📌दिन विशेष

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकेने जपानच्या हिरोशिमा शहरावर 'लिटल बॉय' नावाचा जगातील पहिला अणुबॉम्ब टाकला. या घटनेत लाखो लोकांचा मृत्यू झाला आणि जागतिक युद्धाचे स्वरूप कायमचे बदलले.

प्रसिद्ध भारतीय कवी आणि गीतकार प्रेम धवन यांचा जन्म. त्यांनी 'ए मेरे प्यारे वतन' आणि 'छोडो कल की बाते' यांसारखी अजरामर देशभक्तीपर गीते लिहिली आहेत.

भारतीय राजकारणी आणि लोकसभेचे माजी अध्यक्ष गुरुदयाल सिंह धिल्लॉन यांचा जन्म. त्यांनी संसदीय लोकशाही बळकट करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

पेनिसिलिन या पहिल्या प्रतिजैविकाचा (Antibiotic) शोध लावणारे शास्त्रज्ञ सर अलेक्झांडर फ्लेमिंग यांचा जन्म. त्यांच्या शोधामुळे वैद्यकीय क्षेत्रात क्रांती घडून आली आणि करोडो लोकांचे प्राण वाचले.

भारताच्या माजी परराष्ट्र मंत्री आणि भाजपच्या ज्येष्ठ नेत्या सुषमा स्वराज यांचे निधन झाले. त्या दिल्लीच्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री होत्या आणि त्यांच्या प्रभावी वक्तृत्वासाठी त्या ओळखल्या जात असत.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे संस्थापक सदस्यांपैकी एक आणि भारतीय राष्ट्रवादाचे जनक मानले जाणारे सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी यांचे निधन झाले. त्यांनी 'इंडियन नॅशनल असोसिएशन'ची स्थापना केली होती.

कॅरिबियन देश जमैकाला ३०० वर्षांच्या ब्रिटीश राजवटीनंतर स्वातंत्र्य मिळाले. भारत आणि जमैका यांच्यात मैत्रीपूर्ण संबंध असून अनेक भारतीय वंशाचे लोक तिथे स्थायिक आहेत.

पहिल्या महायुद्धाच्या सुरुवातीला ऑस्ट्रिया-हंगेरीने रशियाविरुद्ध युद्ध पुकारले. या युद्धाचा भारतावरही (ब्रिटीश राजवट असल्याने) मोठा परिणाम झाला होता.

बिपिनचंद्र पाल आणि चित्तरंजन दास यांनी कलकत्ता येथून 'वंदे मातरम' हे इंग्रजी भाषेतील राष्ट्रवादी वृत्तपत्र सुरू केले. नंतर श्री अरबिंदो यांनी याचे संपादक म्हणून काम पाहिले.

सम्राट फ्रान्सिस दुसऱ्याने पदत्याग केल्यानंतर जवळपास १००० वर्षांच्या पवित्र रोमन साम्राज्याचा अधिकृतपणे अंत झाला. जागतिक इतिहासातील ही एक महत्त्वाची राजकीय घटना आहे.

प्रसिद्ध अमेरिकन कलाकार आणि 'पॉप आर्ट' चळवळीचे नेते अँडी वॉरहोल यांचा जन्म. त्यांच्या कलेचा प्रभाव जागतिक स्तरावर आणि भारतीय जाहिरात क्षेत्रावरही दिसून येतो.

नासाचे (NASA) 'क्युरिओसिटी रोव्हर' मंगळ ग्रहाच्या पृष्ठभागावर यशस्वीरित्या उतरले. या मोहिमेमुळे मंगळावरील हवामान आणि जीवसृष्टीच्या शक्यतेवर नवीन माहिती मिळाली.

नासाने मंगळ ग्रहावरून पडलेल्या 'ALH84001' या उल्कापाषाणात सूक्ष्मजीव असण्याचे संकेत मिळाल्याची घोषणा केली. यामुळे परग्रहावरील जीवसृष्टीच्या संशोधनाला नवी दिशा मिळाली.

टिम बर्नर्स-ली यांनी वर्ल्ड वाइड वेब (WWW) ची माहिती सार्वजनिक केली आणि इंटरनेटच्या आधुनिक युगाची खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली. यामुळे माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात मोठी क्रांती झाली.

भारताचा सर्वोच्च क्रीडा सन्मान 'राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार' याचे नाव बदलून 'मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार' असे करण्यात आले. हॉकीचे जादूगार ध्यानचंद यांच्या सन्मानार्थ हा निर्णय घेण्यात आला.

प्रसिद्ध भारतीय गोळाफेकपटू (Shot-putter) इंदरजीत सिंग यांचा जन्म. त्यांनी आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारतासाठी सुवर्णपदक जिंकले होते.

भारतीय कसोटी क्रिकेटपटू ए. जी. कृपाल सिंग यांचा जन्म. त्यांनी त्यांच्या पहिल्याच कसोटी सामन्यात शतकी खेळी करण्याचा विक्रम केला होता.

प्रसिद्ध आधुनिक हिंदी कवी आणि लेखक भारत भूषण यांचा जन्म. त्यांनी हिंदी साहित्यात आपल्या मुक्त छंदातील कवितांनी मोलाची भर घातली आहे.

व्हिक्टोरियन कालखंडातील प्रसिद्ध इंग्रजी कवी अल्फ्रेड लॉर्ड टेनिसन यांचा जन्म. त्यांच्या कविता आजही भारतीय इंग्रजी साहित्याच्या अभ्यासक्रमात महत्त्वाच्या मानल्या जातात.

राज्यसभेपाठोपाठ लोकसभेने जम्मू आणि काश्मीर पुनर्रचना विधेयक मंजूर केले, ज्यामुळे कलम ३७० च्या तरतुदी रद्द झाल्या. यामुळे जम्मू-काश्मीर आणि लडाख हे दोन स्वतंत्र केंद्रशासित प्रदेश बनले.

जगदीप धनखड यांनी भारताच्या उपराष्ट्रपती पदाची निवडणूक जिंकली. त्यांनी मार्गारेट अल्वा यांचा पराभव केला आणि भारताचे १४ वे उपराष्ट्रपती बनले.

अमेरिकेतील नागरी हक्क चळवळीतील एक ऐतिहासिक पाऊल म्हणजे 'मतदान हक्क कायदा १९६५'. या कायद्यावर राष्ट्राध्यक्ष लिंडन बी. जॉन्सन यांनी स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे कृष्णवर्णीय नागरिकांना मतदानाचा खरा अधिकार मिळाला.

भारताच्या पंचवार्षिक योजनांना मंजुरी देण्यासाठी आणि राज्यांच्या विकासासाठी समन्वय साधण्यासाठी राष्ट्रीय विकास परिषदेची स्थापना करण्यात आली. पंतप्रधान हे या परिषदेचे अध्यक्ष असतात.

स्वराज्य पक्षाचे नेते विठ्ठलभाई पटेल यांची मुंबई महानगरपालिकेचे (तत्कालीन मुंबई कॉर्पोरेशन) अध्यक्ष म्हणून निवड झाली. मुंबईच्या स्थानिक स्वराज संस्थेत भारतीयांचा प्रभाव वाढवण्यास यामुळे मदत झाली.

मायक्रोसॉफ्टने आर्थिक अडचणीत असलेल्या ॲपल कंपनीत १५० दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली. यामुळे ॲपलला पुन्हा उभारी मिळण्यास मदत झाली.