"तोंडात तीळ न भिजणे"
💬 अर्थ
कोणतीही गुप्त गोष्ट पोटात न राहणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
सुरेशला कोणतीही गुपित सांगू नका, त्याच्या तोंडात तीळ भिजत नाही.
म्हणी (Mhani)
"कागदी घोडे नाचवणे"
💬 अर्थ
प्रत्यक्षात काहीही न करता फक्त लेखी व्यवहार किंवा कागदावरच नियोजन करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
योजना अमलात आणण्याऐवजी अधिकारी केवळ कागदी घोडे नाचवत राहिले.
"गावात घर नाही आणि शेतात वावर नाही"
💬 अर्थ
ज्याच्याकडे कोणतीही मालमत्ता किंवा आधार नाही असा माणूस.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्याच्याकडे काय बघता, त्याचे तर गावात घर नाही आणि शेतात वावर नाही.
"आंधळ्याच्या गाठीला आरसा"
💬 अर्थ
ज्याला एखाद्या वस्तूचा उपयोग कळत नाही, त्याला ती वस्तू मिळणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
अडाणी माणसाला महागडा लॅपटॉप देणे म्हणजे आंधळ्याच्या गाठीला आरसा देण्यासारखे आहे.
"चांभार चौकशी करणे"
💬 अर्थ
अनावश्यक आणि विनाकारण बारकावे विचारणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
मी कुठून आलो आणि कुठे जाणार आहे याची तो चांभार चौकशी करू लागला.
"देणे न घेणे आणि कंदिलाची काच पुसणे"
💬 अर्थ
काहीही संबंध नसताना दुसऱ्याच्या कामात विनाकारण रस दाखवणे किंवा कष्ट करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
शेजाऱ्यांच्या भांडणात मध्यस्थी करायला गेलेल्या विलासची अवस्था देणे न घेणे आणि कंदिलाची काच पुसणे अशी झाली.
"पाण्यावरची रेघ"
💬 अर्थ
क्षणिक टिकणारी गोष्ट किंवा दिलेले आश्वासन पाळले न जाणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्या पुढाऱ्याने दिलेली आश्वासने म्हणजे केवळ पाण्यावरची रेघ ठरली.
"धर्माच्या गाईला दात नसतात"
💬 अर्थ
फुकट मिळालेल्या वस्तूचे दोष काढू नयेत.
✏️ वाक्यात उपयोग
देणगीत मिळालेल्या कपड्यांच्या रंगावरून तक्रार करणाऱ्याला आई म्हणाली, धर्माच्या गाईला दात नसतात.
"नाचता येईना अंगण वाकडे"
💬 अर्थ
स्वतःमध्ये कसब नसले की परिस्थितीला किंवा साधनांना दोष देणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
अभ्यास नीट न केल्यामुळे नापास झालेल्या राहुलने पेपर कठीण होता असे सांगितले, जणू नाचता येईना अंगण वाकडे.
"नाकापेक्षा मोती जड"
💬 अर्थ
मुळ वस्तूपेक्षा तिच्याशी संबंधित गौण वस्तूच अधिक त्रासदायक किंवा महागडी ठरणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
मोफत मिळालेल्या सायकलच्या दुरुस्तीलाच हजारो रुपये लागले, म्हणजे नाकापेक्षा मोती जड झाला.
"ज्याची खावी पोळी त्याची वाजवावी टाळी"
💬 अर्थ
जो आपल्याला अन्न देतो किंवा मदत करतो, त्याच्याशी कृतज्ञ राहून त्याचे गुणगान गावे.
✏️ वाक्यात उपयोग
मालकाने कठीण काळात मदत केली, त्यामुळे त्यांच्या विरोधात बोलणे चुकीचे आहे, कारण ज्याची खावी पोळी त्याची वाजवावी टाळी.
"कण कण मिळवून मण होतो"
💬 अर्थ
थोडी थोडी बचत केल्याने मोठा साठा तयार होतो.
✏️ वाक्यात उपयोग
रोज थोडे थोडे पैसे वाचवून सयाजीने घर घेतले, खरंच कण कण मिळवून मण होतो.