स्वातंत्र्यदिन: केवळ उत्सव नव्हे, तर आपल्या कर्तव्यांची आठवण!

प्रिय विद्यार्थी मित्रांनो, १५ ऑगस्ट! हा दिवस आपल्या सर्वांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आणि अभिमानाचा आहे. आज आपण २०२६ सालचा स्वातंत्र्यदिन साजरा करत असताना, हा दिवस केवळ ध्वजारोहण, परेड आणि गोड वाटप करण्यापुरता मर्यादित नाही, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. हा दिवस आपल्या पूर्वजांनी, अनेक स्वातंत्र्यसैनिकांनी, हजारो वीरांगनांनी आणि सामान्य नागरिकांनी दिलेल्या असीम त्याग, संघर्ष आणि बलिदानाचे स्मरण करण्याचा दिवस आहे. हा दिवस आपल्याला आपल्या लोकशाही मूल्यांची, आपल्या कर्तव्यांची आणि एक जबाबदार नागरिक म्हणून राष्ट्राच्या प्रगतीमध्ये आपले योगदान देण्याची आठवण करून देतो.

भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या लोकशाही देशांपैकी एक आहे. आपली विविधता, आपली संस्कृती आणि आपले स्वातंत्र्य हे आपल्यासाठी एक अनमोल देणगी आहे. या देणगीचे रक्षण करणे आणि तिला अधिक समृद्ध करणे, ही आपल्या सर्वांची सामूहिक जबाबदारी आहे, विशेषतः तरुण पिढीची. हा लेख तुम्हाला स्वातंत्र्यदिनाचे ऐतिहासिक महत्त्व समजावून सांगेल आणि एक सजग नागरिक म्हणून तुमच्या जबाबदाऱ्यांवर प्रकाश टाकेल, ज्यामुळे तुम्ही भारताच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी सक्रिय योगदान देऊ शकाल.

स्वातंत्र्य संग्रामाचा दैदिप्यमान इतिहास: बलिदानातून साकारलेले स्वातंत्र्य

भारताला सुमारे २०० वर्षे ब्रिटिश राजवटीच्या जोखडाखाली राहावे लागले. ब्रिटिशांनी आपल्या देशाची आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक पिळवणूक केली. त्यांनी 'फोडा आणि राज्य करा' या नीतीचा अवलंब करत आपल्या समाजात फूट पाडली. परंतु, या अंधाऱ्या काळातही स्वातंत्र्याची ज्योत तेवत राहिली. १८५७ च्या स्वातंत्र्यसंग्रामापासून ते १९४७ पर्यंत, अनेक वीरांनी आणि वीरांगनांनी आपल्या प्राणांची आहुती दिली, कुटुंबाचा त्याग केला आणि असीम यातना सहन केल्या.

या संग्रामात अनेक टप्पे होते. १८५७ चा उठाव हा स्वातंत्र्याच्या पहिल्या ठिणगीसारखा होता, ज्याने ब्रिटिश राजवटीला आव्हान दिले. त्यानंतर महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखाली अहिंसक असहकार चळवळ, सविनय कायदेभंग आणि भारत छोडो आंदोलन यांसारख्या मोठ्या जनचळवळी उभ्या राहिल्या. गांधीजींनी सत्याग्रह आणि अहिंसेच्या मार्गाने इंग्रजांना नमवले, पण त्याचबरोबर भगतसिंग, राजगुरू, सुखदेव यांसारख्या क्रांतिकारकांनी सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग अवलंबून इंग्रजांच्या मनात धडकी भरवली.

• १८५७ चा उठाव: मंगल पांडे, राणी लक्ष्मीबाई, तात्या टोपे यांसारख्या वीरांनी ब्रिटिशांना कडवे आव्हान दिले. हा उठाव जरी पूर्णपणे यशस्वी झाला नसला तरी, त्याने स्वातंत्र्याच्या लढ्याला नवी दिशा दिली.
• भारतीय राष्ट्रवादाचा उदय: बाळ गंगाधर टिळक, लाला लजपत राय, बिपिनचंद्र पाल (लाल-बाल-पाल) यांसारख्या नेत्यांनी जनतेत राष्ट्रवादाची भावना जागृत केली. टिळकांनी ‘स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!’ अशी सिंहगर्जना केली.
• महात्मा गांधींचे नेतृत्व: १९१५ मध्ये गांधीजी भारतात परतल्यानंतर त्यांनी चंपारण्य सत्याग्रह, असहकार आंदोलन, दांडी यात्रा (मिठाचा सत्याग्रह) आणि भारत छोडो आंदोलन यांसारख्या चळवळींना नेतृत्व दिले. त्यांच्या अहिंसक आंदोलनांनी इंग्रजांना हादरवून सोडले.
• क्रांतिकारकांचा त्याग: भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सुभाषचंद्र बोस यांसारख्या क्रांतिकारकांनी आपल्या प्राणांची पर्वा न करता देशासाठी बलिदान दिले. सुभाषचंद्र बोस यांनी 'आझाद हिंद सेने'ची स्थापना करून इंग्रजांविरुद्ध सशस्त्र लढा दिला आणि 'तुम मुझे खून दो, मैं तुम्हें आझादी दूँगा' अशी घोषणा दिली.
• महिलांचे योगदान: राणी लक्ष्मीबाई, बेगम हजरत महल, सरोजिनी नायडू, अरुणा असफ अली यांसारख्या अनेक महिलांनी स्वातंत्र्य संग्रामात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांनी पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून स्वातंत्र्य लढ्यात सक्रिय सहभाग घेतला.

या सर्व स्वातंत्र्यसैनिकांचे एकमेव स्वप्न होते - भारताला परकीय राजवटीतून मुक्त करणे आणि एक स्वतंत्र, सार्वभौम राष्ट्र म्हणून उभे करणे. त्यांच्या त्याग आणि बलिदानामुळेच आपल्याला आज हे स्वातंत्र्य उपभोगता येत आहे. त्यांच्या स्मृतींना वंदन करणे आणि त्यांनी पाहिलेले स्वप्न पूर्ण करणे, हे आपले कर्तव्य आहे.

"स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!" - लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक

१५ ऑगस्ट १९४७: एक ऐतिहासिक क्षण आणि नव्या पर्वाची सुरुवात

अनेक दशकांच्या संघर्षानंतर, शेवटी तो ऐतिहासिक दिवस उजाडला - १५ ऑगस्ट १९४७. या दिवशी भारताला ब्रिटिशांच्या राजवटीतून पूर्ण स्वातंत्र्य मिळाले. मध्यरात्री पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी दिल्लीतील लाल किल्ल्यावरून ‘नियतीशी करार’ (Tryst with Destiny) हे प्रसिद्ध भाषण दिले, ज्याने एका नव्या भारताच्या जन्माची घोषणा केली. हे भाषण केवळ स्वातंत्र्याची घोषणा नव्हते, तर भारताच्या उज्ज्वल भविष्याची आणि लोकशाही मूल्यांची ग्वाही देणारे होते.

स्वातंत्र्य मिळाले, पण त्यासोबतच फाळणीचे दुःखही आले. भारत आणि पाकिस्तान या दोन राष्ट्रांची निर्मिती झाली, ज्यामुळे लाखो लोकांना विस्थापित व्हावे लागले आणि मोठ्या प्रमाणात हिंसाचार झाला. हा स्वातंत्र्याच्या आनंदाला लागलेला एक काळा डाग होता. तरीही, भारतीय नेत्यांनी या कठीण काळातही एक मजबूत, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही राष्ट्र घडवण्याचा संकल्प केला.

याच काळात, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली भारताचे संविधान तयार करण्यात आले. हे संविधान केवळ एक कायदेशीर दस्तऐवज नसून, ते भारताच्या लोकशाही मूल्यांचा, सामाजिक न्यायाचा, समानतेचा आणि बंधुत्वाचा आधारस्तंभ आहे. २६ जानेवारी १९५० रोजी हे संविधान लागू झाले आणि भारत एक सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष लोकशाही प्रजासत्ताक बनला.

१५ ऑगस्ट हा केवळ एक राष्ट्रीय सण नाही, तर तो आपल्या देशाच्या निर्मितीचा, आपल्या लोकशाहीच्या स्थापनेचा आणि आपल्या राष्ट्रीय एकात्मतेचा प्रतीक आहे. हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की, हे स्वातंत्र्य सहजासहजी मिळालेले नाही, तर ते अनेक पिढ्यांच्या त्याग आणि संघर्षातून प्राप्त झाले आहे. त्यामुळे, या स्वातंत्र्याचे मोल जाणून घेणे आणि त्याचे रक्षण करणे हे आपले परम कर्तव्य आहे.

लोकशाही मूल्यांचे जतन: आपली पहिली आणि महत्त्वाची जबाबदारी

स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, भारताने लोकशाही शासनप्रणाली स्वीकारली. लोकशाही म्हणजे ‘लोकांनी, लोकांसाठी, लोकांकडून चालवले जाणारे राज्य’. याचा अर्थ असा की, देशातील प्रत्येक नागरिकाला समान हक्क आहेत आणि त्याला देशाच्या कारभारात सहभागी होण्याचा अधिकार आहे. परंतु, लोकशाही केवळ मताधिकार पुरेशी नाही, तर ती काही मूलभूत मूल्यांवर आधारित आहे, ज्यांचे जतन करणे आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे.

समानता, स्वातंत्र्य आणि न्याय

• समानता: आपल्या संविधानाने प्रत्येक नागरिकाला समानतेचा अधिकार दिला आहे. याचा अर्थ, कोणताही नागरिक धर्म, जात, लिंग, वंश किंवा जन्माच्या ठिकाणावरून श्रेष्ठ किंवा कनिष्ठ मानला जाणार नाही. आपण आपल्या दैनंदिन जीवनात, शाळेत, समाजात सर्वांशी समानतेने वागले पाहिजे. कोणावरही अन्याय होताना दिसल्यास, त्याला विरोध करण्याचे धाडस आपल्यात असले पाहिजे.
• स्वातंत्र्य: आपल्याला विचार, भाषण, अभिव्यक्ती, व्यवसाय आणि धर्माच्या स्वातंत्र्याचा अधिकार आहे. परंतु, हे स्वातंत्र्य जबाबदारीने वापरणे महत्त्वाचे आहे. आपले स्वातंत्र्य इतरांच्या स्वातंत्र्यावर गदा आणणारे नसावे. आपण आपले विचार मोकळेपणाने मांडले पाहिजेत, पण त्याचबरोबर इतरांच्या मतांचा आदरही केला पाहिजे.
• न्याय: संविधानाने सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्यायाची हमी दिली आहे. याचा अर्थ, समाजातील दुर्बळ घटकांनाही समान संधी मिळाव्यात आणि कोणावरही अन्याय होऊ नये. आपण आपल्या परिसरात किंवा समाजात कोणावर अन्याय होताना दिसल्यास, त्याच्या बाजूने उभे राहिले पाहिजे आणि न्यायासाठी आवाज उठवला पाहिजे.

बंधुत्व आणि धर्मनिरपेक्षता

• बंधुत्व: भारत हा विविधतेने नटलेला देश आहे. येथे अनेक धर्म, भाषा आणि संस्कृतीचे लोक एकत्र राहतात. या विविधतेत एकता साधणे, एकमेकांबद्दल आदर आणि प्रेम बाळगणे हीच खरी बंधुत्वाची भावना आहे. आपण कोणत्याही प्रकारच्या जातीय, धार्मिक किंवा प्रादेशिक भेदभावाला थारा देऊ नये. सर्व भारतीय एक आहेत, ही भावना आपल्या मनात रुजायला हवी.
• धर्मनिरपेक्षता: भारताचे संविधान कोणत्याही एका धर्माला 'राजधर्म' मानत नाही. सर्व धर्म समान आहेत आणि प्रत्येकाला आपल्या आवडीच्या धर्माचे पालन करण्याचे स्वातंत्र्य आहे. आपण सर्व धर्मांचा आदर केला पाहिजे आणि कोणत्याही धार्मिक कट्टरतेला प्रोत्साहन देऊ नये.

या मूल्यांचे जतन करणे म्हणजे केवळ पुस्तकी ज्ञान मिळवणे नव्हे, तर ती आपल्या कृतीत उतरवणे होय. शाळेत, घरात, मित्रमंडळींमध्ये आपण या मूल्यांचे पालन करतो का, याचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. लोकशाही मजबूत करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाचा सहभाग आवश्यक आहे आणि ही सुरुवात आपल्यापासूनच होते.

राष्ट्रीय प्रगतीमध्ये योगदान: एक सक्रिय नागरिक म्हणून आपली भूमिका

आपल्या पूर्वजांनी आपल्याला स्वतंत्र भारत दिला. आता या भारताला अधिक समृद्ध, बलवान आणि विकसित बनवण्याची जबाबदारी आपल्यावर आहे. राष्ट्रीय प्रगतीमध्ये योगदान देणे म्हणजे केवळ मोठे वैज्ञानिक किंवा राजकारणी बनणे नव्हे, तर आपल्या दैनंदिन जीवनातही आपण अनेक प्रकारे देशासाठी काहीतरी करू शकतो.

शिक्षणाचे महत्त्व आणि ज्ञानवृद्धी

शिक्षण हे प्रगतीचे पहिले पाऊल आहे. चांगले शिक्षण घेऊन तुम्ही स्वतःचे आणि समाजाचे भवितव्य उज्वल करू शकता. केवळ पुस्तकी ज्ञान नव्हे, तर नवीन कौशल्ये आत्मसात करणे, चिकित्सक विचार करणे आणि नवनवीन गोष्टी शिकण्याची उत्सुकता ठेवणे महत्त्वाचे आहे. आजच्या माहिती तंत्रज्ञानाच्या युगात, १५ ऑगस्ट १९९५ रोजी भारतात सार्वजनिक इंटरनेट सेवा सुरू झाली, ज्यामुळे ज्ञानाचे नवे दालन उघडले. या संधीचा फायदा घेऊन तुम्ही स्वतःला आणि देशाला पुढे घेऊन जाऊ शकता.

पर्यावरणाचे रक्षण आणि शाश्वत विकास

आपला देश सुंदर आहे आणि त्याचे पर्यावरण जपण्याची जबाबदारी आपली आहे. झाडे लावणे, पाण्याची बचत करणे, कचरा कमी करणे आणि प्लास्टिकचा वापर टाळणे हे लहान वाटणारे प्रयत्न खूप मोठे बदल घडवू शकतात. स्वच्छ भारत अभियान हे याचेच एक उत्तम उदाहरण आहे. पर्यावरणाचे रक्षण करणे म्हणजे भावी पिढ्यांसाठी एक निरोगी आणि सुंदर जग निर्माण करणे.

सामाजिक सलोखा आणि एकात्मता

भारत हा विविधतेत एकतेचा देश आहे. विविध धर्म, भाषा, प्रांत आणि संस्कृतीचे लोक येथे एकत्र राहतात. या सामाजिक सलोख्याचे जतन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कोणत्याही प्रकारच्या भेदभावाला थारा न देणे, एकमेकांचा आदर करणे आणि राष्ट्रीय एकात्मतेची भावना वाढवणे, हे आपल्या प्रगतीसाठी आवश्यक आहे. एकजूट समाजच बलवान राष्ट्र निर्माण करू शकतो.

नवनिर्मिती आणि तंत्रज्ञानाचा वापर

आजचा काळ तंत्रज्ञानाचा आहे. तुम्ही विद्यार्थ्यांनी नवनवीन कल्पना मांडणे, विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करणे आणि देशाच्या विकासासाठी त्याचा वापर करणे महत्त्वाचे आहे. ‘मेक इन इंडिया’, ‘डिजिटल इंडिया’ यांसारख्या योजनांना तुमच्या योगदानाची गरज आहे. नवीन तंत्रज्ञान आणि नवनिर्मितीमुळे आपला देश जागतिक स्तरावर आपले स्थान निर्माण करू शकतो. १५ ऑगस्ट १९८२ रोजी भारतात रंगीत दूरदर्शनचे आगमन झाले, ज्यामुळे माहिती आणि मनोरंजनाच्या क्षेत्रात क्रांती झाली. आज, तुम्ही इंटरनेटच्या माध्यमातून जगाशी जोडले गेलेले आहात, या संधीचा उपयोग सकारात्मक बदलांसाठी करा.

आरोग्य आणि क्रीडा

निरोगी शरीर आणि निरोगी मन हे कोणत्याही राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी आवश्यक आहे. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार आणि खेळांमध्ये सक्रिय सहभाग घेऊन तुम्ही स्वतःला शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या सक्षम बनवू शकता. क्रीडा केवळ शारीरिक तंदुरुस्तीच देत नाही, तर सांघिक कार्य, शिस्त आणि नेतृत्वगुणही शिकवते. भारताच्या क्रिकेट इतिहासातील महान कर्णधार अजित वाडेकर यांचे योगदान आपण विसरू शकत नाही, ज्यांनी भारतीय क्रिकेटला नवी ओळख दिली. तुम्हीही खेळातून देशाचे नाव उज्वल करू शकता.

बलिदानाचा सन्मान आणि उज्वल भविष्याची निर्मिती

आपल्याला मिळालेले स्वातंत्र्य हे अनेक ज्ञात-अज्ञात स्वातंत्र्यसैनिकांच्या बलिदानातून साकार झाले आहे. या बलिदानाचा सन्मान करणे म्हणजे केवळ त्यांची नावे आठवणे नव्हे, तर त्यांनी पाहिलेले स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी प्रयत्न करणे होय. त्यांनी एक असा भारत पाहिला होता, जिथे प्रत्येकजण सन्मानाने जगेल, जिथे न्याय असेल आणि जिथे कोणीही उपाशी राहणार नाही.

आपले राष्ट्रीय ध्वज, राष्ट्रगीत आणि राष्ट्रीय प्रतीके ही आपल्या अभिमानाची प्रतीके आहेत. त्यांचा आदर करणे, हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे. जेव्हा आपण राष्ट्रगीत ऐकतो किंवा राष्ट्रध्वज फडकावताना पाहतो, तेव्हा आपल्या मनात अभिमानाची भावना जागृत होते. ही भावना आपल्याला आपल्या देशाशी जोडून ठेवते आणि एकतेची प्रेरणा देते.

आतापासून २१ वर्षांनी, म्हणजे २०२७ मध्ये, भारत आपल्या स्वातंत्र्याची शताब्दी साजरी करेल. त्यावेळेस आपला देश कसा असावा, याची कल्पना आपण आजच केली पाहिजे. तुम्ही तरुण पिढी या भविष्याचे शिल्पकार आहात. तुमच्या हातात देशाचे भविष्य आहे. तुम्हाला ज्ञानाने, कौशल्याने आणि मूल्यांनी परिपूर्ण होऊन या देशाची धुरा सांभाळायची आहे. आपल्या पूर्वजांनी आपल्याला स्वतंत्र भारताचा वारसा दिला; आता आपण आपल्या पुढच्या पिढ्यांना एक विकसित, समृद्ध आणि शांतताप्रिय भारताचा वारसा दिला पाहिजे.

यासाठी, आपल्याला काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे:

• इतिहास समजून घ्या: आपल्या स्वातंत्र्य संग्रामाचा आणि देशाच्या उभारणीचा इतिहास काळजीपूर्वक अभ्यासा. त्यातून प्रेरणा घ्या आणि त्या चुकांची पुनरावृत्ती टाळा.
• सक्रिय व्हा: केवळ बघ्याची भूमिका न घेता, समाज आणि देशाच्या विकासासाठी सक्रिय योगदान द्या. लहान वाटणाऱ्या कृतीतूनही मोठे बदल घडतात.
• मूल्ये जपा: सत्य, अहिंसा, न्याय, समानता, बंधुत्व यांसारख्या मूलभूत मूल्यांचे पालन करा. हीच आपल्या लोकशाहीची खरी ताकद आहे.
• जागरूक रहा: आपल्या सभोवताली घडणाऱ्या घटनांबद्दल जागरूक रहा. माहिती मिळवा, त्यावर विचार करा आणि आपले मत तयार करा.
• एकजूट रहा: धर्म, जात, भाषा किंवा प्रांतावरून भेदभाव करू नका. 'भारतीय' ही आपली सर्वात मोठी ओळख आहे.

स्वातंत्र्यदिन हा केवळ एका दिवसाचा उत्सव नाही, तर तो आपल्या निरंतर प्रवासाचे प्रतीक आहे. हा प्रवास स्वातंत्र्यापासून सुरू झाला आहे आणि विकसित भारताच्या निर्मितीपर्यंत आपल्याला घेऊन जाईल. या प्रवासात, प्रत्येक भारतीयाचे, विशेषतः तरुण पिढीचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. चला तर मग, आपल्या पूर्वजांच्या त्यागाला स्मरून, एक जबाबदार आणि सक्रिय नागरिक म्हणून भारताला एक महान राष्ट्र बनवण्याचा संकल्प करूया.

तुम्हाला माहीत आहे का?

• भारताचा राष्ट्रध्वज पिंगली व्यंकय्या यांनी डिझाइन केला होता. सुरुवातीला त्यात चरखा होता, जो नंतर अशोकचक्रात बदलण्यात आला.
• १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले, पण त्यावेळी भारताचे कोणतेही राष्ट्रगीत नव्हते. १९५० मध्ये ‘जन गण मन’ हे भारताचे राष्ट्रगीत म्हणून स्वीकारण्यात आले.
• १५ ऑगस्ट १९७५ रोजी, भारताच्या इतिहासातील सर्वात यशस्वी चित्रपटांपैकी एक 'शोले' प्रदर्शित झाला. याच दिवशी बांगलादेशचे राष्ट्रपिता शेख मुजीबुर रहमान यांची हत्या झाली होती.
• भारतात सार्वजनिक इंटरनेट सेवा १५ ऑगस्ट १९९५ रोजी सुरू झाली, तर रंगीत दूरदर्शनचे आगमन १५ ऑगस्ट १९८२ रोजी झाले.
• भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी कर्णधार अजित वाडेकर, ज्यांनी भारताला परदेशात पहिली कसोटी मालिका जिंकून दिली, त्यांचे निधन १५ ऑगस्ट २०१८ रोजी झाले.
• १५ ऑगस्ट रोजी भारत वगळता दक्षिण कोरिया, बहरीन, कांगो प्रजासत्ताक, लिकटनस्टाईन या देशांमध्येही स्वातंत्र्यदिन किंवा राष्ट्रीय दिन साजरा केला जातो.

सारांश

१५ ऑगस्ट हा केवळ एक राष्ट्रीय सण नसून, तो आपल्या राष्ट्राच्या इतिहासाचा, संघर्षाचा आणि बलिदानाचा आरसा आहे. हा दिवस आपल्याला आपल्या पूर्वजांनी दिलेल्या असीम त्यागाची आठवण करून देतो, ज्यांच्यामुळे आपल्याला आज स्वातंत्र्याचा अनुभव घेता येतो. परंतु, स्वातंत्र्याचा खरा अर्थ केवळ उत्सव साजरा करणे नसून, एक जबाबदार नागरिक म्हणून आपल्या लोकशाही मूल्यांचे जतन करणे, राष्ट्रीय प्रगतीमध्ये सक्रिय योगदान देणे आणि सामाजिक सलोखा राखणे हे आहे. तुम्ही तरुण पिढी भारताचे भविष्य आहात. तुमच्या ज्ञानाने, कष्टाने आणि चांगल्या कृतीनेच भारत एक विकसित, समृद्ध आणि शांतताप्रिय राष्ट्र बनेल. चला तर मग, या स्वातंत्र्यदिनाच्या निमित्ताने, एक महान भारत घडवण्याची शपथ घेऊया!