गिरणीवाला, त्याचा मुलगा आणि त्यांचे गाढव

एका सुंदर आणि शांत गावात एक वृद्ध गिरणीवाला आणि त्याचा तरुण मुलगा राहत होते. त्यांच्याकडे एक धष्टपुष्ट आणि निरोगी गाढव होते. एके दिवशी, गिरणीवाल्याने ठरवले की आता हे गाढव बाजारात नेऊन विकण्याची वेळ आली आहे, जेणेकरून त्यातून मिळणाऱ्या पैशांनी घरासाठी काही आवश्यक वस्तू घेता येतील. दुसऱ्या दिवशी सकाळी लवकर, बाप-लेक आपल्या गाढवाला घेऊन शहराच्या दिशेने निघाले. हवामान आल्हाददायक होते आणि रस्ता कच्चा पण चालण्याजोगा होता. सुरुवातीला ते दोघेही गाढवाच्या बाजूने चालत होते, कारण त्यांना गाढवाला थकवायचे नव्हते.

थोड्या अंतरावर गेल्यावर त्यांना विहिरीवर पाणी भरणाऱ्या काही मुली दिसल्या. त्यांना पाहून त्या मुली हसू लागल्या. एक मुलगी म्हणाली, 'बघा तर खरे, हे किती मूर्ख लोक आहेत! त्यांच्याकडे एवढे चांगले गाढव असतानाही ते दोघेही पायपीट करत आहेत. किमान त्यातील एकाने तरी गाढवावर बसावे ना!' गिरणीवाल्याने हे ऐकले आणि त्याला वाटले की मुलगी बरोबर बोलत आहे. त्याने आपल्या मुलाला गाढवावर बसवले आणि स्वतः बाजूने चालत राहिला.

काही अंतर पार केल्यानंतर त्यांना रस्त्याच्या कडेला बसलेले काही वृद्ध गृहस्थ दिसले. त्यांनी जेव्हा त्या मुलाला गाढवावर बसलेले आणि म्हाताऱ्या वडिलांना चालताना पाहिले, तेव्हा ते रागाने ओरडले. एक वृद्ध म्हणाला, 'आजकालच्या पिढीला कसलाही मानमर्यादा उरलेली नाही. बघा, तो तरुण मुलगा आरामात गाढवावर बसला आहे आणि त्याचा बिचारा म्हातारा बाप धुळीतून चालत आहे. किती निर्लज्जपणा आहे हा!' हे ऐकून मुलाला खूप वाईट वाटले. तो लगेच खाली उतरला आणि त्याने आपल्या वडिलांना गाढवावर बसवले.

आता गिरणीवाला गाढवावर बसला होता आणि मुलगा बाजूने चालत होता. थोड्या वेळाने त्यांना बाजारातून परतणाऱ्या काही स्त्रिया भेटल्या. त्या स्त्रिया मोठ्याने ओरडल्या, 'अरेरे! हा माणूस किती स्वार्थी आहे! स्वतः आरामात बसला आहे आणि त्या लहान मुलाला एवढ्या उन्हात चालायला लावत आहे. या माणसाला दयामाया काही आहे की नाही?' गिरणीवाल्याला पुन्हा अपराधी वाटू लागले. त्याने विचार केला की जर आपण दोघांनीही गाढवावर बसलो, तर कोणालाच तक्रार करण्याची संधी मिळणार नाही. त्याने आपल्या मुलालाही मागे बसवून घेतले.

आता दोघेही गाढवावर स्वार होऊन शहराच्या वेशीवर पोहचले. तिथे त्यांना एक वाटसरू भेटला. त्याने त्यांना थांबवले आणि विचारले, 'हे तुमचे स्वतःचे गाढव आहे का?' गिरणीवाला म्हणाला, 'हो, माझेच आहे.' त्यावर तो माणूस रागाने म्हणाला, 'तुम्ही दोघेही एवढ्या मोठ्या वजनाचे असून या बिचाऱ्या प्राण्यावर बसला आहात? तुम्हाला लाज वाटली पाहिजे! तुम्ही त्या प्राण्याला मारून टाकणार का? तुमच्यापेक्षा तर तो गाढवच तुम्हाला उचलून नेण्यास जास्त समर्थ दिसतोय. खरे तर, तुम्हीच त्याला खांद्यावर उचलून नेले पाहिजे!'

आता गिरणीवाला पूर्णपणे गोंधळून गेला होता. त्याला वाटले की आपण सर्वांचे ऐकले पाहिजे. त्याने आणि त्याच्या मुलाने गाढवाचे पाय एका मजबूत काठीला बांधले आणि ती काठी आपल्या खांद्यावर ठेवून ते गाढवाला लटकवत चालू लागले. हे दृश्य पाहून रस्त्यावरील लोक पोट धरून हसू लागले. जेव्हा ते एका पुलावर पोहचले, तेव्हा गाढव घाबरले. त्याने आपले पाय सोडवण्याचा प्रयत्न केला आणि झटापटीत तो पुलावरून खाली नदीत पडला. गाढवाचे पाय बांधलेले असल्यामुळे त्याला पोहता आले नाही आणि तो बुडाला. गिरणीवाला आणि त्याचा मुलगा हात चोळत घरी परतले. गिरणीवाल्याला समजले की सर्वांना खूश करण्याच्या नादात त्याने आपले गाढव गमावले होते.