नीळा कोल्हा आणि निसर्गाचा नियम

एका विशाल आणि घनदाट दंडकारण्य नावाच्या अरण्यात चंडराव नावाचा एक कोल्हा राहत असे. हा कोल्हा अत्यंत चतुर होता, पण कधीकधी नशिबाची साथ मिळत नसल्यामुळे त्याला अन्नासाठी वणवण भटकावे लागे. एके दिवशी तीव्र भूकेने व्याकुळ झालेला चंडराव अन्नाच्या शोधात एका मानवी वस्तीत शिरला. रात्रीची वेळ होती, पण गावातील कुत्र्यांना त्याचा वास आला आणि त्यांनी त्याच्यावर हल्ला चढवला. जीव वाचवण्यासाठी चंडराव सैरावैरा धावू लागला. धावता धावता तो एका परीटाच्या (धोबी) घराच्या अंगणात शिरला. तिथे निळीची मोठी कुंडी (वट) ठेवली होती. कुत्र्यांपासून वाचण्यासाठी त्याने विचार न करता त्या कुंडीत उडी मारली. काही वेळाने कुत्रे निघून गेले. जेव्हा चंडराव बाहेर आला, तेव्हा त्याचे संपूर्ण शरीर गडद निळ्या रंगाचे झाले होते. आरशात स्वतःचे रूप पाहून त्याला स्वतःलाच ओळखणे कठीण झाले. जंगलात परतल्यावर त्याने पाहिले की, सिंह, वाघ आणि हत्तीसारखे शक्तिशाली प्राणी सुद्धा त्याला पाहून घाबरून पळत आहेत. चंडरावने या संधीचा फायदा घेण्याचे ठरवले. त्याने एका उंच दगडावर उभे राहून घोषणा केली, 'अहो वनवासी प्राण्यांनो, घाबरू नका! प्रत्यक्ष देवाने मला आज रात्री आपल्या स्वप्नात येऊन आपला राजा म्हणून नियुक्त केले आहे. मी आता तुमचा रक्षक आहे.' त्याच्या विचित्र रंगामुळे आणि आत्मविश्वासपूर्ण आवाजामुळे सर्व प्राण्यांनी त्याला आपला अधिपती मानले. चंडराव आता राजा झाला होता. त्याने आपल्याच जातीच्या इतर कोल्ह्यांना जंगलातून हाकलून दिले, कारण त्याला भीती होती की ते त्याला ओळखतील. तो सिंहाच्या खांद्यावर बसून फिरू लागला. पण एक दिवस पावसाळ्याची संध्याकाळ होती. आकाशात ढग जमले होते. दूरवर कोल्ह्यांच्या एका कळपाने सामूहिक ओरडणे (हुईं-हुईं) सुरू केले. तो आवाज ऐकताच चंडराव आपले राजपद, आपला निळा रंग आणि स्वतःचे अस्तित्व विसरला. त्याच्या रक्तातील नैसर्गिक ओढ जागी झाली आणि त्यानेही मान वर करून जोरात ओरडायला सुरुवात केली. हे पाहताच सिंह आणि वाघाला समजले की हा कोणताही दैवी प्राणी नसून केवळ एक सामान्य कोल्हा आहे. त्यांनी तात्काळ त्याच्यावर झडप घातली. चंडरावच्या फसवणुकीचा अंत त्याच्या स्वतःच्या नैसर्गिक स्वभावामुळे झाला.