📌दिनविशेष

अमेरिकेत महिलांना मतदानाचा अधिकार देणाऱ्या १९ व्या घटनादुरुस्तीचा स्वीकार केल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस जगभरात महिला समानता दिन म्हणून साजरा केला जातो.

नामिबियाच्या स्वातंत्र्यलढ्याची सुरुवात म्हणून संयुक्त राष्ट्रांनी हा दिवस घोषित केला आहे. दक्षिण आफ्रिकेच्या ताब्याविरुद्ध नामिबियाने याच दिवशी सशस्त्र लढा पुकारला होता.

भारत रत्न आणि नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या मदर तेरेसा यांचा जन्म मेसेडोनियामध्ये झाला. त्यांनी कोलकाता येथे 'मिशनरीज ऑफ चॅरिटी'ची स्थापना करून कुष्ठरोगी आणि अनाथांची सेवा केली.

भारतीय राजकारणी, प्राणी हक्क कार्यकर्त्या आणि संजय गांधी यांच्या पत्नी मेनका गांधी यांचा जन्म झाला. त्यांनी पर्यावरण आणि प्राणी कल्याणासाठी मोठे योगदान दिले आहे.

प्रसिद्ध भारतीय चित्रकार ललिता लाजमी यांचा जन्म कोलकाता येथे झाला. त्या सुप्रसिद्ध दिग्दर्शक गुरुदत्त यांच्या भगिनी आहेत आणि त्यांनी अनेक कलाकृतींमधून स्त्रियांचे भावविश्व रेखाटले आहे.

प्रसिद्ध सरोद वादक आणि 'मैहर घराण्याचे' संस्थापक उस्ताद अलाउद्दीन खान यांचे निधन झाले. ते पंडित रविशंकर आणि अली अकबर खान यांच्यासारख्या महान संगीतकारांचे गुरू होते.

प्रसिद्ध भारतीय चित्रकार आणि रेखाचित्रकार कृष्ण कट्टीगेरी हेब्बर यांचे निधन. त्यांनी भारतीय लोककला आणि आधुनिक शैलीचा सुंदर मिलाफ आपल्या चित्रांमध्ये साधला होता.

काँग्रेस सेवादलाचे संस्थापक आणि प्रख्यात स्वातंत्र्यसैनिक डॉ. नारायण सुब्बाराव हर्डीकर यांचे निधन. त्यांनी महाराष्ट्रात आणि कर्नाटकात तरुणांमध्ये शिस्त आणि देशभक्ती रुजवण्यासाठी मोठे कार्य केले.

प्रसिद्ध भारतीय तत्वज्ञ, स्वातंत्र्यसैनिक आणि भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित डॉ. भगवान दास यांचे निधन झाले. त्यांनी काशी विद्यापीठाच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

अमेरिकेचे चौथे अध्यक्ष आणि अमेरिकन राज्यघटनेचे जनक मानले जाणारे जेम्स मॅडिसन यांचे निधन झाले.

दीर्घकाळ वेढा घातल्यानंतर दिल्लीचा सुलतान अलाउद्दीन खल्जी याने मेवाडची राजधानी चित्तौडगड ताब्यात घेतली. या युद्धाशी राणी पद्मिनीचा जोहर जोडलेला आहे.

बंगालमधील क्रांतिकारकांनी कोलकाता येथे 'रोडा अँड कंपनी' कडून ५० माउझर पिस्तुल आणि ४६,००० काडतुसे लुटली. या शस्त्रांचा वापर पुढे अनेक क्रांतिकारक चळवळीत करण्यात आला.

इंडोनेशियातील क्राकाटोआ बेटावर भीषण ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला. या उद्रेकामुळे झालेला आवाज इतिहासातील सर्वात मोठा आवाज मानला जातो, जो हजारो मैल दूर ऐकू आला होता.

ब्रिटीश राणी व्हिक्टोरिया यांचे पती प्रिन्स अल्बर्ट यांचा जन्म झाला. त्यांनी इंग्लंडमधील औद्योगिक आणि सांस्कृतिक प्रगतीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

सत्यजित रे यांचा कालजयी चित्रपट 'पथेर पांचाली' भारतात प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाने भारतीय सिनेमाला जागतिक स्तरावर ओळख मिळवून दिली.

अल्बिनो ल्युसिआनी यांची कॅथोलिक चर्चचे ३३ वे पोप म्हणून निवड झाली. त्यांनी 'जॉन पॉल प्रथम' हे नाव धारण केले, परंतु त्यांचे पद केवळ ३३ दिवस राहिले.

पॅन अमेरिकन वर्ल्ड एअरवेजच्या बोईंग ७४७ 'जंबो जेट' विमानाने न्यूयॉर्क ते लंडन असे पहिले व्यावसायिक उड्डाण पूर्ण केले, ज्यामुळे विमान प्रवासाचा चेहरामोहरा बदलला.

थॉमस एडिसन यांनी त्यांच्या प्रयोगशाळेत प्रथमच ध्वनी आणि चित्र यांचा संगम असलेल्या बोलक्या चित्रपटाचे (Talking Motion Picture) प्रात्यक्षिक दाखवले.

अमेरिकन शोधक आणि 'रेडिओचे जनक' मानले जाणारे ली डी फॉरेस्ट यांचा जन्म झाला. त्यांनी 'ट्रायोड व्हॅक्यूम ट्यूब'चा शोध लावला ज्यामुळे रेडिओ आणि टेलिव्हिजनचा विकास शक्य झाला.

नोबेल पारितोषिक विजेते फ्रेंच शास्त्रज्ञ चार्ल्स रिशेत यांचा जन्म. त्यांनी 'अ‍ॅनाफिलेक्सिस' (Anaphylaxis) या गंभीर अ‍ॅलर्जीच्या प्रतिक्रियेचा शोध लावला.

आधुनिक रसायनशास्त्राचे जनक मानले जाणारे फ्रेंच शास्त्रज्ञ अँटोइन लव्हॉइझिए यांचा जन्म. त्यांनी ऑक्सिजन आणि हायड्रोजनचे नामकरण केले आणि वस्तूमान अक्षय्यतेचा नियम मांडला.

२० व्या ऑलिम्पिक खेळांची म्युनिक, जर्मनी येथे सुरुवात झाली. हे खेळ पुढे 'ब्लॅक सप्टेंबर' दहशतवादी हल्ल्यामुळे दुर्दैवी ठरले.

इंग्रजी-अमेरिकन कादंबरीकार ख्रिस्तोफर इशरवूड यांचा जन्म. त्यांच्या 'गुडबाय टू बर्लिन' या पुस्तकावर आधारित 'कॅबरे' हा प्रसिद्ध चित्रपट बनवला गेला.

फ्रेंच राज्यक्रांतीदरम्यान फ्रान्सच्या राष्ट्रीय विधानसभेने मानवी आणि नागरी हक्कांचा ऐतिहासिक जाहीरनामा स्वीकारला, ज्यामुळे लोकशाही मूल्यांचा पाया रचला गेला.

अमेरिकेतील एका प्रमुख राजकीय पक्षाकडून (डेमोक्रॅटिक) उपराष्ट्रपती पदासाठी नामांकित होणाऱ्या पहिल्या महिला जेराल्डिन फेरारो यांचा जन्म.