📌दिनविशेष

१७७६ मध्ये आजच्या दिवशी अमेरिकेने ब्रिटनपासून आपले स्वातंत्र्य घोषित केले. या दिवसाला 'फोर्थ ऑफ जुलै' म्हणून ओळखले जाते आणि हा अमेरिकेचा राष्ट्रीय सण आहे.

आजच्या दिवशी अमेरिकेने फिलिपिन्सला पूर्ण स्वातंत्र्य दिले. सध्या फिलिपिन्समध्ये हा दिवस 'रिपब्लिक डे' किंवा 'कमिटी डे' म्हणूनही ओळखला जातो.

भारताचे माजी अंतरिम पंतप्रधान आणि ज्येष्ठ कामगार नेते गुलझारीलाल नंदा यांचा जन्म झाला. त्यांना १९९७ मध्ये देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'भारतरत्न' प्रदान करण्यात आला.

प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय गायिका आणि 'ठुमरी सम्राज्ञी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या गिरिजा देवी यांचा जन्म बनारस येथे झाला. त्यांनी हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात मोलाचे योगदान दिले आहे.

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सुरुवातीच्या काळातील प्रसिद्ध अभिनेत्री नसीम बानू यांचा जन्म आजच्या दिवशी झाला. त्यांना 'ब्युटी क्वीन' म्हणून ओळखले जात असे आणि त्या प्रसिद्ध अभिनेत्री सायरा बानू यांच्या आई होत्या.

प्रसिद्ध शास्त्रीय गायक पंडित ओंकारनाथ ठाकूर यांचा जन्म आजच्या दिवशी झाला. ते ग्वाल्हेर घराण्याचे गायक होते आणि त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते.

अमेरिकेचे ३० वे राष्ट्राध्यक्ष कॅल्विन कूलिज यांचा जन्म ४ जुलै रोजी झाला. अमेरिकन स्वातंत्र्यदिनी जन्मलेले ते एकमेव राष्ट्राध्यक्ष आहेत.

भारतीय राष्ट्रीय ध्वजाचे (तिरंगा) रचनाकार पिंगली वेंकय्या यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. त्यांनी तयार केलेल्या रचनेवर आधारित आजचा भारतीय तिरंगा आहे.

दोन वेळा नोबेल पारितोषिक जिंकणाऱ्या प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ मेरी क्युरी यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. त्यांनी रेडियम आणि पोलोनियम या मूलद्रव्यांचा शोध लावला होता.

भारतीय आध्यात्मिक गुरु आणि तत्वज्ञ स्वामी विवेकानंद यांचे वयाच्या ३९ व्या वर्षी बेलूर मठात महासमाधी झाले. त्यांनी शिकागो येथील जागतिक धर्म परिषदेत हिंदू धर्माचे प्रभावी सादरीकरण केले होते.

अमेरिकेचे पाचवे राष्ट्राध्यक्ष जेम्स मनरो यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनी निधन होणारे ते तिसरे राष्ट्राध्यक्ष होते.

अमेरिकेचे दोन माजी राष्ट्राध्यक्ष थॉमस जेफरसन आणि जॉन ॲडम्स यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याच्या ५० व्या वर्धापनदिनी हे निधन झाले.

सिंगापूरमध्ये रासबिहारी बोस यांनी आझाद हिंद फौजेचे (INA) नेतृत्व अधिकृतपणे नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्याकडे सोपवले. यावेळी त्यांनी 'चलो दिल्ली'ची घोषणा दिली.

इंग्लंडमधील बर्मिंगहॅम आणि लिव्हरपूल दरम्यान जगातील पहिली लांब पल्ल्याची रेल्वे लाईन 'ग्रँड जंक्शन रेल्वे' आजच्या दिवशी प्रवासासाठी खुली करण्यात आली.

फ्रान्सच्या लोकांनी अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याच्या शताब्दी निमित्त 'स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी' हा पुतळा अमेरिकेला अधिकृतपणे भेट म्हणून दिला.

CERN मधील शास्त्रज्ञांनी 'हिग्ज बोसन' (Higgs Boson) या कणाच्या शोधाची अधिकृत घोषणा केली. यालाच प्रसारमाध्यमांमध्ये 'गॉड पार्टिकल' किंवा देव कण असे संबोधले गेले.

नासाच्या डीप इम्पॅक्ट अंतराळयानाचा एक भाग मुद्दामहून 'टेंपल १' या धूमकेतूवर आदळवण्यात आला. यामुळे धूमकेतूच्या अंतरंगाचा अभ्यास करणे शास्त्रज्ञांना शक्य झाले.

नासाचे (NASA) मार्स पाथफाईंडर हे अंतराळयान यशस्वीपणे मंगळ ग्रहाच्या पृष्ठभागावर उतरले. हे मंगळावरील संशोधनासाठी एक मोठे पाऊल ठरले.

भारतीय उद्योजक सबीर भाटिया यांनी जॅक स्मिथ यांच्यासोबत मिळून 'हॉटमेल' या मोफत वेब-आधारित ईमेल सेवेचा प्रारंभ केला. अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनी ही सेवा सुरू करण्यात आली होती.

लिअँडर पेस आणि महेश भूपती या जोडीने विम्बल्डन टेनिस स्पर्धेत पुरुष दुहेरीचे विजेतेपद मिळवले. ही कामगिरी करणारी ही पहिली भारतीय जोडी ठरली.

टेनिस स्टार स्टेफी ग्राफने विम्बल्डनच्या अंतिम फेरीत मोनिका सेलेसचा पराभव करून महिला एकेरीचे जेतेपद पटकावले. हे तिचे चौथे विम्बल्डन विजेतेपद होते.

आफ्रिकन-अमेरिकन बॉक्सर जॅक जॉन्सन यांनी हेवीवेट बॉक्सिंग चॅम्पियनशिपमध्ये जेम्स जे. जेफ्रीजचा पराभव केला. हा विजय वांशिक भेदभाव झुगारून देणारा एक मोठा क्रीडा क्षण होता.

लुईस कॅरोल यांनी आजच्या दिवशी एका नौकाविहारादरम्यान एलिस लिडल या मुलीला 'ॲलिस इन वंडरलँड'ची कथा सांगण्यास सुरुवात केली होती. पुढे हे पुस्तक जगप्रसिद्ध झाले.

प्रसिद्ध अमेरिकन लेखक हेन्री डेव्हिड थोरो यांनी त्यांच्या साध्या राहणीचा प्रयोग करण्यासाठी वाल्डन तलावाकाठी बांधलेल्या झोपडीत राहण्यास सुरुवात केली. या अनुभवातूनच त्यांनी जगप्रसिद्ध 'वाल्डन' हे पुस्तक लिहिले.

ब्रिटिश संसदेत भारताला स्वातंत्र्य देण्याचे 'भारतीय स्वातंत्र्य विधेयक' (Indian Independence Bill) आजच्या दिवशी मांडण्यात आले. याच विधेयकाद्वारे भारताची फाळणी आणि स्वातंत्र्याचा मार्ग मोकळा झाला.