"पायची वहाण पायीच बरी"
💬 अर्थ
ज्याची जी लायकी आहे, त्याला त्याच ठिकाणी ठेवणे श्रेयस्कर ठरते.
✏️ वाक्यात उपयोग
नोकराने मालकाला उलट उत्तरे द्यायला सुरुवात केल्यावर मालकाने त्याला सुनावले की, 'लक्षात ठेव, पायची वहाण पायीच बरी.'
म्हणी (Mhani)
"शेळीच्या गळ्यातली गाठ"
💬 अर्थ
निरुपयोगी किंवा व्यर्थ असलेली गोष्ट.
✏️ वाक्यात उपयोग
घरात पडलेला तो जुना आणि नादुरुस्त रेडिओ म्हणजे आता केवळ 'शेळीच्या गळ्यातली गाठ' उरली आहे.
"साखरेचे घर साखरेचाच खांब"
💬 अर्थ
सर्व काही सुखद, गोड आणि समाधानकारक असणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्यांच्या सुखी कुटुंबाकडे पाहून शेजारी नेहमी म्हणतात की यांचे आयुष्य म्हणजे जणू 'साखरेचे घर साखरेचाच खांब' आहे.
"हात फिरे तिथे लक्ष्मी वसे"
💬 अर्थ
जेथे कष्ट आणि मेहनत केली जाते, तेथेच संपत्ती येते.
✏️ वाक्यात उपयोग
आजोबांनी शेतात राबणाऱ्या नातवाला कष्टाचे महत्त्व सांगताना म्हटले की, 'लक्षात ठेव बाळा, हात फिरे तिथे लक्ष्मी वसे.'
"जळो ते सोन्याचे कानातले ज्याने कान दुखतात"
💬 अर्थ
ज्या मौल्यवान वस्तूमुळे किंवा पदामुळे त्रास होतो, ती नकोशी वाटते.
✏️ वाक्यात उपयोग
पगार भरपूर होता पण कामाच्या ताणामुळे तब्येत बिघडली, तेव्हा रमेश म्हणाला, 'जळो ते सोन्याचे कानातले ज्याने कान दुखतात.'
"मूर्ती लहान पण कीर्ती महान"
💬 अर्थ
एखाद्याचा आकार लहान असला तरी त्याचे कर्तृत्व खूप मोठे असते.
✏️ वाक्यात उपयोग
केवळ दहा वर्षांच्या त्या मुलाने जसे कठीण कोड सोडवले, ते पाहून मुख्याध्यापक उद्गारले, 'मूर्ती लहान पण कीर्ती महान!'
"ऐरावत रत्न थोर त्यासी अंकुशाचा मार"
💬 अर्थ
मोठेपणात अधिक जबाबदारी आणि बंधने असतात.
✏️ वाक्यात उपयोग
जिल्हाधिकारी झाल्यावर दादांना जाणवले की लोकांच्या अपेक्षांचे ओझे खूप आहे, शेवटी 'ऐरावत रत्न थोर त्यासी अंकुशाचा मार' हेच खरे.
"घर पहावे बांधून आणि लग्न पहावे करून"
💬 अर्थ
स्वतः अनुभव घेतल्याशिवाय कामातील अडचणी आणि खर्च समजत नाहीत.
✏️ वाक्यात उपयोग
नवीन बंगला बांधताना होणारा त्रास पाहून काका म्हणाले, 'अरे बाबा, घर पहावे बांधून आणि लग्न पहावे करून, तेव्हाच पैशाची ओढ कळते.'
"तवा तापला की भाकरी भाजून घ्यावी"
💬 अर्थ
मिळालेल्या संधीचा योग्य वेळी उपयोग करून घेणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
बाजारात आता मागणी वाढली आहे, तू नवीन माल विकायला काढ, कारण तवा तापला की भाकरी भाजून घ्यावी.
"सोन्याची सकाळ"
💬 अर्थ
अत्यंत भाग्याचा आणि आनंदाचा दिवस उजाडणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
स्वातंत्र्य मिळाल्याचा तो दिवस भारतीयांसाठी सोन्याची सकाळ घेऊन आला.
"सापाला दूध पाजणे"
💬 अर्थ
दुष्ट माणसाला मदत करणे जे शेवटी आपल्यावरच उलटते.
✏️ वाक्यात उपयोग
गुन्हेगाराला मदत करून निलेशने स्वतःची फजिती करून घेतली, हे म्हणजे सापाला दूध पाजण्यासारखे झाले.
"साचलेले पाणी आणि माजलेले लोक"
💬 अर्थ
प्रगती थांबलेले पाणी आणि गर्विष्ठ लोक दोन्ही घातक असतात.
✏️ वाक्यात उपयोग
व्यवसायात सतत बदल करावे लागतात, नाहीतर साचलेले पाणी आणि माजलेले लोक याप्रमाणे दुर्गंधी सुटते.