← Back to शालेय प्रार्थना

पसायदान

✍️ By संत ज्ञानेश्वर

💡 Significance

हे मराठी साहित्यातील 'विश्वप्रार्थना' मानले जाते. शाळांमध्ये दिवसाच्या शेवटी किंवा महत्त्वाच्या प्रसंगी ही प्रार्थना शांतता आणि विश्वकल्याणासाठी म्हटली जाते.

आतां विश्वात्मकें देवें । येणें वाग्यज्ञें तोषावें । तोषोनि मज द्यावें । पसायदान हें ॥ १ ॥ जे खळांची व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मीं रति वाढो । भूतां परस्परें पडो । मैत्र जीवाचें ॥ २ ॥ दुरितांचें तिमिर जावो । विश्व स्वधर्मसूर्यें पाहो । जो जे वांच्छिल तो तें लाहो । प्राणिजात ॥ ३ ॥ वर्षत सकळ मंगळीं । ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी । अनवरत भूमंडळीं । भेटतु भूतां ॥ ४ ॥ चलां कल्पतरूंचे आरव । चेतना चिंतामणींचें गाव । बोलते जे अर्णव । पीयूषाचे ॥ ५ ॥ चंद्रमे जे अलांछन । मार्तंड जे तापहीन । ते सर्वांही सदा सज्जन । सोयरे होतु ॥ ६ ॥ किंबहुना सर्व सुखी । पूर्ण होऊनि तिन्ही लोकीं । भजिजो आदिपुरुखीं । अखंडित ॥ ७ ॥ आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषीं लोकीं इयें । दृष्टादृष्ट विजयें । होआवें जी ॥ ८ ॥ येथ म्हणे श्रीविश्वेशरावो । हा होईल दानपसावो । येणें वरें ज्ञानदेवो । सुखिया जाहला ॥ ९ ॥

📖 Meaning / Translation

पसायदान म्हणजे 'प्रसादाचे दान'. यात संत ज्ञानेश्वर ईश्वराकडे प्रार्थना करतात की, दुष्टांची बुद्धी सुधारावी, सर्वांमध्ये मैत्रीची भावना निर्माण व्हावी, विश्वातील अंधार दूर होऊन सर्वांना सुख आणि शांती मिळावी.