📌दिन विशेष

🎂 जयंती 🇮🇳

दाक्षिणात्य सुपरस्टार चिरंजीवी यांचा जन्म

1955 · 71 वर्षांपूर्वी

तेलुगू चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेते.

प्रसिद्ध दाक्षिणात्य अभिनेते आणि राजकारणी कोनिडेला शिवशंकर वरा प्रसाद ऊर्फ चिरंजीवी यांचा जन्म आज झाला. त्यांनी तेलुगू चित्रपटसृष्टीत 'मेगास्टार' म्हणून आपली ओळख निर्माण केली आणि अनेक सामाजिक उपक्रम राबवले.

🎂 जयंती 📍 MH

पद्मश्री विठ्ठलराव विखे पाटील यांचा जन्म

1910 · 116 वर्षांपूर्वी

सहकारी साखर कारखाना चळवळीचे प्रणेते.

विठ्ठलराव विखे पाटील हे भारतातील सहकारी साखर कारखाना चळवळीचे जनक मानले जातात. त्यांनी अहमदनगर जिल्ह्यात प्रवरा येथे आशियातील पहिला सहकारी साखर कारखाना सुरू करून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेत क्रांती घडवून आणली.

🎂 जयंती 🇮🇳

प्रसिद्ध कला दिग्दर्शक साबू सिरिल यांचा जन्म

1964 · 62 वर्षांपूर्वी

राष्ट्रीय पुरस्कार विजेते कला दिग्दर्शक.

भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वात यशस्वी कला दिग्दर्शक साबू सिरिल यांचा जन्म झाला. 'बाहुबली', 'आरआरआर' आणि 'रोबोट' यांसारख्या चित्रपटांसाठी त्यांनी केलेले सेट डिझाइन अत्यंत वाखाणले गेले आहे.

🎂 जयंती 🇮🇳

दिग्दर्शक एस. शंकर यांचा जन्म

1963 · 63 वर्षांपूर्वी

भारतीय चित्रपटसृष्टीतील भव्यतावादी दिग्दर्शक.

भव्य चित्रपट निर्मितीसाठी ओळखले जाणारे भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक एस. शंकर यांचा आज वाढदिवस. त्यांनी 'जेन्टलमन', 'इंडियन', 'रोबोट' आणि '२.०' यांसारखे तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत आणि सामाजिक संदेश देणारे चित्रपट तयार केले.

🎂 जयंती 🇮🇳

लेखक विक्रम चंद्रा यांचा जन्म

1962 · 64 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध भारतीय-अमेरिकन लेखक.

मुंबईत जन्मलेले प्रसिद्ध भारतीय लेखक विक्रम चंद्रा यांचा जन्म झाला. त्यांच्या 'सेक्रेड गेम्स' या कादंबरीवर आधारित वेब सिरीज अत्यंत लोकप्रिय झाली आहे.

🎂 जयंती 🇮🇳

गीतकार संतोष आनंद यांचा जन्म

1952 · 74 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध बॉलिवूड गीतकार.

प्रसिद्ध भारतीय चित्रपट गीतकार संतोष आनंद यांचा जन्म झाला. 'एक प्यार का नगमा है' आणि 'जिंदगी की ना टूटे लडी' यांसारख्या अजरामर गीतांचे लेखन त्यांनी केले आहे.

🎂 जयंती 🇮🇳

हिंदी साहित्यिक हरिशंकर परसाई यांचा जन्म

1924 · 102 वर्षांपूर्वी

प्रख्यात हिंदी व्यंगकार आणि लेखक.

प्रसिद्ध हिंदी व्यंगलेखक हरishंकर परसाई यांचा जन्म आज झाला. त्यांनी आपल्या लेखणीतून समाजातील विसंगती आणि भ्रष्टाचार यावर अत्यंत कडक पण मार्मिक भाषेत टीका केली. त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

🎂 जयंती 🇮🇳

रे ब्रॅडबरी यांचा जन्म

1920 · 106 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध विज्ञान कथा लेखक.

प्रसिद्ध विज्ञान कथा लेखक रे ब्रॅडबरी यांचा जन्म झाला. त्यांच्या 'फॅरेनहाइट ४५१' आणि 'द मार्शियन क्रॉनिकल्स' यांसारख्या कथांनी जागतिक साहित्यावर मोठा प्रभाव पाडला.

🎂 जयंती 🇮🇳

शिल्पकार पी. व्ही. जानकीराम यांचा जन्म

1918 · 108 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध भारतीय शिल्पकार.

भारतातील प्रख्यात शिल्पकार पी. व्ही. जानकीराम यांचा जन्म झाला. त्यांनी धातूचा वापर करून तयार केलेल्या 'रिपूझ' शिल्पांसाठी ते प्रसिद्ध आहेत आणि आधुनिक भारतीय कलेत त्यांचे मोलाचे योगदान आहे.

🎂 जयंती 🇮🇳

डेंग झियाओपिंग यांचा जन्म

1904 · 122 वर्षांपूर्वी

आधुनिक चीनचे नेते.

चीनच्या आधुनिक अर्थव्यवस्थेचे शिल्पकार डेंग झियाओपिंग यांचा जन्म झाला. त्यांच्या 'खुले आर्थिक धोरण' मुळे चीन जगातील एक महासत्ता बनण्यास मदत झाली.

🎂 जयंती 🇮🇳

आनंद कुमारस्वामी यांचा जन्म

1877 · 149 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध भारतीय कला इतिहासकार.

भारतीय कला इतिहासकार आणि तत्वज्ञ आनंद कुमारस्वामी यांचा जन्म झाला. त्यांनी पाश्चात्य जगाला भारतीय कला, धर्म आणि संस्कृतीची नव्याने ओळख करून दिली.

🎂 जयंती 🇮🇳

संगीतकार क्लॉड डेब्युसी यांचा जन्म

1862 · 164 वर्षांपूर्वी

प्रसिद्ध फ्रेंच संगीतकार.

प्रसिद्ध फ्रेंच संगीतकार क्लॉड डेब्युसी यांचा जन्म झाला. आधुनिक शास्त्रीय संगीतात 'इम्प्रेशनिझम' या शैलीचा त्यांनी मोठ्या प्रमाणावर प्रसार केला.

🕯️ पुण्यतिथी 📍 MH

राजा दिनकर केळकर संग्रहालयाचे संस्थापक डॉ. दि. ग. केळकर यांचे निधन

1993 · 33 वर्षांपूर्वी

पुण्यातील प्रसिद्ध संग्रहालयाचे शिल्पकार.

पुण्यातील प्रसिद्ध 'राजा दिनकर केळकर संग्रहालया'चे संस्थापक डॉ. दिनकर गंगाधर केळकर यांचे आजच्या दिवशी निधन झाले. त्यांनी आयुष्यभर फिरून भारतीय कला आणि संस्कृतीचे दर्शन घडवणाऱ्या हजारो ऐतिहासिक वस्तूंचे संकलन केले.

🕯️ पुण्यतिथी 🇮🇳

प्रख्यात साहित्यिक यू. आर. अनंतमूर्ती यांचे निधन

2014 · 12 वर्षांपूर्वी

ज्ञानपीठ विजेते कन्नड लेखक.

ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते प्रसिद्ध कन्नड साहित्यिक आणि विचारवंत यू. आर. अनंतमूर्ती यांचे निधन झाले. त्यांच्या 'संस्कार' या कादंबरीने भारतीय साहित्यात मोठी खळबळ उडवून दिली होती.

🕯️ पुण्यतिथी 🇮🇳

भारतातील पहिल्या टेस्ट ट्यूब बेबीचे निर्माते डॉ. सुभाष मुखोपाध्याय यांचे निधन

1988 · 38 वर्षांपूर्वी

IVF तंत्रज्ञानातील भारतीय प्रणेते.

भारतातील पहिल्या आणि जगातील दुसऱ्या टेस्ट ट्यूब बेबीचे (दुर्गा) निर्माते डॉ. सुभाष मुखोपाध्याय यांचे निधन झाले. त्यांच्या कार्याला सुरुवातीला मान्यता मिळाली नव्हती, मात्र नंतर त्यांना जागतिक स्तरावर सन्मान मिळाले.

🕯️ पुण्यतिथी 📍 MH

समाजसेवक आणि पत्रकार श्री. ग. वझे यांचे निधन

1951 · 75 वर्षांपूर्वी

ज्येष्ठ पत्रकार आणि समाजसेवक.

प्रसिद्ध पत्रकार आणि 'सर्व्हंट्स ऑफ इंडिया सोसायटी'चे सदस्य श्रीधर गणेश वझे यांचे निधन झाले. त्यांनी नागरी हक्क आणि पत्रकारितेच्या माध्यमातून सामाजिक कार्यात मोलाचे योगदान दिले.

🕯️ पुण्यतिथी 🇮🇳

मायकेल कोलिन्स यांचे निधन

1922 · 104 वर्षांपूर्वी

आयरिश स्वातंत्र्यसेनानी.

आयरिश स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रमुख नेते आणि राजकारणी मायकेल कोलिन्स यांची गृहयुद्धादरम्यान हत्या झाली. ते आयर्लंडच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक अत्यंत महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व होते.

🕯️ पुण्यतिथी 🇮🇳

वॉरन हेस्टिंग्स यांचे निधन

1818 · 208 वर्षांपूर्वी

भारताचे पहिले ब्रिटीश गव्हर्नर जनरल.

भारताचे पहिले गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टिंग्स यांचे निधन झाले. त्यांच्या कार्यकाळात भारतात महसूल सुधारणा आणि प्रशासकीय रचनेचे पायाभरणी झाली, मात्र त्यांच्यावर अनेक आरोपही झाले होते.

📜 ऐतिहासिक घटना 📍 MH

महात्मा गांधींनी मुंबईत परदेशी कापडांची होळी केली

1921 · 105 वर्षांपूर्वी

स्वदेशी चळवळीचा मुंबईतील ऐतिहासिक क्षण.

स्वदेशी चळवळीला गती देण्यासाठी महात्मा गांधींनी मुंबईतील परळ येथे परदेशी कापडांची मोठी होळी पेटवली. या घटनेने भारतीयांमध्ये ब्रिटिशांविरुद्ध आणि स्वदेशी मालाच्या वापराबाबत मोठी जनजागृती केली.

📜 ऐतिहासिक घटना 🇮🇳

मद्रास (चेन्नई) शहराची स्थापना

1639 · 387 वर्षांपूर्वी

आजच्या चेन्नई शहराचा स्थापना दिवस.

ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीने विजयनगरच्या राजाकडून जमीन विकत घेऊन मद्रास शहराची स्थापना केली. आज या दिवसाला 'मद्रास डे' म्हणून साजरे केले जाते, जे आधुनिक भारताच्या इतिहासातील महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र बनले.

📜 ऐतिहासिक घटना 📍 MH

गोवा मुक्तिसंग्राम: सत्याग्रहींची मुंबईहून रवानगी

1955 · 71 वर्षांपूर्वी

गोवा स्वातंत्र्य लढ्यातील महाराष्ट्राचे योगदान.

गोव्याला पोर्तुगीजांच्या तावडीतून मुक्त करण्यासाठी महाराष्ट्रातून अनेक सत्याग्रही तुकड्या मुंबईहून रवाना झाल्या. या चळवळीत ऑगस्ट महिन्यात मोठी तीव्रता आली होती आणि अनेक मराठी क्रांतीकारकांनी प्राणांची आहुती दिली.

⚽ क्रीडा 🇮🇳

रोडेशियाची ऑलिम्पिकमधून हकालपट्टी

1972 · 54 वर्षांपूर्वी

वर्णभेदाविरुद्ध ऑलिम्पिकमधील ऐतिहासिक निर्णय.

वर्णभेदी धोरणांमुळे रोडेशियाला (आताचा झिम्बाब्वे) म्युनिक ऑलिम्पिक खेळांमधून बाहेर काढण्यात आले होते. आफ्रिकन देशांच्या निषेधामुळे आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीने हा निर्णय घेतला होता.

🏛️ राजकीय 🇮🇳

मादाम कामा यांनी परदेशात पहिला भारतीय ध्वज फडकावला

1907 · 119 वर्षांपूर्वी

परदेशात भारतीय ध्वज फडकवणाऱ्या पहिल्या क्रांतीकारक महिला.

जर्मनीतील स्टुटगार्ट येथे भरलेल्या आंतरराष्ट्रीय सोशलिस्ट काँग्रेसमध्ये मादाम भिकाजी कामा यांनी भारताचा पहिला तिरंगा ध्वज फडकावला. या ध्वजावर 'वंदे मातरम्' असे लिहिले होते आणि तो त्यांनी स्वतः तयार केला होता.

🏛️ राजकीय 🇮🇳

किरीट पारीख समितीने इंधन दरवाढीचा अहवाल सादर केला

2005 · 21 वर्षांपूर्वी

इंधन सुधारणांचा महत्त्वपूर्ण अहवाल.

भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती बाजारपेठेशी जोडण्यासाठी किरीट पारीख समितीने आपला महत्त्वपूर्ण अहवाल सरकारला सादर केला. या शिफारसींचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम झाला.

🏛️ राजकीय 🇮🇳

मद्रास शहराचे नाव अधिकृतपणे चेन्नई करण्यात आले

1996 · 30 वर्षांपूर्वी

मद्रासचे नामकरण चेन्नई झाले.

तामिळनाडू सरकारने ऐतिहासिक 'मद्रास' या शहराचे नाव बदलून अधिकृतपणे 'चेन्नई' असे करण्याचा निर्णय आजच्या दिवशी अंमलात आणला. वसाहतकालीन नावांच्या जागी स्थानिक नावे देण्याच्या प्रक्रियेतील हे महत्त्वाचे पाऊल होते.