"जळत घर पाहून निखारा मागायला जाणे"
💬 अर्थ
दुसऱ्याच्या संकटाचा विचार न करता त्यातून स्वतःचा फायदा शोधणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
शेजाऱ्याचा धंदा बुडाला असताना त्याने त्याचे सामान कवडीमोलाने मागितले, याला म्हणतात जळत घर पाहून निखारा मागायला जाणे.
म्हणी (Mhani)
"गाढवाचा नांगर फिरवणे"
💬 अर्थ
एखादे ठिकाण किंवा वस्तू पूर्णपणे नष्ट करणे किंवा उध्वस्त करणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
परकीय आक्रमकांनी त्या प्राचीन शहरावर गाढवाचा नांगर फिरवून सर्व काही मातीमोल केले.
"गड्या आपला गावच बरा"
💬 अर्थ
परक्या ठिकाणच्या वैभवापेक्षा स्वतःचे घर किंवा गाव नेहमीच सुखकारक वाटते.
✏️ वाक्यात उपयोग
परदेशात कितीही श्रीमंती असली तरी मनाला शांती मिळत नाही, शेवटी गड्या आपला गावच बरा.
"खायला कोंडा नि निजायला धोंडा"
💬 अर्थ
अत्यंत गरिबीची आणि हलाखीची अवस्था असणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
महायुद्धानंतर त्या देशातील लोकांचे हाल खायला कोंडा नि निजायला धोंडा असे झाले होते.
"कुत्र्याचे शेपूट नळीत घातले तरी वाकडे ते वाकडेच"
💬 अर्थ
एखाद्या व्यक्तीचा मूळ स्वभाव कधीच बदलत नाही.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्याला चोरीच्या गुन्ह्यात अनेकदा शिक्षा झाली तरी त्याने पुन्हा तेच केले, कुत्र्याचे शेपूट वाकडे ते वाकडेच.
"कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही"
💬 अर्थ
दुष्ट माणसाने कितीही वाईट विचार केला तरी चांगल्या माणसाचे नुकसान होत नाही.
✏️ वाक्यात उपयोग
विरोधकांनी कितीही अफवा पसरवल्या तरी सरपंचांच्या लोकप्रियतेवर फरक पडला नाही, म्हणतात ना कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही.
"करंगळी सुजली म्हणून काय डोंगराएवढी होणार?"
💬 अर्थ
शुल्लक गोष्टीला कितीही महत्त्व दिले तरी ती कधीही श्रेष्ठ होऊ शकत नाही.
✏️ वाक्यात उपयोग
एखाद्या छोट्या यशामुळे एवढा गर्व करू नकोस, लक्षात ठेव करंगळी सुजली म्हणून काय डोंगराएवढी होणार?
"कपाळीचा लेख पुसता येत नाही"
💬 अर्थ
नशिबात जे काही लिहिले आहे ते अटळ असते, ते बदलता येत नाही.
✏️ वाक्यात उपयोग
भरपूर प्रयत्न करूनही त्याचे नुकसान झाले, तेव्हा तो हताश होऊन म्हणाला की कपाळीचा लेख पुसता येत नाही.
"कणगीत दाणा तरच भिल गाणा"
💬 अर्थ
जवळ संपत्ती किंवा अन्न असेल तरच माणूस आनंदी आणि निवांत असतो.
✏️ वाक्यात उपयोग
शेतात पीक कापणीला आल्यावर शेतकऱ्याचे घर आनंदाने न्हाऊन निघाले, म्हणतात ना कणगीत दाणा तरच भिल गाणा.
"उठता लाथ बसता बुक्की"
💬 अर्थ
सतत अपमानित होणे किंवा वारंवार त्रास सहन करावा लागणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
त्या गरीब नोकराची सावकाराच्या घरी उठता लाथ बसता बुक्की अशी अवस्था झाली आहे.
"उंटावरून शेळ्या हाकणे"
💬 अर्थ
प्रत्यक्ष कामात सहभाग न घेता दुरून केवळ रिकाम्या सूचना देणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
स्वतः काहीही कष्ट न करता ऑफिसमध्ये फोनवर सूचना देणाऱ्या मॅनेजरची कृत्ती म्हणजे उंटावरून शेळ्या हाकण्यासारखी आहे.
"आंधळा मागतो एक डोळा, देव देतो दोन"
💬 अर्थ
अपेक्षेपेक्षा जास्त फायदा होणे किंवा नशिबाने खूप काही मिळणे.
✏️ वाक्यात उपयोग
नोकरी शोधायला गेलो आणि पगारही भरघोस वाढवून मिळाला, म्हणजे आंधळा मागतो एक डोळा अन् देव देतो दोन अशी माझी स्थिती झाली.