लोभी माणूस आणि त्याचे लपवलेले धन

फार वर्षांपूर्वी एका समृद्ध नगरात एक माणूस राहत होता. त्याच्याकडे भरपूर संपत्ती होती, पण तो अत्यंत लोभी आणि कंजूस होता. त्याला आपल्या संपत्तीचा वापर करून सुख-सोयी मिळवण्यात रस नव्हता, तर ती संपत्ती फक्त साठवून ठेवण्यात आनंद मिळत असे. शेवटी, त्याने असा विचार केला की ही सर्व धनदौलत चोरली जाण्याची भीती आहे. म्हणून त्याने आपले सर्व घरदार, जमीन-जुमला आणि वस्तू विकून टाकल्या आणि त्यातून सोन्याची एक मोठी वीट विकत घेतली.

त्याने गावाबाहेर एका निर्जन ठिकाणी, एका जुन्या भिंतीच्या पायथ्याशी एक खड्डा खणला आणि ती सोन्याची वीट तिथे पुरून ठेवली. आता तो रोज सकाळी तिथे जात असे, खड्डा उकरून ती वीट पाहत असे आणि पुन्हा ती नीट झाकून ठेवत असे. असे करण्यातच त्याला जगातील सर्वात मोठे समाधान मिळत होते. तो कोणालाही मदत करत नसे किंवा स्वतःवरही एक पैसा खर्च करत नसे.

एका मजुराने या माणसाला रोज त्या निर्जन ठिकाणी जाताना पाहिले. मजुराला शंका आली की हा माणूस तिथे नक्कीच काहीतरी मौल्यवान लपवत असावा. एके रात्री, जेव्हा तो लोभी माणूस घरी निघून गेला, तेव्हा तो मजूर तिथे पोहोचला. त्याने तो खड्डा उकरला आणि त्याला सोन्याची चमकणारी वीट सापडली. मजुराने ती वीट चोरली आणि तिथून पळ काढला.

दुसऱ्या दिवशी नेहमीप्रमाणे तो लोभी माणूस तिथे पोहोचला. त्याने खड्डा उकरला, पण तिथे सोन्याची वीट नव्हती! त्याला धक्काच बसला. तो मोठ्याने रडू लागला, स्वतःचे केस उपटू लागला आणि छाती बडवून घेऊ लागला. त्याचा आक्रोश ऐकून जवळून जाणारा एक शेजारी तिथे आला. शेजाऱ्याने विचारले, 'काय झाले? तू इतका का रडत आहेस?'

लोभी माणसाने रडत रडत सांगितले, 'माझे सर्वस्व लुटले गेले! मी इथे सोन्याची एक मोठी वीट लपवली होती, ती कोणीतरी चोरून नेली. आता मी काय करू?'

शेजाऱ्याने विचारले, 'तू त्या सोन्याच्या विटेचा काही उपयोग करत होतास का?'

तो माणूस म्हणाला, 'नाही, मी रोज फक्त ती पाहायला येत असे.'

तेव्हा शेजारी शांतपणे म्हणाला, 'मग रडू नकोस. एक मोठा दगड घे आणि तो त्या खड्ड्यात पुरून ठेव. आणि रोज सकाळी येऊन असा विचार कर की तुझे सोने तिथेच आहे. कारण जेव्हा सोने तिथे होते, तेव्हाही तू त्याचा काहीच उपयोग करत नव्हतास. मग सोन्याची वीट असो किंवा साधा दगड, जोपर्यंत तू त्याचा वापर करत नाहीस, तोपर्यंत दोन्ही तुझ्यासाठी सारखेच आहेत.'

लोभी माणसाला आपली चूक लक्षात आली. केवळ संपत्ती असणे म्हणजे श्रीमंती नाही, तर तिचा योग्य वेळी केलेला उपयोग हीच खरी श्रीमंती आहे.