परिपाठ — महाराष्ट्रातील शाळांसाठी दैनंदिन शालेय परिपाठ

दररोजचा सुविचार, दिनविशेष, पंचांग, बातम्या, प्रार्थना, बोधकथा आणि शैक्षणिक साहित्य — सर्व एकाच ठिकाणी

←
बुधवार, 04 नोव्हेंबर 2026
आज →

✨आजचे विशेष

बुधवार, 04 नोव्हेंबर 2026
☁️ हवामान अंदाज
📍
☀️
23°C साफ आकाश
🌡️
22°C महसूस
🔆
0 UV
💧
46% आर्द्रता
💨
6 km/h वारा
सोमवार ☀️
31° 19°
साफ आकाश
मंगलवार ☀️
31° 18°
साफ आकाश
बुधवार ☀️
31° 19°
साफ आकाश
💡

सुविचार

→
❝ प्रयास करने वाले बच्चों के लिए ईश्वर के सभी द्वार खुले रहते हैं। Meaning_en: God helps those who help themselves through persistent effort. Meaning_hi: निरंतर प्रयत्नशील रहने वालों को ही ईश्वर का आशीर्वाद प्राप्त होता है। person_ref: {slug: sane-guruji, name_mr: साने गुरुजी, auto_create: true, birth_date: 1899-12-24, death_date: 1950-06-11, name_en: Sane Guruji, name_hi: साने गुरुजी, person_type: Author/Social Activist, short_bio_en: Marathi author and social reformer known as the National Teacher of India., short_bio_mr: थोर स्वातंत्र्यसैनिक, लेखक आणि समाजसुधारक., wikipedia_url: https://en.wikipedia.org/wiki/Sane_Guruji}, tags: [{slug: effort, name_mr: प्रयत्न, name_en: Effort}, {slug: inspiration, name_mr: प्रेरणा, name_en: Inspiration}] ❞

— साने गुरुजी

💬 अर्थ:

जे प्रयत्न करतात, त्यांनाच ईश्वरी मदत आणि यश मिळते.

📅

पंचांग

→
🎉 रमा एकादशी प्रारंभ
🌙 तिथी अश्विन कृष्ण दशमी (11:55 → 11:04)
⭐ नक्षत्र पूर्वा फाल्गुनी (03:26 → 03:30)
🧘 योग ब्रह्म
☸️ करण विष्टी
📆 वार बुधवार
🌓 पक्ष कृष्ण पक्ष
📅 हिंदू महिना अश्विन
🌸 ऋतू शरद
वेळा
🌅 सूर्योदय 06:35
🌇 सूर्यास्त 18:00
🌕 चंद्रोदय 02:02
🌑 चंद्रास्त 14:55
अशुभ काळ / विशेष
⚠️ राहुकाळ 12:18 → 13:44
🙏 व्रत रमा एकादशी तयारी
✨ शुभ काळ अभिजित मुहूर्त: 11:55:00 - 12:40:00
🕉️

संस्कृत सुभाषित

सर्व पहा →

म्हणोनि तू आतां । झकविजे नको भ्रमितां । हा विचारु चित्ता । स्थिरावूं दे ॥

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

म्हणून आता तू भ्रमात पडू नकोस. हा विचार तुझ्या मनात स्थिर होऊ दे.

जेणें सांडिला सर्व कामु । जो अंतःकरणीं पूर्णकामु । तोचि जाणावा निष्कामु । स्थितप्रज्ञु ॥ २५२ ॥

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

ज्याने आपल्या मनातील सर्व इच्छा सोडून दिल्या आहेत आणि जो आपल्या स्वतःच्या मनातच पूर्णपणे समाधानी आहे, त्यालाच 'स्थितप्रज्ञ' (स्थिर बुद्धीचा) समजावे.

📌

दिन विशेष 25

सर्व पहा →
🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

गंगा नदीला 'राष्ट्रीय नदी' घोषित

2008
🏛️ राजकीय

बराक ओबामा यांची निवड

2008
🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

प्रथम गांधी शांतता पुरस्कार प्रदान

1997
🕯️ पुण्यतिथी

यित्झाक राबिन यांची हत्या

1995
⚽ क्रीडा

९ व्या आशियाई खेळांचे उद्घाटन

1982
🏛️ राजकीय

इराण ओलीस संकट सुरुवात

1979
🔬 वैज्ञानिक

रोहिणी-७५ रॉकेटचे यशस्वी प्रक्षेपण

1972
🎂 जयंती

अभिनेत्री तबू जन्मदिन

1971
🕯️ पुण्यतिथी

पं. श्रीपाद दामोदर सातवळेकर स्मृतीदिन

1970
🎂 जयंती

मिलिंद गुणाजी जन्मदिन

1961
🕯️ पुण्यतिथी

संत सायरीक एलियास चावरा स्मृतीदिन

1955
🔬 वैज्ञानिक

हिमालयन माउंटेनियरिंग इन्स्टिट्यूटची स्थापना

1954
🏛️ राजकीय

संविधानाचा मसुदा सादर

1948
📜 ऐतिहासिक घटना

मेजर सोमनाथ शर्मा यांचे बलिदान

1947
🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

युनेस्को (UNESCO) स्थापना

1946
🎂 जयंती

विद्या बाळ जयंती

1936
🎂 जयंती

शकुंतला देवी जयंती

1929
🎂 जयंती

ऋत्विक घटक जयंती

1925
📜 ऐतिहासिक घटना

तुतानखामेनच्या थडग्याचा शोध

1922
🕯️ पुण्यतिथी

सर फिरोजशहा मेहता स्मृतीदिन

1915
🎂 जयंती

जमनालाल बजाज जयंती

1889
🔬 वैज्ञानिक

गॅटलिंग गनचे पेटंट

1862
🎂 जयंती

वासुदेव बळवंत फडके जयंती

1845
📜 ऐतिहासिक घटना

मुघल सम्राट औरंगजेब जन्म

1618
📜 ऐतिहासिक घटना

अल्फोन्सो डी अल्बुकर्क पोर्तुगीज गव्हर्नर बनला

1509
📰 ताज्या बातम्या
◆ शालेय पोषण आहारात आता मिळणार नाचणीचे पौष्टिक लाडू; बालकांचे आरोग्य सुधारणार ◆ राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धेत महाराष्ट्राच्या योगासन संघाला सांघिक सुवर्णपदक! ◆ सोलापूरच्या नववीतील विद्यार्थ्याने बनवले स्वस्त 'स्मार्ट सिंचन यंत्र'; शेतकऱ्यांना होणार फायदा ◆ 'वाचन आनंदोत्सव' मोहीम: राज्यातील शाळांमध्ये रंगणार पुस्तकांचे खेळ आणि वाचन कट्टे ◆ नाशिकच्या शाळेने उभारला कचऱ्यापासून वीज निर्मितीचा अनोखा प्रकल्प ◆ पालघरच्या शालेय विद्यार्थ्यांनी साकारली जगातील सर्वात मोठी 'वारली चित्रकला' ◆ ग्रामीण शाळांसाठी 'व्हर्च्युअल सायन्स लॅब' सुरू; विज्ञान प्रयोग आता होणार सोपे ◆ पुण्याची १० वर्षांची अनघा पटवर्धन बनली राष्ट्रीय बुद्धिबळ विजेती! ◆ सह्याद्रीच्या जंगलात आढळली दुर्मिळ वनौषधी; वनस्पती तज्ज्ञांकडून आनंद व्यक्त ◆ इस्रोकडून नव्या शैक्षणिक उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण; महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे मोलाचे योगदान ◆ शालेय पोषण आहारात आता मिळणार नाचणीचे पौष्टिक लाडू; बालकांचे आरोग्य सुधारणार ◆ राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धेत महाराष्ट्राच्या योगासन संघाला सांघिक सुवर्णपदक! ◆ सोलापूरच्या नववीतील विद्यार्थ्याने बनवले स्वस्त 'स्मार्ट सिंचन यंत्र'; शेतकऱ्यांना होणार फायदा ◆ 'वाचन आनंदोत्सव' मोहीम: राज्यातील शाळांमध्ये रंगणार पुस्तकांचे खेळ आणि वाचन कट्टे ◆ नाशिकच्या शाळेने उभारला कचऱ्यापासून वीज निर्मितीचा अनोखा प्रकल्प ◆ पालघरच्या शालेय विद्यार्थ्यांनी साकारली जगातील सर्वात मोठी 'वारली चित्रकला' ◆ ग्रामीण शाळांसाठी 'व्हर्च्युअल सायन्स लॅब' सुरू; विज्ञान प्रयोग आता होणार सोपे ◆ पुण्याची १० वर्षांची अनघा पटवर्धन बनली राष्ट्रीय बुद्धिबळ विजेती! ◆ सह्याद्रीच्या जंगलात आढळली दुर्मिळ वनौषधी; वनस्पती तज्ज्ञांकडून आनंद व्यक्त ◆ इस्रोकडून नव्या शैक्षणिक उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण; महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे मोलाचे योगदान
📚

इंग्रजी शिक्षण

शिका →

विषय: शाळेतील वस्तू आणि जागा

जागेचे शब्दयोगी अव्यय (In, On, Under)

शब्दार्थ:
  • eraser — रबर
  • blackboard — श्यामपट्ट
  • desk — मेज
धडा सुरू करा
📜

प्रश्नमंजुषा

खेळा →

फेरी 18

📝 इतिहास 🎯 5 प्रश्न 🚦 Mixed
प्रश्नमंजुषा सोडवा
📰

विशेष लेख (ब्लॉग)

सर्व पहा →
📰
खगोलशास्त्र आणि अंतराळ

चंद्रावर भारताची मोहीम: चांद्रयान ते गगनयान - अंतराळ प्रवासाचे अद्भुत पर्व!

भारताने अंतराळ क्षेत्रात केलेली प्रगती अविश्वसनीय आहे. चांद्रयान मोहिमांद्वारे चंद्रावर भारताची यशस्...

⏱️ 8 min read
हम्पी के 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर के माध्यम से विजयनगर साम्राज्य की खोज
इतिहास आणि वारसा

हम्पी के 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर के माध्यम से विजयनगर साम्राज्य की खोज

जानिए कैसे ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर तकनीक विजयनगर साम्राज्य की राजधानी हम्पी को डिजिटल रूप में पुनर...

⏱️ 20 min read
ग्रैंड एनीकट (कल्लनई): चोल राजवंश के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों का खुलासा
इतिहास आणि वारसा

ग्रैंड एनीकट (कल्लनई): चोल राजवंश के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों का खुलासा

ग्रैंड एनीकट (कल्लनई) के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों को जानें, जो चोल राजवंश द्वारा निर्मित...

⏱️ 12 min read
1000 साल पुराना सुडोकू: चौसठ योगिनी मंदिर के गणितीय चमत्कार और आधुनिक उपग्रह कक्षा
मनोरंजक गणित

1000 साल पुराना सुडोकू: चौसठ योगिनी मंदिर के गणितीय चमत्कार और आधुनिक उपग्रह कक्षा

मुरैना के 11वीं शताब्दी के चौसठ योगिनी मंदिर, इसकी 64-ग्रिड सुडोकू जैसी ज्यामिति, और इसके वृत्ताकार ...

⏱️ 15 min read
📖

बोधकथा

View All →
Loading...
🎵

समूहगीते

View All →
Loading...
🙏

प्रार्थना

View All →
Loading...

🏛️सभा आवश्यकताएँ

सर्व पहा →
🇮🇳

Jana Gana Mana

National Anthem
अधिक वाचा
जन-गण-मन अधिनायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
पंजाब-सिन्धु-गुजरात-मराठा,
द्राविड़-उत्कल-बङ्ग।
विन्ध्य-हिमाचल-यमुना-गङ्गा,
उच्छल-जलधि-तरङ्ग।
तव शुभ नामे जागे,
तव शुभ आशिष मागे,
गाहे तव जय-गाथा।
जन-गण-मङ्गल-दायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
जय हे, जय हे, जय हे,
जय जय जय जय हे॥
✋

National Pledge (Pratidnya / Pratigya)

National Pledge
अधिक वाचा
भारत मेरा देश है। सब भारतवासी मेरे भाई-बहन हैं।
मैं अपने देश से प्रेम करता हूँ और इसकी समृद्ध तथा विविध संस्कृति पर मुझे गर्व है।
मैं सदा इसका सुयोग्य अधिकारी बनने का प्रयत्न करता रहूँगा।
मैं अपने माता-पिता, शिक्षकों एवं गुरुजनों का सम्मान करूँगा और हर किसी के साथ विनीत रहूँगा।
मैं अपने देश और देशवासियों के प्रति सत्यनिष्ठा की प्रतिज्ञा करता हूँ।
उनके कल्याण और समृद्धि में ही मेरा सुख निहित है।
📜

Preamble to the Constitution of India (Sanvidhan)

National Constitution Preamble
अधिक वाचा
हम, भारत के लोग, भारत को एक संपूर्ण प्रभुत्व-संपन्न, समाजवादी, पंथनिरपेक्ष, लोकतंत्रात्मक गणराज्य बनाने के लिए, तथा उसके समस्त नागरिकों को:
सामाजिक, आर्थिक और राजनीतिक न्याय,
विचार, अभिव्यक्ति, विश्वास, धर्म और उपासना की स्वतंत्रता,
प्रतिष्ठा और अवसर की समता,
प्राप्त कराने के लिए, तथा उन सब में व्यक्ति की गरिमा और राष्ट्र की एकता और अखंडता सुनिश्चित करने वाली बंधुता बढ़ाने के लिए
दृढ़संकल्प होकर अपनी इस संविधान सभा में आज तारीख 26 नवम्बर 1949 ई॰ को एतद्द्वारा इस संविधान को अंगीकृत, अधिनियमित और आत्मार्पित करते हैं।
🪷

Vande Mataram

National Song
अधिक वाचा
वन्दे मातरम्।
सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम्,
शस्यश्यामलां मातरम्।
शुभ्रज्योत्स्नापुलकितयामिनीं,
फुल्लकुसुमितद्रुमदलशोभिनीं,
सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीं,
सुखदां वरदां मातरम्॥

📋विभाग