←
रविवार, 31 डिसेंबर 2023
आज →

🕉️संस्कृत सुभाषित

3 श्लोक 📿 सर्व ग्रंथ
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 4, श्लोक 160

म्हणौनि संशयापरौते । कांहींचि पाप नाहीं एथें । हा विनाशाची वाटे । पाडितु असे ॥ १६० ॥

"Therefore, there is no sin beyond doubt; it leads one onto the path of ruin."

म्हणौनि Conjunction
Mhaṇouni
म्हणून
Therefore
संशयापरौते Noun
Saṁśayāparautē
संशयापेक्षा
More than doubt
पाप Noun
Pāpa
पाप
Sin
विनाशाची Noun
Vināśācī
नाशाच्या
Of destruction
वाटे Noun
Vāṭē
मार्गावर
On the path
पाडितु Verb
Pāḍitu
पाडतो किंवा नेतो
Throws or leads

💡 अर्थ

इसलिए संशय से बढ़कर कोई पाप नहीं है; यह मनुष्य को विनाश के मार्ग पर ले जाता है।

🔍 सखोल अर्थ

ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत संशयाचे भयंकर परिणाम स्पष्ट करतात. ते म्हणतात की, संशयासारखा दुसरा कोणताही मोठा शत्रू किंवा पाप नाही. संशय हा माणसाच्या बुद्धीला ग्रासतो, ज्यामुळे त्याची निर्णयक्षमता नष्ट होते. ज्याच्या मनात संशय घर करतो, तो सत्यापासून दूर जातो आणि अखेर स्वतःचा नाश करून घेतो. हा संशय माणसाला अधोगतीच्या मार्गावर ढकलणारा सर्वात मोठा अडथळा आहे.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

दैनंदिन जीवनात, जर आपण स्वतःच्या क्षमतेवर किंवा आपल्या ध्येयावर सतत संशय घेतला, तर आपण कधीही यशस्वी होऊ शकत नाही. उदाहरणार्थ, एखाद्या विद्यार्थ्याने जर अभ्यासाच्या पद्धतीवर सतत संशय घेतला, तर तो एकाग्रतेने अभ्यास करू शकणार नाही आणि परीक्षेत अपयशी ठरेल.

📌 संदर्भ

भगवद्गीतेतील 'संशयात्मा विनश्यति' या श्लोकावर भाष्य करताना ज्ञानेश्वर महाराज संशयाचे गांभीर्य आणि त्याचे घातक परिणाम सांगत आहेत.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 3, श्लोक 4

न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् । कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥

तरी कर्मेविण कांहीं । क्षणभरी असणें नाहीं । हें स्वभावेंचि पाहीं । घडूनि येत ॥ ४ ॥

"Indeed, one cannot remain without action even for a moment; this happens naturally."

कर्मेविण Noun
karmevin
कर्माशिवाय
without action
क्षणभरी Adverb
kshanabhari
एका क्षणासाठी
for a moment
असणें Verb
asane
राहणे किंवा असणे
to be or exist
स्वभावेंचि Adverb
swabhavinchi
नैसर्गिकरित्या
naturally
घडूनि Verb
ghaduni
घडणे
happening

💡 अर्थ

कर्म के बिना एक क्षण भी रहना संभव नहीं है; यह स्वभाविक रूप से घटित होता रहता है।

🔍 सखोल अर्थ

संत ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत कर्माची अपरिहार्यता स्पष्ट करतात. ते म्हणतात की, या जगात कोणताही जीव कर्माशिवाय क्षणभरही राहू शकत नाही. प्रकृतीचे तीन गुण (सत्त्व, रज, तम) मनुष्याला सतत काही ना काही कृती करण्यास भाग पाडतात. अगदी आपण शांत बसलो तरी श्वास घेणे, विचार करणे किंवा शरीरातील अंतर्गत क्रिया सुरूच असतात. त्यामुळे 'मी काहीच करणार नाही' असा हट्ट धरणे व्यर्थ आहे, कारण कर्म हे निसर्गतःच घडत असते.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

आपण कधीच पूर्णपणे रिकामे नसतो, आपले मन सतत विचार करत असते. म्हणून रिकामे बसून वेळ घालवण्यापेक्षा, आपले विचार आणि कृती चांगल्या कामात गुंतवणे फायद्याचे ठरते. उदाहरण: सुट्टीत आळस करण्यापेक्षा एखादे नवीन कौशल्य शिकणे हे कर्माचे योग्य नियोजन आहे.

📌 संदर्भ

ज्ञानेश्वर महाराज अर्जुनाला समजावून सांगत आहेत की प्रकृतीमुळे प्रत्येक जीव कर्माशी कसा बांधलेला आहे.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा
✍️
ज्ञानेश्वरी अध्याय 2, श्लोक 107

जेथूनि हे विश्व जाहले । जेणें हे जिवंत संचरले । जेणें हे सर्व व्यापिले । आपणयासी ॥

"From whom this universe emerged, by whom it is kept alive, and who has pervaded all this by Himself."

जेथूनि Adverb
Jethuni
ज्यापासून
From where
विश्व Noun
Vishwa
जग
Universe
जाहले Verb
Jahale
झाले किंवा निर्माण झाले
Happened or Created
संचरले Verb
Sancharale
सळसळते किंवा जिवंत आहे
Animated or Moved
व्यापिले Verb
Vyapile
भरून उरले किंवा व्यापले
Pervaded
आपणयासी Pronoun
Aapanayasi
स्वतःने
By Himself

💡 अर्थ

जिससे यह सारा विश्व उत्पन्न हुआ है, जिसके कारण सभी जीवित हैं और जिसने इस संपूर्ण जगत को व्याप्त किया है, वही परमात्मा है।

🔍 सखोल अर्थ

संत ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीत आत्मतत्त्वाचे किंवा परमात्म्याचे व्यापक स्वरूप स्पष्ट करतात. ते म्हणतात की, हे संपूर्ण विश्व ज्या मूळ तत्त्वापासून उत्पन्न झाले आहे, ज्याच्या चैतन्यामुळे सर्व प्राणीमात्र हालचाल करतात आणि ज्याने स्वतःला या सर्व विश्वात व्यापून टाकले आहे, तेच अविनाशी तत्त्व आहे. हे तत्त्व कधीही नष्ट होत नाही आणि सर्वत्र सारखेच भरलेले आहे. हे तत्त्व म्हणजे चैतन्यशक्ती आहे जी प्रत्येक कणात वास करते.

🎯 व्यावहारिक उपयोग

आपण सर्वांमध्ये एकाच ईश्वरी अंशाचे दर्शन घेतले पाहिजे. उदाहरणार्थ, निसर्गातील झाडे, प्राणी आणि माणसे यांच्यात भेदभाव न करता सर्वांचा आदर करणे आणि सर्वांशी प्रेमाने वागणे, कारण सर्वांमध्ये तोच एक आत्मा आहे.

📌 संदर्भ

अर्जुनाला आत्म्याचे अमरत्व आणि व्यापकत्व समजावून सांगताना ज्ञानेश्वर महाराज या ओवीतून परमात्म्याचे वर्णन करत आहेत.

संत ज्ञानेश्वर (Saint Dnyaneshwar)
👤 प्रोफाइल पहा