चतुर ससा आणि हत्तींचा राजा

एका विस्तीर्ण जंगलात हत्तींचा एक मोठा कळप राहत होता. या कळपाचा राजा गजराज नावाचा एक विशाल आणि शक्तिशाली हत्ती होता. एकदा त्या प्रदेशात मोठा दुष्काळ पडला. अनेक वर्षे पाऊस न पडल्यामुळे नद्या, नाले आणि तलाव आटले. हत्ती तहानलेले होते. गजराजने आपल्या दूतांना पाण्याचा शोध घेण्यासाठी सर्व दिशांना पाठवले. शेवटी, एका दूताला जंगलाच्या एका कोपऱ्यात 'चंद्रसर' नावाचा एक मोठा आणि खोल तलाव सापडला, जो पाण्याने तुडुंब भरलेला होता. बातमी मिळताच सर्व हत्ती आनंदाने त्या तलावाकडे निघाले. त्या तलावाच्या काठावर सशांच्या अनेक टोळ्या राहत होत्या. हत्तींचा प्रचंड कळप जेव्हा वेगाने धावत तलावाकडे आला, तेव्हा त्यांच्या पायाखाली शेकडो सशांची बिळे चिरडली गेली आणि अनेक निष्पाप ससे मारले गेले. सशांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले. सशांच्या प्रमुखाने एक तातडीची सभा बोलावली. एक वृद्ध ससा म्हणाला, 'जर हे हत्ती रोज इथे आले, तर आपल्यापैकी कोणीही जिवंत राहणार नाही. आपल्याला काहीतरी युक्ती करावी लागेल.' तेव्हा 'लंबकर्ण' नावाचा एक चतुर ससा पुढे आला आणि म्हणाला, 'महाराज, मला एक संधी द्या. मी त्या हत्तींना इथून पळवून लावीन.' लंबकर्ण एका उंच टेकडीवर गेला जिथून हत्तींचा राजा त्याला स्पष्ट पाहू शकेल. जेव्हा गजराज तिथे आला, तेव्हा लंबकर्ण ओरडून म्हणाला, 'हे हत्तींच्या राजा! थांब! मी भगवान चंद्राचा दूत आहे. त्यांनी मला तुझ्याकडे एक महत्त्वाचा संदेश देऊन पाठवले आहे.' गजराज घाबरला आणि नम्रपणे म्हणाला, 'चंद्राचा काय संदेश आहे?' लंबकर्ण म्हणाला, 'हा तलाव चंद्राचा आहे. तू आणि तुझ्या कळपाने इथे येऊन चंद्राला त्रास दिला आहे आणि त्यांच्या प्रिय सशांना मारले आहे. चंद्र देव खूप रागावले आहेत. जर तुला स्वतःचा जीव वाचवायचा असेल, तर आत्ताच या तलावात चंद्राचे दर्शन घे आणि त्यांची माफी मागून इथून निघून जा.' लंबकर्ण गजराजला तलावाच्या काठी घेऊन गेला. त्या रात्री पौर्णिमा होती. चंद्राचे प्रतिबिंब शांत पाण्यात स्पष्ट दिसत होते. जसा गजराजने पाण्यात आपली सोंड घातली, तसे पाणी हलले आणि चंद्राचे प्रतिबिंब थरथरू लागले. लंबकर्ण ओरडला, 'बघ! तुझे पाय लागल्याने चंद्र देव क्रोधाने थरथरत आहेत! आता पळ इथून, नाहीतर ते तुला शाप देतील.' गजराज इतका घाबरला की त्याने आणि त्याच्या पूर्ण कळपाने तिथून पळ काढला आणि ते पुन्हा कधीही त्या तलावाकडे फिरकले नाहीत. अशा प्रकारे चतुर लंबकर्णाने आपल्या बुद्धीच्या जोरावर आपल्या जातीचे रक्षण केले.