काठ्यांची मोळी: एकतेचे सामर्थ्य

एका समृद्ध गावात धैर्यशील नावाचा एक वृद्ध शेतकरी राहत होता. त्याने आयुष्यभर कष्ट करून मोठी संपत्ती आणि शेती कमावली होती. मात्र, त्याच्या आयुष्यात एकच मोठी चिंता होती - त्याचे चार तरुण मुलगे. हे चारही मुलगे दिसायला धष्टपुष्ट आणि बुद्धिमान होते, परंतु त्यांच्यात अजिबात एकोपा नव्हता. ते छोट्या-छोट्या कारणांवरून एकमेकांशी भांडत असत. कधी जमिनीच्या वाटणीवरून, तर कधी घरातील साध्या वस्तूवरून त्यांच्यात कडाक्याची भांडणे होत. धैर्यशीलने त्यांना अनेकदा समजावून सांगितले, प्रेमाने वागण्याचा सल्ला दिला, पण मुलांवर त्याचा काहीही परिणाम होत नसे. जसजसे धैर्यशीलचे वय वाढत गेले, तसतशी त्याची चिंताही वाढत गेली. त्याला ठाऊक होते की जर त्याचे मुलगे असेच भांडत राहिले, तर त्याच्या मृत्यूनंतर शत्रू त्यांच्या या फुटीचा फायदा घेतील आणि त्यांचे सर्वस्व नष्ट करतील. एके दिवशी धैर्यशील खूप आजारी पडला. त्याला वाटले की आता आपल्या आयुष्याचे शेवटचे दिवस जवळ आले आहेत. त्याने आपल्या चारही मुलांना बोलावले. मुले आली आणि नेहमीप्रमाणे एकमेकांकडे रागाने बघत उभी राहिली. धैर्यशीलने आपल्या नोकराला काठ्यांची एक मोठी मोळी आणायला सांगितली. ती मोळी दहा-बारा जाड काठ्यांनी मिळून बनलेली होती आणि एका मजबूत दोरीने घट्ट बांधलेली होती. धैर्यशीलने सर्वात मोठ्या मुलाला ती मोळी दिली आणि म्हणाला, 'बाळा, ही मोळी तुझ्या गुडघ्यावर ठेवून तोडून दाखव.' मोठ्या मुलाने सर्व शक्ती लावली, पण मोळी तुटली नाही. मग दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या मुलानेही प्रयत्न केला, पण कोणालाही यश आले नाही. मुले म्हणाली, 'बाबा, हे अशक्य आहे. ही मोळी इतकी घट्ट बांधली आहे की ती कोणीही तोडू शकणार नाही.' तेव्हा धैर्यशील हसले आणि त्यांनी नोकराला ती मोळी सोडायला सांगितली. आता त्यांनी प्रत्येक मुलाच्या हातात एक-एक सुटी काठी दिली आणि ती तोडायला सांगितली. मुलांनी क्षणात ती काठी कडाकड तोडून टाकली. धैर्यशीलने मुलांकडे पाहिले आणि शांतपणे म्हणाले, 'माझ्या मुलांनो, या काठ्यांसारखेच तुमचे जीवन आहे. जोपर्यंत तुम्ही या मोळीसारखे एकत्र राहाल, तोपर्यंत जगातील कोणतीही शक्ती तुम्हाला हरवू शकणार नाही किंवा तुमचे नुकसान करू शकणार नाही. पण ज्या क्षणी तुम्ही एकमेकांपासून वेगळे व्हाल आणि भांडायला लागाल, त्या क्षणी शत्रू तुम्हाला या सुट्या काठ्यांप्रमाणे सहजपणे मोडून टाकतील. तुमची शक्ती तुमच्या एकतेत आहे, तुमच्या भांडणात नाही.' वडिलांचे हे शब्द मुलांच्या मनाला भिडले. त्यांना आपली चूक उमजली. त्या दिवसापासून त्यांनी भांडणे सोडून दिली आणि ते एकोप्याने राहू लागले. धैर्यशीलने सुटकेचा नि:श्वास सोडला, कारण त्याला माहित होते की आता त्याचे कुटुंब सुरक्षित आहे.