वटवाघूळ, पक्षी आणि प्राणी: दुहेरी निष्ठेची कथा

अनेक युगांपूर्वीच्या एका घनदाट आणि गूढ अरण्यात, जिथे सूर्यकिरणे जमिनीपर्यंत पोहोचण्यासाठी धडपडत असत, तिथे दोन महान साम्राज्यांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. एक साम्राज्य होते आकाशातील पक्षांचे, ज्याचे नेतृत्व भव्य गरुड करत होता, आणि दुसरे साम्राज्य होते जमिनीवरील श्वापदांचे, ज्याचा राजा पराक्रमी सिंह होता. या दोन्ही गटांमध्ये वर्चस्वावरून तीव्र वाद सुरू झाला आणि लवकरच त्याचे रूपांतर एका महायुद्धात होणार असे दिसू लागले. या संघर्षाच्या छायेत एक विचित्र प्राणी राहत होता - वटवाघूळ. वटवाघूळ हा निसर्गाचा एक चमत्कार होता; त्याच्याकडे उडण्यासाठी पंख होते, पण त्याचे शरीर आणि स्वभाव एखाद्या सस्तन प्राण्यासारखा होता. जेव्हा युद्धाची पहिली घोषणा झाली, तेव्हा सर्व प्राणी आपापल्या गटात सामील होऊ लागले. वटवाघळाने दुरून हे सर्व पाहिले आणि विचार केला, 'मी कोणाच्या बाजूने जावे? जर मी पक्षांच्या बाजूने गेलो आणि प्राणी जिंकले, तर माझे काय होईल? आणि जर मी प्राण्यांच्या बाजूने गेलो आणि पक्षांनी बाजी मारली, तर मी संकटात येईन. मी वाट पाहीन आणि जो गट जिंकेल, त्याच्याशी हातमिळवणी करीन.' युद्धाचा पहिला टप्पा सुरू झाला. पक्षांनी आकाशातून हल्ला चढवला आणि सुरुवातीला असे वाटले की तेच जिंकणार. हे पाहून वटवाघूळ गरुडाकडे गेले आणि म्हणाले, 'महाराज, मला आपल्या सैन्यात सामील करून घ्या. पहा, मला पंख आहेत, मी तुमच्यासारखाच एक पक्षी आहे.' गरुडाने त्याला परवानगी दिली. पण काही दिवसांतच, सिंहाच्या नेतृत्वाखालील प्राण्यांनी गनिमी काव्याने पक्षांना जेरीस आणले. आता प्राण्यांचे पारडे जड झाले होते. वटवाघळाने लगेच आपली बाजू बदलली. तो सिंहाकडे गेला आणि म्हणाला, 'हे वनराज, मला पक्षांनी फसवले होते. खरे तर मी तुमच्यासारखाच एक चतुष्पाद प्राणी आहे, मला दात आहेत आणि मी पिलांना जन्म देतो. मी पक्षी कसा असू शकतो?' सिंहाने त्याला आपल्या गटात घेतले. युद्ध अनेक महिने चालले आणि वटवाघूळ वारंवार आपली निष्ठा बदलत राहिला. शेवटी, दोन्ही बाजूंना युद्धाचा कंटाळा आला आणि त्यांनी शांतता करार करण्याचे ठरवले. एक भव्य सभा भरवण्यात आली जिथे गरुड आणि सिंह यांनी मैत्रीचा हात पुढे केला. जेव्हा उत्सव सुरू झाला, तेव्हा वटवाघूळ आनंदाने तिथे पोहोचला. पण त्याला पाहून पक्षांनी विचारले, 'तू तर प्राण्यांच्या बाजूने होतास ना?' आणि प्राण्यांनी ओरडून विचारले, 'तू तर स्वतःला पक्षी म्हणवत होतास?' वटवाघळाचा संधीसाधूपणा उघड झाला होता. गरुड म्हणाला, 'ज्याला संकटाच्या वेळी स्वतःची ओळख ठरवता येत नाही आणि जो केवळ फायद्यासाठी निष्ठा बदलतो, त्याला आमच्यात स्थान नाही.' सिंहानेही त्याला धुडकावून लावले. दोन्ही साम्राज्यांनी वटवाघळावर बहिष्कार टाकला. तेव्हापासून, वटवाघूळ दिवसा उजेडात कोणासमोरही येण्यास घाबरू लागला. त्याला आपली ओळख लपवावी लागली आणि तो केवळ रात्रीच्या अंधारात, जेव्हा सर्व जग झोपलेले असते, तेव्हाच बाहेर पडू लागला. त्याची ही अवस्था त्याच्या दुहेरी निष्ठेचा आणि संधीसाधूपण्याचा परिणाम होती.