📌दिन विशेष

रशियाचे राष्ट्रपती व्लादिमीर पुतिन यांचा जन्म लेनिनग्राड (सध्याचे सेंट पीटर्सबर्ग) येथे झाला. ते २१ व्या शतकातील जगातील सर्वात प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक मानले जातात.

प्रसिद्ध गझल आणि ठुमरी गायिका अख्तरीबाई फैझाबादी तथा 'बेगम अख्तर' यांचा जन्म झाला. त्यांना 'मल्लिका-ए-गझल' म्हणून ओळखले जाते आणि त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

दक्षिण आफ्रिकेचे नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते आणि वर्णभेद विरोधी कार्यकर्ते बिशप डेसमंड टुटू यांचा जन्म झाला. मानवी हक्कांच्या रक्षणासाठी त्यांनी जागतिक स्तरावर मोठे योगदान दिले.

मराठी रंगभूमीवरील दिग्गज अभिनेते आणि 'संगीत नाटक' परंपरेतील सुवर्णकाळातील साक्षीदार गणपतराव बोडस यांचे निधन झाले. त्यांनी बालगंधर्वांसोबत अनेक नाटकांमध्ये संस्मरणीय भूमिका केल्या होत्या.

प्रसिद्ध अमेरिकन लेखक, कवी आणि संपादक एडगर ॲलन पो यांचे रहस्यमय परिस्थितीत निधन झाले. ते त्यांच्या भयपट आणि गुप्तहेर कथांसाठी जगप्रसिद्ध आहेत.

थोरले बाजीराव पेशवे यांनी भोपाळच्या लढाईत हैदराबादच्या निजामाचा दारुण पराभव केला. या विजयामुळे मराठा साम्राज्याचा दबदबा उत्तर भारतात अधिक वाढला आणि पुढे 'दुरई सराई'चा तह झाला.

हेमचंद्र विक्रमादित्य, ज्याला हेमू म्हणून ओळखले जाते, त्याने तुघलकाबादच्या लढाईत मुघल सैन्याचा पराभव करून दिल्लीवर ताबा मिळवला आणि स्वतःला राजा घोषित केले. तो मध्ययुगीन काळात दिल्लीच्या सिंहासनावर बसणारा शेवटचा हिंदू सम्राट ठरला.

९/११ च्या हल्ल्यानंतर अमेरिकेने अफगाणिस्तानमधील अल-कायदा आणि तालिबान विरोधात लष्करी कारवाई सुरू केली. याला 'ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडम' असे नाव देण्यात आले होते.

चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मीने तिबेटवर आक्रमण सुरू केले. या घटनेमुळे तिबेटचा प्रश्न आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चेत आला आणि भारताच्या सीमा सुरक्षेच्या दृष्टीने ही महत्त्वाची घटना ठरली.

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जर्मनीचे विभाजन होऊन सोव्हिएत प्रभावाखालील 'जर्मन डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक' (पूर्व जर्मनी) या देशाची स्थापना झाली.

सरला देवी चौधुराणी यांनी अलाहाबाद येथे 'भारत स्त्री महामंडळ' या पहिल्या अखिल भारतीय महिला संघटनेची स्थापना केली. महिलांच्या शिक्षणासाठी आणि कल्याणासाठी ही महत्त्वाची ऐतिहासिक घटना होती.

कर्नाटक संगीतातील प्रख्यात व्हायोलिन वादक द्वारम वेंकटस्वामी नायडू यांचा जन्म झाला. त्यांनी व्हायोलिन या वाद्याला कर्नाटक संगीतात स्वतंत्र स्थान मिळवून देण्यात मोठे योगदान दिले.

मदर तेरेसा यांनी स्थापन केलेल्या 'मिशनरीज ऑफ चॅरिटी' या संस्थेला व्हॅटिकनने अधिकृत धर्मसंस्था म्हणून मान्यता दिली. यामुळे कलकत्ता येथे गरजू आणि आजारी लोकांच्या सेवेला मोठे स्वरूप मिळाले.

सोव्हिएत युनियनच्या 'लुना ३' या अंतराळयानाने चंद्राच्या कधीही न दिसणाऱ्या (पलीकडच्या) बाजूचे पहिले छायाचित्र घेतले. अंतराळ संशोधनातील ही एक अत्यंत महत्त्वाची पायरी होती.

प्रसिद्ध डॅनिश भौतिकशास्त्रज्ञ नील्स बोहर यांचा जन्म झाला. त्यांनी अणुची रचना आणि क्वांटम सिद्धांतावर महत्त्वाचे संशोधन केले, ज्यासाठी त्यांना १९२२ मध्ये नोबेल पारितोषिक मिळाले.

बर्नार्ड सिल्व्हर आणि नॉर्मन जोसेफ वुडलँड यांना बारकोडच्या संकल्पनेसाठी पहिले पेटंट मिळाले. यामुळे भविष्यात जागतिक व्यापार आणि वस्तूंच्या ओळखीच्या पद्धतीत क्रांती झाली.

भारतीय क्रिकेट संघाचा यशस्वी वेगवान गोलंदाज झहीर खान याचा जन्म श्रीरामपूर (महाराष्ट्र) येथे झाला. २०११ च्या विश्वचषक विजयात त्याने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.

प्रसिद्ध मराठी कादंबरीकार आणि लेखक चंद्रकांत काकोडकर यांचा जन्म झाला. 'श्यामा' या मासिकाचे त्यांनी प्रदीर्घ काळ संपादन केले आणि अनेक लोकप्रिय कादंबऱ्या लिहिल्या.

प्रसिद्ध मराठी विनोदी लेखक विनायक आदिनाथ बुवा यांचा जन्म झाला. त्यांनी मराठी साहित्यात अनेक खुसखुशीत विनोदी कथा आणि पुस्तके लिहून वाचकवर्ग मोठ्या प्रमाणावर निर्माण केला.

नरेंद्र मोदी यांनी पहिल्यांदा गुजरातचे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. केशुभाई पटेल यांच्या राजीनाम्यानंतर त्यांनी ही जबाबदारी स्वीकारली, जी त्यांच्या राजकीय प्रवासातील मोठी वळण ठरली.

भारतात जातीय दंगली आणि कायदा सुव्यवस्था राखण्यासाठी जलद प्रतिसाद देणारी यंत्रणा म्हणून 'रॅपिड ॲक्शन फोर्स'ची स्थापना करण्यात आली. ही सीआरपीएफचा एक भाग आहे.

भारतीय शांतता सेना (IPKF) द्वारे श्रीलंकेतील जाफना शहराचा ताबा घेण्यासाठी 'ऑपरेशन पवन' सुरू करण्यात आले. एलटीटीईच्या विरोधात ही मोठी लष्करी मोहीम होती.

प्रसिद्ध भारतीय पत्रकार आणि लेखक बी. जी. वर्गीस यांचा जन्म झाला. त्यांनी 'हिंदुस्तान टाईम्स' आणि 'इंडियन एक्सप्रेस'चे संपादक म्हणून काम केले आणि त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

प्रसिद्ध अध्यात्मिक गुरु आचार्य रजनीश (ओशो) यांनी कायदेशीर वाद आणि व्हिसाच्या कारणास्तव अमेरिकेतील त्यांचे 'रजनीशपुरम' हे केंद्र सोडून भारतात येण्याचा निर्णय घेतला.

फ्रान्सची प्रमुख विमान कंपनी 'एअर फ्रान्स'ची अधिकृतपणे स्थापना झाली. ही कंपनी पाच लहान विमान कंपन्यांच्या विलीनीकरणातून अस्तित्वात आली.