परिपाठ — महाराष्ट्रातील शाळांसाठी दैनंदिन शालेय परिपाठ

दररोजचा सुविचार, दिनविशेष, पंचांग, बातम्या, प्रार्थना, बोधकथा आणि शैक्षणिक साहित्य — सर्व एकाच ठिकाणी

गुरुवार, 01 ऑक्टोबर 2026
आज

आजचे विशेष

गुरुवार, 01 ऑक्टोबर 2026
☁️ हवामान अंदाज
📍
☁️
23°C ढगाळ वातावरण
🌡️
27°C जाणवणारे
🔆
0 UV
💧
94% आर्द्रता
💨
9 km/h वारा
गुरुवार 🌧️
31° 22°
मध्यम रिमझिम पाऊस
शुक्रवार 🌧️
30° 23°
रिमझिम पाऊस
शनिवार 🌧️
29° 22°
रिमझिम पाऊस
💡

सुविचार

सेवा हीच खरी प्रार्थना.

— विनोबा भावे

💬 अर्थ:

इतरांची मनापासून सेवा करणे हे देवाच्या भक्तीसारखेच श्रेष्ठ आहे.

📚 संदर्भ: विचार पोथी
📅

पंचांग

🎉 पंचमी श्राद्ध
🌙 तिथी पंचमी (08:30 → 07:05)
⭐ नक्षत्र रोहिणी (00:32 → 04:27)
🧘 योग वज्र
☸️ करण कौलव, तैतिल
📆 वार गुरुवार
🌓 पक्ष कृष्ण पक्ष
📅 हिंदू महिना अश्विन
🌸 ऋतू शरद
वेळा
🌅 सूर्योदय 06:25
🌇 सूर्यास्त 18:23
🌕 चंद्रोदय 20:30
🌑 चंद्रास्त 09:20
अशुभ काळ / विशेष
⚠️ राहुकाळ 13:53 → 15:23
🙏 व्रत पंचमी श्राद्ध
✨ शुभ काळ अभिजीत मुहूर्त: 12:00:00 ते 12:48:00
👤

आजचे व्यक्तिमत्त्व

सर्व पहा →
👤

अब्दुल रहीम खान-ए-खाना

✍️ लेखक / कवी 🕯️ पुण्यतिथी 📅 1556 - 1626

अकबराच्या दरबारातील प्रसिद्ध कवी आणि नवरत्नांपैकी एक, ज्यांनी नीती आणि भक्तीवर आधारित अजरामर दोहे रचले.

सविस्तर माहिती वाचा →
🕉️

संस्कृत सुभाषित

सर्व पहा →

म्हणोनि ज्ञानासारिखें । दुसरें पावन नाहीं विखें । जेणें आत्मज्ञानु अलोखें । हाता येई ॥ ९६ ॥

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

म्हणून या जगात ज्ञानासारखे दुसरे काहीही पवित्र नाही, ज्या ज्ञानामुळे आत्मस्वरूपाची ओळख सहजपणे होते.

म्हणौनि तूं पांडवा | याचि मार्गे चालावा | जेणें विश्व हे विसावा | पावे पैं गा || २०० ||

📖 विस्तार →
📿 ज्ञानेश्वरी
💬 अर्थ:

म्हणून अर्जुना, तू याच मार्गाने (निःस्वार्थ कर्ममार्गाने) चालले पाहिजेस, ज्यामुळे या जगाला सुख आणि शांती मिळेल.

📌

दिनविशेष 30

सर्व पहा →
📜 ऐतिहासिक घटना

जम्मू-काश्मीर विधानसभा हल्ला

2001
🎭 सांस्कृतिक

कार्टून नेटवर्क चॅनेलचे प्रक्षेपण

1992
📜 ऐतिहासिक घटना

सेवाग्राम एक्सप्रेस रेल्वे अपघात

1986
🕯️ पुण्यतिथी

एस. डी. बर्मन यांची पुण्यतिथी

1975
🎭 सांस्कृतिक

वॉल्ट डिस्ने वर्ल्डचे उद्घाटन

1971
📜 ऐतिहासिक घटना

नायजेरियाचा स्वातंत्र्य दिन

1960
📜 ऐतिहासिक घटना

भारतात मेट्रिक वजन पद्धतीची अंमलबजावणी

1958
📜 ऐतिहासिक घटना

आंध्र राज्याची निर्मिती

1953
🎭 सांस्कृतिक

आकाशवाणीवर 'राष्ट्रीय संगीत कार्यक्रम' सुरू

1952
📜 ऐतिहासिक घटना

चीनची लोकसत्ताक गणराज्य म्हणून स्थापना

1949
🎂 जयंती

एस. एम. कृष्णा यांची जयंती

1942
🎂 जयंती

सोनाल मानसिंह यांची जयंती

1928
🎂 जयंती

जिमी कार्टर यांची जयंती

1924
🎂 जयंती

न्यायमूर्ती जे. एस. वर्मा यांची जयंती

1921
🎂 जयंती

मजरूह सुलतानपुरी यांची जयंती

1919
🎂 जयंती

ए. के. गोपालन यांची जयंती

1904
🔬 वैज्ञानिक

स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीची स्थापना

1891
🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिन

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

राष्ट्रीय ऐच्छिक रक्तदान दिन

🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक शाकाहारी दिन

🌍 आंतरराष्ट्रीय दिन

जागतिक कॉफी दिन

📰 ताज्या बातम्या
◆ शालेय पोषण आहारात आता मिळणार नाचणीचे पौष्टिक लाडू; बालकांचे आरोग्य सुधारणार ◆ राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धेत महाराष्ट्राच्या योगासन संघाला सांघिक सुवर्णपदक! ◆ सोलापूरच्या नववीतील विद्यार्थ्याने बनवले स्वस्त 'स्मार्ट सिंचन यंत्र'; शेतकऱ्यांना होणार फायदा ◆ 'वाचन आनंदोत्सव' मोहीम: राज्यातील शाळांमध्ये रंगणार पुस्तकांचे खेळ आणि वाचन कट्टे ◆ नाशिकच्या शाळेने उभारला कचऱ्यापासून वीज निर्मितीचा अनोखा प्रकल्प ◆ पालघरच्या शालेय विद्यार्थ्यांनी साकारली जगातील सर्वात मोठी 'वारली चित्रकला' ◆ ग्रामीण शाळांसाठी 'व्हर्च्युअल सायन्स लॅब' सुरू; विज्ञान प्रयोग आता होणार सोपे ◆ पुण्याची १० वर्षांची अनघा पटवर्धन बनली राष्ट्रीय बुद्धिबळ विजेती! ◆ सह्याद्रीच्या जंगलात आढळली दुर्मिळ वनौषधी; वनस्पती तज्ज्ञांकडून आनंद व्यक्त ◆ इस्रोकडून नव्या शैक्षणिक उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण; महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे मोलाचे योगदान ◆ शालेय पोषण आहारात आता मिळणार नाचणीचे पौष्टिक लाडू; बालकांचे आरोग्य सुधारणार ◆ राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धेत महाराष्ट्राच्या योगासन संघाला सांघिक सुवर्णपदक! ◆ सोलापूरच्या नववीतील विद्यार्थ्याने बनवले स्वस्त 'स्मार्ट सिंचन यंत्र'; शेतकऱ्यांना होणार फायदा ◆ 'वाचन आनंदोत्सव' मोहीम: राज्यातील शाळांमध्ये रंगणार पुस्तकांचे खेळ आणि वाचन कट्टे ◆ नाशिकच्या शाळेने उभारला कचऱ्यापासून वीज निर्मितीचा अनोखा प्रकल्प ◆ पालघरच्या शालेय विद्यार्थ्यांनी साकारली जगातील सर्वात मोठी 'वारली चित्रकला' ◆ ग्रामीण शाळांसाठी 'व्हर्च्युअल सायन्स लॅब' सुरू; विज्ञान प्रयोग आता होणार सोपे ◆ पुण्याची १० वर्षांची अनघा पटवर्धन बनली राष्ट्रीय बुद्धिबळ विजेती! ◆ सह्याद्रीच्या जंगलात आढळली दुर्मिळ वनौषधी; वनस्पती तज्ज्ञांकडून आनंद व्यक्त ◆ इस्रोकडून नव्या शैक्षणिक उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण; महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे मोलाचे योगदान
📚

इंग्रजी शिक्षण

शिका →

विषय: शाळेतील वस्तू आणि जागा

जागेचे शब्दयोगी अव्यय (In, On, Under)

शब्दार्थ:
  • eraser — खोडरबर
  • blackboard — फळा
  • desk — डेस्क किंवा लिहिण्याचे मेज
धडा सुरू करा
🔬

प्रश्नमंजुषा

खेळा →

फेरी 22

📝 विज्ञान 🎯 5 प्रश्न 🚦 Mixed
प्रश्नमंजुषा सोडवा
📰

विशेष लेख (ब्लॉग)

सर्व पहा →
दिवस-रात्रीची समानता: शरद संपात आणि त्याचे विज्ञान
खगोलशास्त्र आणि अंतराळ

दिवस-रात्रीची समानता: शरद संपात आणि त्याचे विज्ञान

वर्षातून दोनदा येणारा संपात (Equinox) म्हणजे काय? शरद संपात कधी असतो आणि यामुळे दिवस व रात्र कशी समा...

⏱️ 11 min read
हंपीचे 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेझर स्कॅनिंग आणि व्हीआर तंत्रज्ञानाद्वारे विजयनगर साम्राज्याचा शोध
इतिहास आणि वारसा

हंपीचे 'डिजिटल ट्विन्स': ३डी लेझर स्कॅनिंग आणि व्हीआर तंत्रज्ञानाद्वारे विजयनगर साम्राज्याचा शोध

३डी लेझर स्कॅनिंग आणि व्हीआर तंत्रज्ञानाद्वारे विजयनगर साम्राज्याची राजधानी हंपीचे 'डिजिटल ट्विन' कस...

⏱️ 20 min read
ग्रँड अनिकट (कल्लाणई): चोल राजवंशाच्या २,००० वर्षे जुन्या अभियांत्रिकी रहस्यांचा उलगडा
इतिहास आणि वारसा

ग्रँड अनिकट (कल्लाणई): चोल राजवंशाच्या २,००० वर्षे जुन्या अभियांत्रिकी रहस्यांचा उलगडा

ग्रँड अनिकट (कल्लाणई) या चोल राजवंशाने बांधलेल्या २,००० वर्षे जुन्या धरणाचे अभियांत्रिकी रहस्य जाणून...

⏱️ 12 min read
१००० वर्षांचे सुडोकू: चौसष्ठ योगिनी मंदिराचे गणितीय चमत्कार आणि आधुनिक उपग्रह भ्रमणकक्षा
मनोरंजक गणित

१००० वर्षांचे सुडोकू: चौसष्ठ योगिनी मंदिराचे गणितीय चमत्कार आणि आधुनिक उपग्रह भ्रमणकक्षा

मुरैनाचे ११ व्या शतकातील चौसष्ठ योगिनी मंदिर, त्याचे ६४-ग्रीड सुडोकू सारखे भूमिती आणि आधुनिक उपग्रह ...

⏱️ 15 min read
📖

बोधकथा

View All →
Loading...
🎵

समूहगीते

View All →
Loading...
🙏

प्रार्थना

View All →
Loading...

🏛️परिपाठ आवश्यक

सर्व पहा →
🇮🇳

Jana Gana Mana

National Anthem
अधिक वाचा
जन-गण-मन अधिनायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
पंजाब-सिन्धु-गुजरात-मराठा,
द्राविड़-उत्कल-बङ्ग।
विन्ध्य-हिमाचल-यमुना-गङ्गा,
उच्छल-जलधि-तरङ्ग।
तव शुभ नामे जागे,
तव शुभ आशिष मागे,
गाहे तव जय-गाथा।
जन-गण-मङ्गल-दायक जय हे,
भारत-भाग्य-विधाता।
जय हे, जय हे, जय हे,
जय जय जय जय हे॥

National Pledge (Pratidnya / Pratigya)

National Pledge
अधिक वाचा
भारत माझा देश आहे. सारे भारतीय माझे बांधव आहेत.
माझ्या देशावर माझे प्रेम आहे. माझ्या देशातल्या समृद्ध आणि विविधतेने नटलेल्या परंपरांचा मला अभिमान आहे.
त्या परंपरांचा पाईक होण्याची पात्रता माझ्या अंगी यावी म्हणून मी सदैव प्रयत्न करेन.
मी माझ्या पालकांचा, गुरुजनांचा आणि वडीलधाऱ्या माणसांचा मान ठेवेन आणि प्रत्येकाशी सौजन्याने वागेन.
माझा देश आणि माझे देशबांधव यांच्याशी निष्ठा राखण्याची मी प्रतिज्ञा करत आहे.
त्यांचे कल्याण आणि त्यांची समृद्धी ह्यांतच माझे सौख्य सामावले आहे.
📜

Preamble to the Constitution of India (Sanvidhan)

National Constitution Preamble
अधिक वाचा
आम्ही भारताचे लोक, भारताचे एक सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही प्रजासत्ताक घडवण्याचा व त्याच्या सर्व नागरिकांस:
सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्याय;
विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, श्रद्धा आणि उपासना यांचे स्वातंत्र्य;
दर्जाची आणि संधीची समानता;
निश्चितपणे प्राप्त करून देण्याचा आणि त्या सर्वांमध्ये व्यक्तीची प्रतिष्ठा आणि राष्ट्राची एकता आणि एकात्मता यांचे आश्वासन देणारी बंधुता प्रवर्धित करण्याचा
संकल्पपूर्वक निर्धार करून; आमच्या संविधान सभेत आज दिनांक २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी याद्वारे हे संविधान अंगीकृत आणि अधिनियमित करून स्वतःप्रत अर्पण करत आहोत.
🪷

Vande Mataram

National Song
अधिक वाचा
वन्दे मातरम्।
सुजलां सुफलां मलयजशीतलाम्,
शस्यश्यामलां मातरम्।
शुभ्रज्योत्स्नापुलकितयामिनीं,
फुल्लकुसुमितद्रुमदलशोभिनीं,
सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीं,
सुखदां वरदां मातरम्॥

📋विभाग