"आपण हसे लोकाला शेंबूड आपल्या नाकाला"
💬 अर्थ
दुसऱ्याचे दोष काढताना स्वतःचे दोष न दिसणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
अस्वच्छ राहणाऱ्या रामने इतरांना स्वच्छतेचे धडे देणे म्हणजे 'आपण हसे लोकाला शेंबूड आपल्या नाकाला' असे आहे.
म्हणी (Mhani)
"आग रामेश्वरी आणि बंब सोमेश्वरी"
💬 अर्थ
समस्या एका ठिकाणी आणि तिचा उपाय भलतीकडेच करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
डोके दुखत असताना पोटाचे औषध घेणे म्हणजे 'आग रामेश्वरी आणि बंब सोमेश्वरी' असे आहे.
"कुंभार तसा लोटा"
💬 अर्थ
आई-वडिलांच्या गुणांप्रमाणेच मुलांचे गुण असणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
विचारी पालकांची मुलेही संयमी निघाली, यालाच म्हणतात 'कुंभार तसा लोटा'.
"कावळा बसायला आणि फांदी तुटायला एकच गाठ"
💬 अर्थ
योगायोगाने दोन गोष्टी एकाच वेळी घडणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
मी घरी आलो आणि नेमकी वीज गेली, हे म्हणजे 'कावळा बसायला आणि फांदी तुटायला एकच गाठ' होती.
"ऋण काढून सण साजरा करणे"
💬 अर्थ
कर्ज काढून चैन करणे किंवा मोठेपणा मिरवणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
पगार नसताना व्याजाने पैसे काढून मुलीचे लग्न थाटात करणाऱ्या विठ्ठलाने 'ऋण काढून सण साजरा केला'.
"अडल्या नारायण"
💬 अर्थ
मोठ्या माणसालाही कधी कधी गरज पडल्यावर कनिष्ठाची विनवणी करावी लागते.
✏️ वाक्यात उपयोग
कार बंद पडली तेव्हा साहेबांना एका मजुराची मदत घ्यावीच लागली, यालाच म्हणतात 'अडल्या नारायण'.
"हाती आले आणि तोंडात न गेले"
💬 अर्थ
एखादी गोष्ट मिळता मिळता शेवटच्या क्षणी हुकणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
सरकारी नोकरीची ऑर्डर मिळणार इतक्यात नियम बदलला, शेतकऱ्यासारखी त्याची अवस्था 'हाती आले आणि तोंडात न गेले' अशी झाली.
"हत्तीच्या पायी येते आणि मुंगीच्या पायी जाते"
💬 अर्थ
संकट किंवा आजारपण वेगाने येते पण सावकाश जाते.
✏️ वाक्यात उपयोग
ताप एका दिवसात आला पण अशक्तपणा जायला पंधरा दिवस लागले, खरंच 'हत्तीच्या पायी येते आणि मुंगीच्या पायी जाते'.
"सुकासोबत ओले जळते"
💬 अर्थ
वाईट माणसाच्या संगतीमुळे चांगल्या माणसालाही त्रास सहन करावा लागतो.
✏️ वाक्यात उपयोग
गुन्हेगाराच्या शेजारी राहिल्यामुळे निष्पाप माणसालाही पोलीस चौकशीला सामोरे जावे लागले, यालाच म्हणतात 'सुकासोबत ओले जळते'.
"साडेतीन शहाणे"
💬 अर्थ
स्वतःला अतोनात हुशार समजणारी पण प्रत्यक्षात मूर्खपणा करणारी माणसे.
✏️ वाक्यात उपयोग
कुठल्याही कामात खोडा घालणाऱ्या त्या 'साडेतीन शहाण्यांमुळे' गावचा विकास रखडला.
"सगळेच घोडे बारा टक्के"
💬 अर्थ
सर्व वस्तूंना किंवा माणसांना सरसकट एकाच मापाने मोजणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
हुशार आणि आळशी दोघांनाही समान पगार देणे म्हणजे 'सगळेच घोडे बारा टक्के' असे वागणे होय.
"शंभर उंदीर खाऊन मांजर पंढरपूरला निघाले"
💬 अर्थ
जन्मभर वाईट कृत्ये करून शेवटी धार्मिकतेचे ढोंग करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
वर्षभर भ्रष्टाचार करणाऱ्या अधिकाऱ्याने आता समाजसेवेचे भाषण देणे म्हणजे 'शंभर उंदीर खाऊन मांजर पंढरपूरला निघाले' असे आहे.