←
बुधवार, 26 मार्च 2031
आज →

🕉️संस्कृत सुभाषित

3 श्लोक 📿 सर्व ग्रंथ
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 3, श्लोक 172

म्हणोनि तूं अर्जुना | या कर्मातें न संडीं पां | परि फळाची वासना | सांडीं वेगीं || १७२ ||

"Therefore, O Arjuna, do not abandon this action; but quickly abandon the desire for its fruit."

म्हणोनि Conjunction
Mhanoni
म्हणून
Therefore
कर्मातें Noun
Karmate
कर्माचा / कर्तव्याचा
To the action / duty
संडीं Verb
Sandi
त्याग करू नकोस
Do not abandon
वासना Noun
Vasana
इच्छा / आसक्ती
Desire / Attachment
वेगीं Adverb
Vegi
त्वरित / लवकर
Quickly
सांडीं Verb
Sandi
सोडून दे
Give up

💡 अर्थ

म्हणून अर्जुना, तू तुझे कर्तव्य कर्म सोडू नकोस, पण त्या कर्माच्या फळाची आशा मात्र त्वरित सोडून दे.

🔍 सखोल अर्थ

संत ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत अर्जुनाला निष्काम कर्मयोगाचे सार सांगत आहेत. ते म्हणतात की, कर्म करणे हे मानवाचे कर्तव्य आहे. कर्माचा त्याग करणे हा मोक्षाचा मार्ग नाही, तर कर्माच्या फळाची आसक्ती सोडणे हा खरा मार्ग आहे. जेव्हा आपण फळाची अपेक्षा न ठेवता कर्म करतो, तेव्हा ते कर्म आपल्याला बंधनात टाकत नाही. हेच कर्माचे कौशल्य आहे जे मनुष्याला संसारातून मुक्त करते.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

विद्यार्थ्यांनी परीक्षेचा निकाल काय लागेल याची चिंता न करता, फक्त मनापासून अभ्यास करण्यावर लक्ष केंद्रित करावे. हेच निष्काम कर्म आहे.

📌 संदर्भ

श्रीकृष्ण, ज्ञानेश्वर महाराजांच्या शब्दांतून, अर्जुनाला फळाची आसक्ती न ठेवता कर्म करण्याचे रहस्य सांगत आहेत.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 2, श्लोक 118

म्हणोनि तूं आतां । झकविजे नको भ्रमितां । हा विचारु चित्ता । स्थिरावूं दे ॥ ११८ ॥

म्हणोनि तू आतां । झकविजे नको भ्रमितां । हा विचारु चित्ता । स्थिरावूं दे ॥

"Therefore, do not be deluded now; let this thought be stabilized in your mind."

म्हणोनि Conjunction
Mhaṇoni
म्हणून
Therefore
झकविजे Verb
Jhakavije
फसवले जाणे किंवा भ्रमात पडणे
To be deluded or deceived
भ्रमितां Adjective
Bhramitāṃ
गोंधळलेला
Confused or wandering
विचारु Noun
Vicāru
विचार किंवा विवेक
Thought or wisdom
चित्ता Noun
Cittā
मन किंवा अंतःकरण
Mind or consciousness
स्थिरावूं Verb
Sthirāvūṃ
स्थिर करणे
To stabilize

💡 अर्थ

म्हणून आता तू भ्रमात पडू नकोस. हा विचार तुझ्या मनात स्थिर होऊ दे.

🔍 सखोल अर्थ

श्री ज्ञानेश्वर महाराज अर्जुनाला उपदेश करतात की, आत्म्याचे अमरत्व आणि शरीराचे नश्वरत्व या सत्याचा विचार करून तू आता गोंधळून जाऊ नकोस. मोह आणि शोक सोडून देऊन हे आत्मज्ञानाचे विचार तुझ्या अंतःकरणात पक्के कर, जेणेकरून तुझे चित्त विचलित होणार नाही.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

जेव्हा आपण संकटात असतो, तेव्हा डगमगून न जाता आपल्या ज्ञानावर आणि विचारांवर ठाम राहावे. उदाहरणार्थ, परीक्षेत कठीण प्रश्न आला तरी घाबरून न जाता शांतपणे विचार करून उत्तर लिहावे.

📌 संदर्भ

श्रीकृष्ण अर्जुनाला आत्मज्ञानाचे महत्त्व सांगत असताना, ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीतून मनाची स्थिरता कशी महत्त्वाची आहे हे स्पष्ट करतात.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 2, श्लोक 250

म्हणोनि तूं अर्जुना | झकविसी यां भावना | तरी सांडूनि हे कल्पना | झुंझ मांडि || २५० ||

म्हणोनि तू अर्जुना, झकविसी या भावना, तरी सांडूनि ही कल्पना, झुंज मांडी.

"Therefore, O Arjuna, if you are being deceived by these feelings, then give up this imagination and start the fight."

म्हणोनि Conjunction
Mhanoni
म्हणून
Therefore
झकविसी Verb
Zhakavisi
फसवला जाणे किंवा भ्रमित होणे
To be deceived or deluded
भावना Noun
Bhavana
विकार किंवा भावना
Emotions or feelings
सांडूनि Verb
Sanduni
त्याग करून किंवा सोडून देऊन
Giving up or discarding
कल्पना Noun
Kalpana
भ्रम किंवा मनाचा विचार
Illusion or imagination
झुंझ Noun
Zhunzha
युद्ध किंवा लढा
Fight or battle
मांडि Verb
Mandi
सुरुवात कर किंवा सज्ज हो
Start or prepare

💡 अर्थ

म्हणून अर्जुना, जर तू या भावनांमुळे गोंधळला असशील, तर हा भ्रम सोडून दे आणि युद्धाला सुरुवात कर.

🔍 सखोल अर्थ

संत ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीतून अर्जुनाला उपदेश करतात की, मोह आणि ममता या केवळ मनाच्या कल्पना आहेत. या भावनांमुळे तू तुझे कर्तव्य विसरत आहेस आणि तुझे मन भ्रमित झाले आहे. हे अर्जुना, तू या भ्रामक विचारांचा आणि कल्पनेचा त्याग कर. क्षत्रिय धर्माचे पालन करण्यासाठी आणि सत्याच्या विजयासाठी तू युद्धाला सज्ज हो. मनातील द्वंद्व संपवून कर्तव्याला प्राधान्य देणे हाच खरा पुरुषार्थ आहे.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

जेव्हा आपण एखाद्या कठीण प्रसंगात भावनेच्या भरात चुकीचा निर्णय घेतो किंवा घाबरतो, तेव्हा आपण आपल्या कर्तव्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. उदाहरणार्थ, परीक्षेच्या वेळी भीती वाटली तरी ती भीती (कल्पना) सोडून अभ्यासाला सुरुवात करणे.

📌 संदर्भ

श्रीकृष्ण, संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या शब्दांतून, अर्जुनाला भावनिक गोंधळातून बाहेर पडून योद्धा म्हणून आपले कर्तव्य पार पाडण्याचा सल्ला देत आहेत.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा