📌दिनविशेष

सॅन फ्रान्सिस्को येथे ५० देशांच्या प्रतिनिधींनी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) सनदेवर स्वाक्षरी केली. यामुळे दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी या आंतरराष्ट्रीय संघटनेचा पाया रचला गेला.

अमली पदार्थांचे सेवन आणि अवैध तस्करीविरोधात जनजागृती करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी हा दिवस घोषित केला आहे. समाजाला व्यसनमुक्त करण्यासाठी विविध मोहिमा राबवल्या जातात.

छत्रपती शाहू महाराजांनी १९०२ मध्ये सुरू केलेल्या आरक्षणाच्या धोरणाला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल १९९४ मध्ये महाराष्ट्रात विविध सामाजिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते.

कोल्हापूर संस्थानाचे छत्रपती आणि थोर समाजसुधारक राजर्षी शाहू महाराज यांचा जन्म २६ जून १८७४ रोजी झाला. त्यांनी दलित आणि मागासवर्गीयांच्या उद्धारासाठी आरक्षणाचे धोरण राबवले, म्हणूनच हा दिवस महाराष्ट्रात 'सामाजिक न्याय दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

भारताचे राष्ट्रीय गीत 'वंदे मातरम्'चे रचयिता आणि थोर बंगाली कादंबरीकार बंकिमचंद्र चटर्जी यांचा जन्म २६ जून १८३८ रोजी झाला. 'आनंदमठ' ही त्यांची कादंबरी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात प्रेरणादायी ठरली.

महाराष्ट्रातील प्रख्यात वक्ते, विचारवंत आणि साहित्याचे अभ्यासक डॉ. शिवाजीराव भोसले यांचा जन्म २६ जून १९५२ रोजी झाला. त्यांच्या व्याख्यानांनी महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनावर खोल ठसा उमटवला आहे.

मराठी कथेला आणि कादंबरीला नवी उंची देणारे ज्येष्ठ साहित्यिक श्री. ज. जोशी यांचा जन्म २६ जून १९२१ रोजी झाला. 'पुत्रवती' आणि 'अनर्थ' यांसारख्या त्यांच्या अनेक कलाकृती लोकप्रिय आहेत.

प्रसिद्ध अमेरिकन लेखिका आणि नोबेल पारितोषिक विजेत्या पर्ल एस. बक यांचा जन्म २६ जून १८९२ रोजी झाला. त्यांच्या 'द गुड अर्थ' या कादंबरीसाठी त्या जगप्रसिद्ध आहेत.

प्रसिद्ध भौतिकशास्त्रज्ञ लॉर्ड केल्विन यांचा जन्म २६ जून १८२४ रोजी झाला. त्यांनी तापमानाचे 'केल्विन' हे परिमाण विकसित केले आणि उष्णताशास्त्रात मोलाचे कार्य केले.

ज्येष्ठ मराठी अभिनेते यशवंतराव फणसाळकर यांचे २६ जून २००४ रोजी निधन झाले. त्यांनी अनेक मराठी नाटके आणि चित्रपटांमध्ये अविस्मरणीय भूमिका साकारल्या होत्या.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे पहिले अध्यक्ष व्योमेशचंद्र बॅनर्जी यांचे २६ जून १९०६ रोजी निधन झाले. ते एक निष्णात वकील आणि भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील सुरुवातीच्या काळातील महत्त्वाचे नेते होते.

मादागास्कर या बेटावर वसलेल्या देशाने फ्रान्सपासून पूर्ण स्वातंत्र्य मिळवले. २६ जून हा दिवस तिथे राष्ट्रीय दिन म्हणून उत्साहात साजरा केला जातो.

सोव्हिएत युनियनने पश्चिम बर्लिनची नाकेबंदी केल्यानंतर पाश्चिमात्य मित्रराष्ट्रांनी विमानाद्वारे अन्न आणि इंधन पुरवठा करण्यास सुरुवात केली. हे इतिहासातील सर्वात मोठे हवाई मदत अभियान होते.

इंग्लंडच्या राणीने मुंबई, कलकत्ता आणि मद्रास येथे उच्च न्यायालये स्थापन करण्यासाठी 'लेटर्स पेटंट' जारी केले. यामुळे भारतात आधुनिक न्यायव्यवस्थेची पायाभरणी झाली.

शेरशाह सूरी आणि मुघल सम्राट हुमायून यांच्यात चौसा येथे युद्ध झाले. या युद्धात शेरशाह सूरीने हुमायूनचा पराभव करून भारताच्या सत्तेच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले.

जे.के. रोलिंग यांनी लिहिलेले 'हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन' हे पहिले पुस्तक यूकेमध्ये प्रकाशित झाले. या मालिकेने जागतिक स्तरावर साहित्यात आणि मुलांमध्ये प्रचंड लोकप्रियता मिळवली.

रॉक अँड रोल सम्राट एल्विस प्रिस्ले याने इंडियानापोलिस येथे त्याचा शेवटचा सार्वजनिक सादरीकरणाचा कार्यक्रम केला. त्याच्या निधनाच्या काही महिने आधीचा हा कार्यक्रम होता.

कॅनडातील टोरांटो येथील प्रसिद्ध 'सीएन टॉवर' पर्यटनासाठी उघडण्यात आला. बऱ्याच काळापर्यंत ही जगातील सर्वात उंच इमारत म्हणून ओळखली जात असे.

शास्त्रज्ञांनी मानवी जनुकांचा (Human Genome) पहिला कच्चा आराखडा पूर्ण केल्याची घोषणा केली. या संशोधनामुळे वैद्यकीय क्षेत्रात क्रांती घडून आली आहे.

भारताचा दुस-या पिढीचा बहुउद्देशीय उपग्रह INSAT-2A अवकाशात झेपावला. दूरसंचार आणि हवामान अंदाजासाठी हा उपग्रह अत्यंत महत्त्वाचा ठरला.

ओहायो येथील एका सुपरमार्केटमध्ये 'रिगली गम'च्या पाकिटावर जगात पहिल्यांदा युनिव्हर्सल प्रॉडक्ट कोड (UPC) बारकोड स्कॅन करण्यात आला. यामुळे व्यापार क्षेत्रात मोठी क्रांती झाली.

तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी देशात अंतर्गत अशांततेच्या कारणावरून आणीबाणी लागू केली. हा स्वतंत्र भारताच्या इतिहासातील एक काळा कालखंड मानला जातो, ज्यामध्ये नागरिकांचे मूलभूत अधिकार स्थगित करण्यात आले होते.

अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ओबरगेफेल विरुद्ध हॉजेस प्रकरणात समलिंगी विवाहास संपूर्ण देशात कायदेशीर मान्यता दिली. हा मानवी हक्कांच्या चळवळीतील मोठा विजय मानला जातो.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी यांनी पश्चिम बर्लिन येथे 'मी एक बर्लिनकर आहे' (Ich bin ein Berliner) असे म्हणत साम्यवादाविरुद्ध लोकशाहीचा पाठिंबा दर्शवला.

चीनमध्ये डुकराच्या केसांपासून बनवलेला पहिला आधुनिक धाटणीचा टूथब्रश शोधला गेल्याची ऐतिहासिक नोंद आढळते. यामुळे वैयक्तिक आरोग्याच्या सवयींमध्ये मोठी सुधारणा झाली.