"आंधळ्याची काठी"
💬 अर्थ
अगतिक किंवा असहाय्य माणसाचा असलेला एकमेव आधार.
✏️ वाक्यात उपयोग
म्हाताऱ्या रामूसाठी त्याचा नातू म्हणजे 'आंधळ्याची काठी' बनला आहे, जो त्याची सर्व कामे करतो.
म्हणी (Mhani)
"पाण्याने मासा आणि कष्टाने माणूस"
💬 अर्थ
माणसाची खरी किंमत किंवा ओळख त्याच्या मेहनतीवरून सिद्ध होते.
✏️ वाक्यात उपयोग
शून्यातून विश्व निर्माण करणाऱ्या उद्योजकाचे उदाहरण देताना शिक्षक म्हणाले की 'पाण्याने मासा आणि कष्टाने माणूस' ओळखला जातो.
"रात्र वैऱ्याची आहे"
💬 अर्थ
परिस्थिती कठीण आणि धोकादायक आहे, त्यामुळे अत्यंत सावध राहणे गरजेचे आहे.
✏️ वाक्यात उपयोग
निवडणुकीच्या आदल्या रात्री उमेदवाराने आपल्या कार्यकर्त्यांना बजावले, 'सांभाळून राहा, रात्र वैऱ्याची आहे.'
"एका पुतळ्याचे बारा सण"
💬 अर्थ
मर्यादित साधनांचा वापर करून अनेक गोष्टी निस्तराव्या लागणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
एकाच फॉर्मल शर्टवर राजूने वर्षभरातील सर्व मुलाखती आणि लग्ने उरकली, जणू 'एका पुतळ्याचे बारा सण'.
"तुळशीला मंजिरी आणि हाताला कंकण"
💬 अर्थ
एकमेकांना साजेसा असा उत्तम मिलाफ होणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्या दोघांचे लग्न म्हणजे जणू 'तुळशीला मंजिरी आणि हाताला कंकण', काय सुरेख जोडी आहे ही!
"कधी ऊन तर कधी सावली"
💬 अर्थ
आयुष्यात सुख आणि दुःख यांचे चक्र सतत फिरत असते.
✏️ वाक्यात उपयोग
व्यवसायात झालेल्या नुकसानामुळे खचू नकोस, आयुष्य म्हणजे 'कधी ऊन तर कधी सावली' असतेच.
"उधळ्याचा बाप भुकेला"
💬 अर्थ
पैसा उधळणाऱ्या व्यक्तीच्या कुटुंबाला भविष्यात गरिबी आणि उपासमार सहन करावी लागते.
✏️ वाक्यात उपयोग
संपूर्ण जमीन व्यसनात गमावलेल्या विलासच्या मुलांना आता वणवण फिरावे लागत आहे, यालाच म्हणतात 'उधळ्याचा बाप भुकेला'.
"मळल्या वाटेने जाणे"
💬 अर्थ
जुन्या आणि प्रस्थापित परंपरांचे विनाविचार पालन करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
नवीन प्रयोग करण्याऐवजी तो आजही 'मळल्या वाटेने जाणे' पसंत करतो, त्यामुळे त्याची प्रगती खुंटली आहे.
"साप साप म्हणून भुई थोपटणे"
💬 अर्थ
विनाकारण भीती निर्माण करणे किंवा नसलेला धोका सांगून गोंधळ उडवणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
पाऊस येणार नसतानाही खोट्या अफवा पसरवून व्यापाऱ्याने 'साप साप म्हणून भुई थोपटणे' सुरू केले.
"शिदोरीचे जेवण आणि वाटेवरची भूक"
💬 अर्थ
उपलब्ध साधने अपुरी असणे आणि गरज मात्र मोठी असणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
दुष्काळात मिळणारी तुटपुंजी मदत म्हणजे जणू 'शिदोरीचे जेवण आणि वाटेवरची भूक' ठरत आहे.
"सासूचे मरण आणि सुनेचे सुतक"
💬 अर्थ
एखाद्या शत्रूचा किंवा जाचक व्यक्तीचा अंत झाल्यामुळे होणारा आनंद.
✏️ वाक्यात उपयोग
कठोर मुख्याध्यापकांची बदली झाल्याचे ऐकून सर्व विद्यार्थ्यांना जणू 'सासूचे मरण आणि सुनेचे सुतक' असा आनंद झाला.
"आचार भ्रष्ट विचार नष्ट"
💬 अर्थ
चारित्र्य किंवा वर्तन बिघडले की मनुष्याची बुद्धीही काम करेनाशी होते.
✏️ वाक्यात उपयोग
वाईट मित्रांच्या नादी लागून चुकीची कामे करणाऱ्या तरुणाला पाहून गुरुजी म्हणाले, 'आचार भ्रष्ट विचार नष्ट' हेच खरे आहे.