृती, ऐक्य आमचे जीवन भारत...