पसायदान
✍️ By संत ज्ञानेश्वर
💡 Significance
हे मराठी साहित्यातील 'विश्वप्रार्थना' मानले जाते. शाळांमध्ये दिवसाच्या शेवटी किंवा महत्त्वाच्या प्रसंगी ही प्रार्थना शांतता आणि विश्वकल्याणासाठी म्हटली जाते.
आतां विश्वात्मकें देवें । येणें वाग्यज्ञें तोषावें ।
तोषोनि मज द्यावें । पसायदान हें ॥ १ ॥
जे खळांची व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मीं रति वाढो ।
भूतां परस्परें पडो । मैत्र जीवाचें ॥ २ ॥
दुरितांचें तिमिर जावो । विश्व स्वधर्मसूर्यें पाहो ।
जो जे वांच्छिल तो तें लाहो । प्राणिजात ॥ ३ ॥
वर्षत सकळ मंगळीं । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी ।
अनवरत भूमंडळीं । भेटतु भूतां ॥ ४ ॥
चलां कल्पतरूंचे आरव । चेतना चिंतामणींचें गाव ।
बोलते जे अर्णव । पीयूषाचे ॥ ५ ॥
चंद्रमे जे अलांछन । मार्तंड जे तापहीन ।
ते सर्वांही सदा सज्जन । सोयरे होतु ॥ ६ ॥
किंबहुना सर्व सुखी । पूर्ण होऊनि तिन्ही लोकीं ।
भजिजो आदिपुरुखीं । अखंडित ॥ ७ ॥
आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषीं लोकीं इयें ।
दृष्टादृष्ट विजयें । होआवें जी ॥ ८ ॥
येथ म्हणे श्रीविश्वेशरावो । हा होईल दानपसावो ।
येणें वरें ज्ञानदेवो । सुखिया जाहला ॥ ९ ॥
📖 Meaning / Translation
पसायदान म्हणजे 'प्रसादाचे दान'. यात संत ज्ञानेश्वर ईश्वराकडे प्रार्थना करतात की, दुष्टांची बुद्धी सुधारावी, सर्वांमध्ये मैत्रीची भावना निर्माण व्हावी, विश्वातील अंधार दूर होऊन सर्वांना सुख आणि शांती मिळावी.