एकनिष्ठ मुंगूस

एका छोट्या गावात एक ब्राह्मण आणि त्याची पत्नी राहत होते. त्यांना एक लहान मुलगा होता, ज्यावर त्यांचे जीवापाड प्रेम होते. त्या ब्राह्मणाने घरामध्ये एक मुंगूस पाळले होते. ते मुंगूस केवळ एक पाळीव प्राणी नव्हते, तर घरातील सदस्यासारखेच होते. ब्राह्मणाची पत्नी त्या मुंगसाला आपल्या स्वतःच्या मुलाप्रमाणेच प्रेमाने खाऊ-पिऊ घालत असे. मुंगूसही खूप एकनिष्ठ होते आणि नेहमी बाळाच्या पाळण्याजवळ बसून राहायचे.

एके दिवशी ब्राह्मणाची पत्नी पाणी भरण्यासाठी विहिरीवर जायला निघाली. ब्राह्मण घराबाहेर काही कामासाठी आधीच गेला होता. पत्नीने विचार केला की, मुंगूस बाळाजवळ आहे, त्यामुळे काळजी करण्याचे कारण नाही. तिने बाळाला पाळण्यात झोपवले आणि ती विहिरीवर गेली. काही वेळाने, घराच्या एका कोपऱ्यातून एक मोठा आणि विषारी काळा नाग बाहेर आला. तो नाग सरपटत सरपटत बाळाच्या पाळण्याकडे जाऊ लागला.

मुंगसाने जेव्हा त्या नागाला पाहिले, तेव्हा त्याला आपल्या मालकाच्या बाळाचा धोका लक्षात आला. मुंगसाने कसलाही विचार न करता नागावर झडप घातली. दोघांमध्ये तुंबळ युद्ध झाले. मुंगूस लहान होता, पण तो खूप चपळ होता. अखेर मुंगसाने त्या विषारी नागाचे तुकडे तुकडे केले आणि बाळाचा जीव वाचवला. या लढाईत नागाचे रक्त मुंगसाच्या तोंडाला आणि पंजाला लागले होते.

थोड्या वेळाने ब्राह्मणाची पत्नी पाण्याचा घडा घेऊन घरी परतली. मुंगूस आपल्या मालकिणीला पाहताच आनंदाने घराच्या उंबरठ्यावर तिला भेटायला धावत आला. जेव्हा त्या माऊलीने मुंगसाच्या तोंडाला आणि अंगाला लागलेले रक्त पाहिले, तेव्हा तिच्या मनात पाल चुकचुकली. तिला वाटले की, या हिंस्र मुंगसाने तिच्या निष्पाप बाळाला मारले आहे. रागाच्या भरात आणि दुःखाच्या वेगात तिने आपल्या डोक्यावरचा पाण्याचा जड घडा जोरात मुंगसाच्या अंगावर फेकला. तो घडा लागताच निष्पाप मुंगूस जागीच गतप्राण झाला.

ती ओरडत घराच्या आत धावली, पण आतले दृश्य पाहून ती सुन्न झाली. तिचे बाळ पाळण्यात शांतपणे झोपलेले होते आणि पाळण्याच्या अगदी जवळ एका मोठ्या काळ्या नागाचे तुकडे पडलेले होते. तिला लगेच समजले की मुंगसाने तिच्या बाळाला मारले नव्हते, तर सापापासून वाचवले होते. तिने घाईघाईत आपल्या सर्वात विश्वासू मित्राचा जीव घेतला होता. ती ढसाढसा रडू लागली, पण आता खूप उशीर झाला होता. घाईने घेतलेल्या निर्णयामुळे तिने एका निष्पाप जीवाला गमावले होते.