← 🦁 पंचतंत्र

गाणारा गाढव आणि धूर्त कोल्हा

🎓 intermediate ⏱️ 2 min read

एका गावात एक धोबी राहत होता, त्याच्याकडे एक गाढव होते ज्याचे नाव उद्धत होते. दिवसभर गाढव कपड्यांचे ओझे वाहून न्यायचे, पण रात्री धोबी त्याला चरण्यासाठी मोकळे सोडून देत असे. अशाच एका रात्री चरत असताना गाढवाची भेट एका कोल्ह्याशी झाली. लवकरच त्यांची घट्ट मैत्री झाली. ते दोघे मिळून दररोज रात्री शेजारच्या शेतात शिरून ताजी पिके आणि फळे खाऊ लागले. एके रात्री त्यांना काकडीचे एक सुंदर शेत सापडले. त्या शेतात खूप रसाळ आणि चविष्ट काकड्या होत्या. दोघांनी पोटभर काकड्या खाल्ल्या. पोट भरल्यावर गाढवाला खूप आनंद झाला. शरद ऋतूची ती रात्र होती, आकाशात पूर्ण चंद्र चमकत होता. गाढव कोल्ह्याला म्हणाले, 'मित्रा, बघ हा चंद्र किती सुंदर आहे! वातावरण किती प्रसन्न आहे. मला इतका आनंद झाला आहे की मला गाण्याची तीव्र इच्छा होत आहे.' कोल्हा सावध झाला आणि म्हणाला, 'मित्रा, वेडेपणा करू नकोस. आपण इथे चोरी करत आहोत. जर तू ओरडलास (गायला लागलास), तर शेतकरी जागा होईल आणि तो आपल्याला सोडणार नाही. गाणे थांबव आणि शांत राहा.' पण गाढव ऐकण्याच्या मनस्थितीत नव्हते. तो गर्वाने म्हणाला, 'तुला संगीताची काय जाण? तू एक जंगली प्राणी आहेस. माझे गाणे ऐकून तर देवही प्रसन्न होतील.' कोल्ह्याने पुन्हा विनवणी केली, 'तुझा आवाज कर्कश आहे, तो गाणे नाही तर ओरडणे वाटेल. कृपया गप्प बस.' पण गाढवाचा हट्ट कायम होता. शेवटी कोल्हा म्हणाला, 'ठीक आहे, तुला गायचे असेल तर गा, पण मला आधी शेताच्या बाहेर जाऊन कुंपणापाशी उभे राहू दे, जेणेकरून मी लक्ष ठेवू शकेन.' कोल्हा बाहेर गेल्यावर गाढवाने जोरात ओरडायला सुरुवात केली. त्याचा आवाज ऐकून शेतकरी लाठ्या घेऊन धावत आले. त्यांनी गाढवाला घेराव घातला आणि त्याला खूप मारले. शिक्षा म्हणून त्यांनी गाढवाच्या गळ्यात एक जड पाटा बांधला. गाढव लंगडत लंगडत शेताबाहेर आले. कोल्हा तिथेच वाट पाहत होता. गाढवाच्या गळ्यातील तो पाटा पाहून कोल्हा उपहासाने म्हणाला, 'काय मित्रा, संगीताच्या मैफिलीत तुला चांगलेच बक्षीस मिळाले दिसते!' गाढवाला आपली चूक उमजली होती, पण तोपर्यंत खूप उशीर झाला होता.

💡 बोधवाक्य

अवेळी केलेला शहाणपणा आणि हितचिंतकांच्या सल्ल्याकडे केलेले दुर्लक्ष संकटात टाकते.

📝 स्पष्टीकरण (Explanation)

ही गोष्ट आपल्याला शिकवते की प्रत्येक गोष्टीची एक योग्य वेळ आणि जागा असते. गाण्याची इच्छा असणे चुकीचे नव्हते, पण जिथे आपण लपून आलो आहोत तिथे ओरडणे मूर्खपणाचे होते. तसेच, संकटाची जाणीव करून देणाऱ्या खऱ्या मित्राच्या सल्ल्याकडे दुर्लक्ष केल्यास त्याचे परिणाम वाईट होतात. हट्टीपणा आणि गर्व आपल्याला वास्तवापासून दूर नेतात.

🤔 Discussion Questions

Q1 कोल्ह्याने गाढवाला गाण्यापासून का रोखले?
Ans: कारण त्यांना पकडले जाण्याची आणि शेतकऱ्याकडून मार मिळण्याची भीती होती.
Q2 गाढवाच्या हट्टीपणाचा काय परिणाम झाला?
Ans: गाढवाच्या हट्टीपणामुळे त्याला शेतकऱ्यांचा मार खावा लागला आणि त्याच्या गळ्यात जड पाटा बांधला गेला.