तेनाली राम आणि विणकराचे अदृश्य वस्त्र

विजयनगरचे साम्राज्य आपल्या समृद्धीसाठी आणि राजा कृष्णदेवराय यांच्या कलाप्रेमासाठी ओळखले जात असे. एके दिवशी, दोन परदेशी विणकर राजाच्या दरबारात आले. त्यांनी असा दावा केला की ते जगातील सर्वात उत्कृष्ट आणि 'दैवी' रेशमी कापड विणतात. मात्र, त्यांनी एक विचित्र अट घातली. विणकर म्हणाले, 'महाराज, हे कापड इतके सूक्ष्म आणि श्रेष्ठ आहे की ते केवळ त्याच व्यक्तीला दिसेल जी खरोखर बुद्धिमान आहे आणि आपल्या पदासाठी पात्र आहे. ज्या व्यक्तीच्या मनात पाप आहे किंवा जी मूर्ख आहे, तिला हे कापड पूर्णपणे अदृश्य दिसेल.' राजाला हे ऐकून खूप कुतूहल वाटले. त्यांनी त्या विणकरांना भरपूर सोने आणि मौल्यवान साहित्य दिले जेणेकरून ते विणकाम सुरू करू शकतील. काही आठवड्यांनंतर, राजाने आपल्या सर्वात ज्येष्ठ मंत्र्याला विणकाम किती प्रगत झाले आहे हे पाहण्यासाठी पाठवले. जेव्हा मंत्री विणकरांच्या खोलीत गेले, तेव्हा त्यांना तिथे रिकामे हात हलवणारे विणकर दिसले. तिथे कोणतेही कापड नव्हते. पण मंत्र्याला भीती वाटली, 'जर मी म्हटले की मला काहीच दिसत नाही, तर लोक मला मूर्ख किंवा अपात्र म्हणतील.' म्हणून त्यांनी राजाकडे परत जाऊन कापडाच्या सौंदर्याची खोटी स्तुती केली. राजाने एकामागून एक अनेक मंत्र्यांना पाठवले, आणि प्रत्येक मंत्र्याने आपल्या प्रतिष्ठेसाठी खोटेच सांगितले. शेवटी, कापड तयार झाल्याचे सांगण्यात आले. विणकरांनी रिकाम्या हातांनी राजाला 'अदृश्य' वस्त्र घालण्यास मदत करण्याचे नाटक केले. राजालाही काहीच दिसत नव्हते, पण तो स्वतःला मूर्ख सिद्ध करू इच्छित नव्हता. राजाने त्याच अवस्थेत मिरवणुकीत जाण्याचे ठरवले. संपूर्ण प्रजा शांत होती, कारण कोणालाही कापड दिसत नव्हते पण कोणीही तसे बोलण्याचे धाडस करत नव्हते. तेव्हाच तेनाली राम पुढे आला आणि हसून म्हणाला, 'महाराज, हे विणकर खरोखरच महान कलाकार आहेत, कारण त्यांनी आपल्याला इतके हलके कापड दिले आहे की ते अस्तित्वातच नाही!' तेनालीने राजाला आरशासमोर उभे केले आणि विचारले की जर कापड इतके श्रेष्ठ आहे, तर त्याचे वजन का जाणवत नाही? राजाला आपली चूक उमजली. तेनालीने विणकरांना पकडले आणि त्यांचे ढोंग उघड केले. राजाने तेनालीच्या बुद्धिमत्तेचे कौतुक केले आणि मंत्र्यांना त्यांच्या खोटेपणाबद्दल समज दिली.