📌दिनविशेष

भारतीय क्रांतीकारक आणि हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशनचे प्रमुख चंद्रशेखर आझाद यांचा जन्म मध्यप्रदेशातील भाभरा येथे झाला. त्यांनी ब्रिटीश सत्तेविरुद्ध सशस्त्र लढा दिला.

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील थोर नेते, समाजसुधारक आणि 'स्वराज्य माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे' अशी घोषणा देणारे लोकमान्य टिळक यांचा जन्म रत्नागिरी येथे झाला. त्यांनी केसरी आणि मराठा ही वृत्तपत्रे सुरू करून जनजागृती केली.

प्रसिद्ध भारतीय आधुनिक चित्रकार सय्यद हैदर रझा यांचे वयाच्या ९४ व्या वर्षी दिल्लीत निधन झाले. त्यांनी 'बिंदू' या संकल्पनेवर आधारित अनेक जागतिक स्तरावरील चित्रे साकारली होती.

आझाद हिंद फौजेच्या राणी झाशी रेजिमेंटच्या कमांडर आणि थोर क्रांतीकारक लक्ष्मी सहगल यांचे कानपूर येथे निधन झाले. त्या पेशाने डॉक्टर होत्या आणि त्यांनी शेवटपर्यंत सामाजिक कार्य केले.

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील विनोदाचे बादशाह मानले जाणारे अभिनेते मेहमूद यांचे अमेरिकेत निधन झाले. त्यांनी ३०० पेक्षा जास्त चित्रपटात काम करून प्रेक्षकांचे मनोरंजन केले.

केरळमधील प्रसिद्ध समाजसुधारक, नाटककार आणि लेखक व्ही. टी. भट्टाथिरिपाद यांचे निधन झाले. त्यांनी नंबुदिरी ब्राह्मण समाजातील अनिष्ट प्रथांविरुद्ध लढा दिला होता.

कलकत्ता उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश आणि 'एक लिपि विस्तार परिषद' स्थापन करणारे विचारवंत शारदा चरण मित्र यांचे निधन झाले. त्यांनी संपूर्ण भारतासाठी देवनागरी लिपीचा पुरस्कार केला होता.

इंडियन ब्रॉडकास्टिंग कंपनीने मुंबई (बॉम्बे) केंद्रातून भारतातील पहिले रेडिओ प्रसारण सुरू केले. व्हाइसरॉय लॉर्ड इर्विन यांनी या केंद्राचे उद्घाटन केले होते.

श्रीलंकेत तामिळ अल्पसंख्याकांविरुद्ध भीषण दंगलींना सुरुवात झाली, ज्यामुळे पुढे श्रीलंकेचे गृहयुद्ध तीव्र झाले. याचा भारताच्या परराष्ट्र धोरणावर मोठा परिणाम झाला.

इजिप्तमध्ये 'फ्री ऑफिसर्स मूव्हमेंट'ने मोहम्मद नजीब आणि गमाल अब्दुल नासेर यांच्या नेतृत्वाखाली क्रांती केली, ज्यामुळे राजेशाही संपुष्टात आली. भारताच्या अलिप्ततावादी चळवळीवर याचा मोठा प्रभाव पडला.

महात्मा गांधींनी दुसऱ्या महायुद्धाच्या पार्श्वभूमीवर जर्मनीच्या हुकूमशहा अडॉल्फ हिटलरला शांततेचे आवाहन करणारे पहिले पत्र लिहिले. त्यात त्यांनी युद्धापासून दूर राहण्याची विनंती केली होती.

पुणे येथे लोकमान्य टिळकांच्या साठाव्या वाढदिवसानिमित्त त्यांना १ लाख रुपयांची थैली अर्पण करण्यात आली. यावेळी त्यांना 'लोकमान्य' ही पदवी खऱ्या अर्थाने जनतेकडून बहाल झाली असे मानले जाते.

प्रसिद्ध ब्रिटीश गायिका आणि गीतकार एमी वाईनहाऊस हिचे वयाच्या २७ व्या वर्षी निधन झाले. ती तिच्या जाझ आणि सोल संगीतासाठी ओळखली जात असे.

जगप्रसिद्ध 'हॅरी पॉटर' चित्रपट मालिकेत मुख्य भूमिका साकारणारा ब्रिटीश अभिनेता डॅनियल रॅडक्लिफ याचा लंडन येथे जन्म झाला.

तमिळ चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेता सुर्या (सरवणन शिवकुमार) यांचा जन्म झाला. त्यांनी 'जय भीम', 'सोरारई पोट्रू' यांसारख्या चित्रपटांतून राष्ट्रीय ओळख निर्माण केली.

ऍलन हेल आणि थॉमस बॉप यांनी स्वतंत्रपणे 'हेल-बॉप' या शतकातील अत्यंत तेजस्वी मानल्या गेलेल्या धुमकेतूचा शोध लावला. हा धुमकेतू दीर्घकाळ आकाशात दिसत होता.

नासाने पृथ्वीच्या संसाधनांचे निरीक्षण करण्यासाठी पहिल्या अर्थ रिसोर्सेस टेक्नॉलॉजी सॅटेलाईटचे (लँडसॅट १) प्रक्षेपण केले. रिमोट सेन्सिंग तंत्रज्ञानात ही मोठी झेप होती.

टेलस्टार १ उपग्रहाद्वारे अटलांटिक महासागराच्या पलीकडे युरोप आणि उत्तर अमेरिका दरम्यान पहिले थेट टेलिव्हिजन सिग्नल प्रक्षेपित करण्यात आले.

विल्यम बर्ट यांनी अमेरिकेत 'टायपोग्राफर' (टाइपरायटरचे पूर्वज) या यंत्राचे पेटंट मिळवले. हे आधुनिक टायपिंग यंत्राच्या दिशेने टाकलेले पहिले पाऊल होते.

भारतीय महिला क्रिकेट संघाने २०१७ च्या विश्वचषकाचा अंतिम सामना इंग्लंडविरुद्ध खेळला. जरी भारत ९ धावांनी हरला, तरी या सामन्याने भारतात महिला क्रिकेटला प्रचंड लोकप्रियता मिळवून दिली.

इंग्लंडचे माजी क्रिकेट कर्णधार आणि दिग्गज फलंदाज ग्रॅहम गूच यांचा जन्म झाला. त्यांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये ८००० पेक्षा जास्त धावा केल्या आहेत.

प्रसिद्ध पंजाबी कवी शिवकुमार बटाल्वी यांचा जन्म झाला. त्यांना सर्वात तरुण वयात साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला होता. त्यांना 'बिर्हा दा सुल्तान' म्हटले जाते.

प्रसिद्ध उर्दू कवी हफीज जालंधरी यांचा जन्म झाला. त्यांनी पाकिस्तानचे राष्ट्रगीत लिहिले असले तरी फाळणीपूर्व भारतात त्यांचे साहित्यिक योगदान मोठे होते.

प्रसिद्ध बंगाली कादंबरीकार आणि लेखक ताराशंकर बंदोपाध्याय यांचा जन्म झाला. त्यांच्या 'गणदेवता' या कादंबरीला ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला होता.

ब्रिटीश भारत सरकारने कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (CPI) वरील कायदेशीर बंदी उठवली. पक्षाने दुसऱ्या महायुद्धात ब्रिटीशांच्या युद्धाला पाठिंबा देण्याचे धोरण स्वीकारल्यामुळे ही बंदी हटवण्यात आली होती.

भारतीय राजकारणी आणि कम्युनिस्ट नेते मदुनाथ सिंग यांचा जन्म झाला. त्यांनी शेतकरी आणि कामगारांच्या हक्कांसाठी अनेक आंदोलने केली.

हेन्री फोर्ड यांच्या फोर्ड मोटर कंपनीने आपल्या पहिल्या मॉडेल ए कारची विक्री केली. यामुळे ऑटोमोबाईल उद्योगात क्रांतीची सुरुवात झाली.