पुण्यातील जीएमआरटी दुर्बिणीने टिपले अंतराळातील दोन मोठ्या आकाशगंगांचे अनोखे मीलन

मित्रांनो, आपल्या पुण्यात एक खूप मोठी आणि शक्तिशाली दुर्बीण आहे! या दुर्बिणीने आकाशात खूप लांब असलेल्या दोन ताऱ्यांच्या समूहांची म्हणजे आकाशगंगांची गळाभेट कॅमेऱ्यात पकडली आहे. हे दृश्य खूपच सुंदर दिसते!

पुण्याजवळील नारायणगाव येथील जीएमआरटी (Giant Metrewave Radio Telescope) या जगातील सर्वात मोठ्या रेडिओ दुर्बिणीने अंतराळातील एक ऐतिहासिक घटना टिपली आहे. पृथ्वीपासून सुमारे दीड अब्ज प्रकाशवर्षे दूर असलेल्या दोन प्रचंड आकाशगंगा गुरुत्वाकर्षणामुळे एकमेकांजवळ येऊन एकत्र होत आहेत. या संशोधनामुळे विश्वाच्या निर्मितीचा अभ्यास करणे सोपे होईल.

पुण्यातील नॅशनल सेंटर फॉर रेडिओ ॲस्ट्रोफिजिक्स (NCRA) अंतर्गत कार्यरत असलेल्या 'जीएमआरटी' दुर्बिणीने अवकाशातील दोन महाकाय आकाशगंगांच्या विलीनीकरणाचा (Galaxy Merger) अत्यंत स्पष्ट डेटा गोळा केला आहे. हे विलीनीकरण रेडिओ तरंगांच्या साहाय्याने टिपण्यात आले. दोन दीर्घिका एकत्र येताना त्यांच्या केंद्रभागातील कृष्णविवरांवर (Black Holes) काय परिणाम होतो, याचा सखोल अभ्यास यामुळे शास्त्रज्ञांना करता येणार आहे. भारतीय शास्त्रज्ञांच्या या यशामुळे जागतिक खगोलशास्त्र क्षेत्रात भारताची मान उंचावली आहे.