परिपाठ — महाराष्ट्रातील शाळांसाठी दैनंदिन शालेय परिपाठ

दररोजचा सुविचार, दिनविशेष, पंचांग, बातम्या, प्रार्थना, बोधकथा आणि शैक्षणिक साहित्य — सर्व एकाच ठिकाणी

गुरुवार, 01 ऑक्टोबर 2026
आज

आजचे विशेष

गुरुवार, 01 ऑक्टोबर 2026
☁️ हवामान अंदाज
📍
25°C आंशिक रूप से बादल
🌡️
27°C महसूस
🔆
3.65 UV
💧
81% आर्द्रता
💨
19 km/h वारा
रविवार 🌧️
28° 23°
हल्की बूंदाबांदी
सोमवार 🌧️
28° 23°
मध्यम बूंदाबांदी
मंगलवार 🌧️
27° 23°
हल्की बूंदाबांदी
💡

सुविचार

सेवा ही सच्ची प्रार्थना है।Language: Marathi. Author: Vinoba Bhave. Meaning: Serving others is as sacred as praying to God. Source: Vichar Pothi. Tags: service, spirituality, wisdom. Related: bhoodan-movement. Person: Vinoba Bhave. Birth: 1895-09-11. Death: 1982-11-15. Bio: Founder of Bhoodan movement. Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Vinoba_Bhave. Date: 2026-10-01. Meaning Marathi: इतरांची मनापासून सेवा करणे हे देवाच्या भक्तीसारखेच श्रेष्ठ आहे. Meaning English: Serving others with a pure heart is as great as devotion to God. Meaning Hindi: दूसरों की सेवा करना भगवान की भक्ति के समान ही श्रेष्ठ है। Source: विचार पोथी. Source English: Vichar Pothi. Tags: [{"slug":"seva","name_mr":"सेवा","name_en":"Service","tag_type":"value"},{"slug":"wisdom","name_mr":"ज्ञान","name_en":"Wisdom","tag_type":"category"}]. Related: [{"type":"biography","slug":"vinoba-bhave-life"}]. Person Ref: {"slug":"vinoba-bhave","name_mr":"विनोबा भावे","auto_create":true,"birth_date":"1895-09-11","death_date":"1982-11-15","name_en":"Vinoba Bhave","name_hi":"विनोबा भावे","person_type":"Social Reformer","short_bio_en":"An advocate of nonviolence and human rights, best known for the Bhoodan Movement.","short_bio_mr":"भूदान चळवळीचे प्रणेते आणि थोर गांधीवादी विचारवंत.","wikipedia_url":"https://en.wikipedia.org/wiki/Vinoba_Bhave"}.

— विनोबा भावे

💬 अर्थ:

इतरांची मनापासून सेवा करणे हे देवाच्या भक्तीसारखेच श्रेष्ठ आहे.

📚 संदर्भ: विचार पोथी
📅

पंचांग

🎉 पंचमी श्राद्ध
🌙 तिथी पंचमी (08:30 → 07:05)
⭐ नक्षत्र रोहिणी (00:32 → 04:27)
🧘 योग वज्र
☸️ करण कौलव, तैतिल
📆 वार गुरुवार
🌓 पक्ष कृष्ण पक्ष
📅 हिंदू महिना अश्विन
🌸 ऋतू शरद
वेळा
🌅 सूर्योदय 06:25
🌇 सूर्यास्त 18:23
🌕 चंद्रोदय 20:30
🌑 चंद्रास्त 09:20
अशुभ काळ / विशेष
⚠️ राहुकाळ 13:53 → 15:23
🙏 व्रत पंचमी श्राद्ध
✨ शुभ काळ अभिजीत मुहूर्त: 12:00:00 ते 12:48:00
👤

आज का व्यक्तित्व

सर्व पहा →
👤

अब्दुल रहीम खान-ए-खाना

✍️ लेखक / कवि 🕯️ पुण्यतिथी 📅 1556 - 1626

अकबराच्या दरबारातील प्रसिद्ध कवी आणि नवरत्नांपैकी एक, ज्यांनी नीती आणि भक्तीवर आधारित अजरामर दोहे रचले.

सविस्तर माहिती वाचा →
🕉️

संस्कृत सुभाषित

सर्व पहा →

तरी आतां येणेंचि पाडें । हें सर्वही तुज उपडे । जरी विचारूनि पाहसी कोडें । आपुलिया चित्तीं ॥ १२४ ॥

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

जर तू तुझ्या स्वतःच्या मनात नीट विचार करून पाहिलास, तर तुला हे सर्व सत्य याच प्रकारे स्पष्टपणे समजेल.

म्हणोनि स्वधर्माचें अनुष्ठान । हेंचि मुख्य तप जाण । यालागीं तूं सावधान । होईं पां आतां ॥

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

म्हणून आपल्या कर्तव्याचे पालन करणे हेच खरे मुख्य तप आहे असे समज. यासाठी आता तू सावध आणि जागरूक हो.

📌

दिन विशेष 30

सर्व पहा →
📜 ऐतिहासिक घटना

जम्मू-काश्मीर विधानसभा हल्ला

2001
🎭 सांस्कृतिक

कार्टून नेटवर्क चॅनेलचे प्रक्षेपण

1992
📜 ऐतिहासिक घटना

सेवाग्राम एक्सप्रेस रेल्वे अपघात

1986
🕯️ पुण्यतिथी

एस. डी. बर्मन यांची पुण्यतिथी

1975
🎭 सांस्कृतिक

वॉल्ट डिस्ने वर्ल्डचे उद्घाटन

1971
📜 ऐतिहासिक घटना

नायजेरियाचा स्वातंत्र्य दिन

1960
📜 ऐतिहासिक घटना

भारतात मेट्रिक वजन पद्धतीची अंमलबजावणी

1958
📜 ऐतिहासिक घटना

आंध्र राज्याची निर्मिती

1953
🎭 सांस्कृतिक

आकाशवाणीवर 'राष्ट्रीय संगीत कार्यक्रम' सुरू

1952
📜 ऐतिहासिक घटना

चीनची लोकसत्ताक गणराज्य म्हणून स्थापना

1949
🎂 जयंती

एस. एम. कृष्णा यांची जयंती

1942
🎂 जयंती

सोनाल मानसिंह यांची जयंती

1928
🎂 जयंती

जिमी कार्टर यांची जयंती

1924
🎂 जयंती

न्यायमूर्ती जे. एस. वर्मा यांची जयंती

1921
🎂 जयंती

मजरूह सुलतानपुरी यांची जयंती

1919
🎂 जयंती

ए. के. गोपालन यांची जयंती

1904
🔬 वैज्ञानिक

स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीची स्थापना

1891
🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिन

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

राष्ट्रीय ऐच्छिक रक्तदान दिन

🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक शाकाहारी दिन

🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक कॉफी दिन

📰 ताज्या बातम्या
◆ सिंह और धनु राशि का भाग्य चमकेगा, अन्य राशियों को सावधानी बरतने की जरूरत ◆ वैभव ने सचिन का 34 साल का रिकॉर्ड तोड़ा! ◆ मीराबाई चानू ने राष्ट्रमंडल खेलों में तिसरा स्वर्ण पदक जीता! ◆ पाकिस्तान से आई पुणे की चैंपियन फैमिली! ◆ गोविंदा और करीना कपूर के रिश्ते पर अभिनेत्री का खुलासा ◆ वैभव ने 'A' अक्षर क्यों दिखाया? ◆ तुलसी का बदल रही है? इन संकेतों को नज़रअंदाज़ न करें! ◆ पीएम सूर्य घर योजना: घर पर सोलर पैनल लगाएं, मुफ्त बिजली पाएं! ◆ सैमसंग गैलेक्सी S25 पर बड़ी छूट! ◆ उद्धव-राज ठाकरे के तिरंगे मोर्चे ने मुंबई से सरकार के खिलाफ धमाका दिया ◆ सिंह और धनु राशि का भाग्य चमकेगा, अन्य राशियों को सावधानी बरतने की जरूरत ◆ वैभव ने सचिन का 34 साल का रिकॉर्ड तोड़ा! ◆ मीराबाई चानू ने राष्ट्रमंडल खेलों में तिसरा स्वर्ण पदक जीता! ◆ पाकिस्तान से आई पुणे की चैंपियन फैमिली! ◆ गोविंदा और करीना कपूर के रिश्ते पर अभिनेत्री का खुलासा ◆ वैभव ने 'A' अक्षर क्यों दिखाया? ◆ तुलसी का बदल रही है? इन संकेतों को नज़रअंदाज़ न करें! ◆ पीएम सूर्य घर योजना: घर पर सोलर पैनल लगाएं, मुफ्त बिजली पाएं! ◆ सैमसंग गैलेक्सी S25 पर बड़ी छूट! ◆ उद्धव-राज ठाकरे के तिरंगे मोर्चे ने मुंबई से सरकार के खिलाफ धमाका दिया
📚

इंग्रजी शिक्षण

शिका →

विषय: दिवस १२: घर आणि शब्दयोगी अव्यये

स्थळदर्शक शब्दयोगी अव्यये (आत, वर, खाली)

शब्दार्थ:
  • Kitchen — रसोई
  • Shelf — अल्मारी की ताक
  • Drawer — दराज़
धडा सुरू करा
🔬

प्रश्नमंजुषा

खेळा →

फेरी 45

📝 विज्ञान 🎯 5 प्रश्न 🚦 Mixed
प्रश्नमंजुषा सोडवा
📰

विशेष लेख (ब्लॉग)

सर्व पहा →
📰
राष्ट्रभक्ती आणि संविधान

'भारत छोडो' आंदोलन: स्वातंत्र्याच्या लढ्यातील एक निर्णायक टप्पा

९ ऑगस्ट १९४२ रोजी सुरू झालेले 'भारत छोडो' आंदोलन हे भारतीय स्वातंत्र्यसंग्रामातील एक सुवर्णपान आहे. ...

⏱️ 9 min read
हम्पी के 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर के माध्यम से विजयनगर साम्राज्य की खोज
इतिहास आणि वारसा

हम्पी के 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर के माध्यम से विजयनगर साम्राज्य की खोज

जानिए कैसे ३डी लेजर स्कैनिंग और वीआर तकनीक विजयनगर साम्राज्य की राजधानी हम्पी को डिजिटल रूप में पुनर...

⏱️ 20 min read
ग्रैंड एनीकट (कल्लनई): चोल राजवंश के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों का खुलासा
इतिहास आणि वारसा

ग्रैंड एनीकट (कल्लनई): चोल राजवंश के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों का खुलासा

ग्रैंड एनीकट (कल्लनई) के 2,000 साल पुराने इंजीनियरिंग रहस्यों को जानें, जो चोल राजवंश द्वारा निर्मित...

⏱️ 12 min read
1000 साल पुराना सुडोकू: चौसठ योगिनी मंदिर के गणितीय चमत्कार और आधुनिक उपग्रह कक्षा
मनोरंजक गणित

1000 साल पुराना सुडोकू: चौसठ योगिनी मंदिर के गणितीय चमत्कार और आधुनिक उपग्रह कक्षा

मुरैना के 11वीं शताब्दी के चौसठ योगिनी मंदिर, इसकी 64-ग्रिड सुडोकू जैसी ज्यामिति, और इसके वृत्ताकार ...

⏱️ 15 min read
📖

बोधकथा

View All →
Loading...
🎵

समूहगीते

View All →
Loading...
🙏

प्रार्थना

View All →
Loading...

🏛️सभा आवश्यकताएँ

सर्व पहा →
🇮🇳

Jana Gana Mana

National Anthem
अधिक वाचा
जन-गण-मन अधिनायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
पंजाब-सिन्धु-गुजरात-मराठा,
द्राविड़-उत्कल-बङ्ग।
विन्ध्य-हिमाचल-यमुना-गङ्गा,
उच्छल-जलधि-तरङ्ग।
तव शुभ नामे जागे,
तव शुभ आशिष मागे,
गाहे तव जय-गाथा।
जन-गण-मङ्गल-दायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
जय हे, जय हे, जय हे,
जय जय जय जय हे॥

National Pledge (Pratidnya / Pratigya)

National Pledge
अधिक वाचा
भारत मेरा देश है। सब भारतवासी मेरे भाई-बहन हैं।
मैं अपने देश से प्रेम करता हूँ और इसकी समृद्ध तथा विविध संस्कृति पर मुझे गर्व है।
मैं सदा इसका सुयोग्य अधिकारी बनने का प्रयत्न करता रहूँगा।
मैं अपने माता-पिता, शिक्षकों एवं गुरुजनों का सम्मान करूँगा और हर किसी के साथ विनीत रहूँगा।
मैं अपने देश और देशवासियों के प्रति सत्यनिष्ठा की प्रतिज्ञा करता हूँ।
उनके कल्याण और समृद्धि में ही मेरा सुख निहित है।
📜

Preamble to the Constitution of India (Sanvidhan)

National Constitution Preamble
अधिक वाचा
हम, भारत के लोग, भारत को एक संपूर्ण प्रभुत्व-संपन्न, समाजवादी, पंथनिरपेक्ष, लोकतंत्रात्मक गणराज्य बनाने के लिए, तथा उसके समस्त नागरिकों को:
सामाजिक, आर्थिक और राजनीतिक न्याय,
विचार, अभिव्यक्ति, विश्वास, धर्म और उपासना की स्वतंत्रता,
प्रतिष्ठा और अवसर की समता,
प्राप्त कराने के लिए, तथा उन सब में व्यक्ति की गरिमा और राष्ट्र की एकता और अखंडता सुनिश्चित करने वाली बंधुता बढ़ाने के लिए
दृढ़संकल्प होकर अपनी इस संविधान सभा में आज तारीख 26 नवम्बर 1949 ई॰ को एतद्द्वारा इस संविधान को अंगीकृत, अधिनियमित और आत्मार्पित करते हैं।
🪷

Vande Mataram

National Song
अधिक वाचा
वन्दे मातरम्।
सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम्,
शस्यश्यामलां मातरम्।
शुभ्रज्योत्स्नापुलकितयामिनीं,
फुल्लकुसुमितद्रुमदलशोभिनीं,
सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीं,
सुखदां वरदां मातरम्॥

📋विभाग